NIEMAL W CAŁOŚCI WYRÓWNUJĄ SPADEK LICZBY NIEMIECKICH PRACOWNIKÓW
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii stabilizują rynek. Zarabiają jednak mniej
Stan informacji: 7 sierpnia 2026 roku, godz. 06:18
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii stanowią już 11,8 procent wszystkich osób zatrudnionych na umowach podlegających składkom społecznym. Ich wzrost niemal w całości wyrównał spadek liczby niemieckich pracowników. Jednocześnie cudzoziemcy zatrudnieni na pełny etat zarabiają w medianie około 550 euro brutto mniej od mediany dla wszystkich pracowników w landzie.
Najważniejsze: raport został opublikowany w sierpniu 2026 roku, ale poszczególne wskaźniki pochodzą z różnych okresów, głównie z lat 2023–2025. Nie są to więc dane „z tego tygodnia”, lecz najnowszy kompleksowy obraz sytuacji dostępny władzom Brandenburgii.
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii: najważniejsze liczby
- 11,8 procent wszystkich pracowników podlegających ubezpieczeniom społecznym nie ma niemieckiego obywatelstwa;
- udział cudzoziemców w ludności Brandenburgii wynosił w 2024 roku 7,2 procent;
- między czerwcem 2022 a czerwcem 2024 liczba niemieckich pracowników spadła o 19 512;
- w tym samym czasie liczba pracowników zagranicznych wzrosła łącznie o 18 963;
- zatrudnienie obywateli Polski osiągnęło w lutym 2025 roku 71,5 procent i było wyższe niż wśród Niemców;
- w pracy tymczasowej cudzoziemcy stanowią 66,2 procent zatrudnionych;
- mediana wynagrodzenia cudzoziemców na pełny etat wynosiła 2 621 euro brutto;
- mediana dla wszystkich pracowników w Brandenburgii wynosiła 3 173 euro brutto;
- 45,3 procent zagranicznych pracowników pełnoetatowych znajdowało się w dolnym przedziale wynagrodzeń.
Po raz pierwszy Brandenburgia opublikowała tak szeroki raport dotyczący migracji i integracji. Dokument został przygotowany na zlecenie władz landu przez Minor Wissenschaft Gesellschaft. Analiza obejmuje rynek pracy, edukację, szkolenia zawodowe, naukę języka oraz sytuację społeczną osób z historią migracji.
Z punktu widzenia gospodarki najważniejszy wniosek brzmi jednoznacznie: pracownicy z zagranicy w Brandenburgii nie są już dodatkiem do rynku pracy, lecz jednym z jego głównych filarów. Ministerstwo wskazuje, że demograficzny spadek liczby niemieckich zatrudnionych jest niemal całkowicie równoważony przez wzrost zatrudnienia cudzoziemców.
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii zatrzymują spadek zatrudnienia
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii niemal całkowicie wyrównali spadek zatrudnienia obywateli Niemiec. Między czerwcem 2022 a czerwcem 2024 liczba niemieckich pracowników podlegających ubezpieczeniom społecznym spadła w Brandenburgii o 19 512, czyli o 2,4 procent. W tym samym okresie liczba zatrudnionych z zagranicznym obywatelstwem wzrosła łącznie o 18 963 osoby.
Oznacza to, że prawie cały ubytek został wyrównany. Bez wzrostu zatrudnienia cudzoziemców land odczułby znacznie większy spadek liczby pracowników. Dla firm oznaczałoby to jeszcze poważniejsze problemy z obsadzaniem stanowisk w logistyce, produkcji, gastronomii, rolnictwie i usługach.
| Grupa pracowników | Zmiana liczby zatrudnionych | Zmiana procentowa |
|---|---|---|
| Obywatele Niemiec | minus 19 512 | minus 2,4 procent |
| Obywatele państw UE-13 | plus 6 998 | plus 14,8 procent |
| Obywatele pozostałych państw UE | plus 318 | plus 5,7 procent |
| Obywatele Ukrainy | plus 2 752 | plus 92,1 procent |
| Osoby z państw pochodzenia azylowego | plus 2 370 | plus 30,7 procent |
| Obywatele pozostałych państw trzecich | plus 6 525 | plus 31,4 procent |
Wzrost nie rozkłada się jednak równomiernie. Najwięcej dodatkowych pracowników pochodzi z państw, które przystąpiły do Unii Europejskiej od 2004 roku, w tym z Polski, Rumunii, Czech i innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Coraz większe znaczenie mają także osoby z Ukrainy oraz państw spoza Unii Europejskiej.
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii: Polacy z wynikiem 71,5 procent
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii to w dużej mierze obywatele Polski. W lutym 2025 roku wskaźnik zatrudnienia wśród polskich obywateli wynosił 71,5 procent i był wyższy niż wśród obywateli Niemiec. Bliskość granicy sprawia, że część osób mieszka w Polsce, ale codziennie lub regularnie dojeżdża do pracy w Brandenburgii.
Raport wskazuje również, że około 47 tysięcy mieszkańców Brandenburgii ma historię migracji związaną z Polską. To największa grupa według kraju pochodzenia lub kraju urodzenia rodziców. Polacy odgrywają szczególnie ważną rolę w logistyce, budownictwie, rolnictwie, produkcji, opiece, usługach i pracy tymczasowej.
Wysoki wskaźnik zatrudnienia nie oznacza jednak automatycznie stabilnej i dobrze płatnej pracy. Raport pokazuje, że osoby z państw Europy Środkowo-Wschodniej częściej pracują na stanowiskach pomocniczych, w branżach sezonowych i w systemie pracy tymczasowej. To zwiększa ryzyko niższych zarobków oraz szybszej utraty zatrudnienia w czasie kryzysu.
Ważne: wskaźnik zatrudnienia 71,5 procent nie oznacza, że 71,5 procent wszystkich Polaków mieszkających w Brandenburgii pracuje. Wskaźnik odnosi się do osób w wieku produkcyjnym i zatrudnienia podlegającego składkom społecznym, zgodnie z metodologią Bundesagentur für Arbeit.
W których branżach pracownicy z zagranicy w Brandenburgii są najważniejsi?
Najwyższy udział cudzoziemców występuje w Arbeitnehmerüberlassung, czyli pracy tymczasowej poprzez agencje zatrudnienia. Zagraniczne obywatelstwo ma tam aż 66,2 procent pracowników. W całych Niemczech udział ten wynosi 49,5 procent, więc Brandenburgia wyraźnie wyróżnia się na tle kraju.
Duży udział cudzoziemców występuje także w gastronomii i hotelarstwie, transporcie i magazynowaniu, rolnictwie, leśnictwie oraz rybołówstwie. W przemyśle metalowym, elektrycznym i stalowym pracownicy zagraniczni stanowią 14,5 procent zatrudnionych.
| Branża | Udział pracowników zagranicznych |
|---|---|
| Praca tymczasowa | 66,2 procent |
| Gastronomia i hotelarstwo | 30,0 procent |
| Transport i magazynowanie | 24,7 procent |
| Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo | 20,6 procent |
| Przemysł metalowy, elektryczny i stalowy | 14,5 procent |
| Budownictwo | 11,4 procent |
Duża koncentracja w tych sektorach ma dwie strony. Z jednej strony firmy mogą utrzymać produkcję i usługi mimo braku lokalnych kandydatów. Z drugiej strony pracownicy z zagranicy w Brandenburgii są mocniej narażeni na zwolnienia, gdy gospodarka zwalnia, ponieważ praca tymczasowa, gastronomia, turystyka i część przemysłu reagują na kryzys szybciej niż bardziej stabilne sektory.
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii zarabiają średnio wyraźnie mniej
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii mają znacznie niższą medianę wynagrodzenia. Najbardziej niepokojąca część raportu dotyczy płac. W grudniu 2023 roku mediana miesięcznego wynagrodzenia brutto wszystkich pełnoetatowych pracowników w Brandenburgii wynosiła 3 173 euro. Wśród osób z niemieckim obywatelstwem było to 3 273 euro, a wśród cudzoziemców 2 621 euro.
Różnica między cudzoziemcami a medianą dla wszystkich pracowników wynosiła 552 euro brutto miesięcznie. W porównaniu wyłącznie z pracownikami niemieckimi luka wynosiła 652 euro. Najniższą medianę miały osoby z państw UE-13, czyli grupy obejmującej między innymi Polskę, Rumunię, Bułgarię i Czechy.
| Grupa | Mediana wynagrodzenia |
|---|---|
| Wszyscy pracownicy w Brandenburgii | 3 173 euro |
| Obywatele Niemiec | 3 273 euro |
| Wszyscy cudzoziemcy | 2 621 euro |
| Obywatele państw UE-13 | 2 470 euro |
| Obywatele Ukrainy | 2 516 euro |
| Osoby z państw pochodzenia azylowego | 2 709 euro |
| Pozostali obywatele państw trzecich | 2 868 euro |
Mediana nie jest przeciętną wypłatą każdej osoby. Oznacza kwotę znajdującą się dokładnie pośrodku zestawienia: połowa badanych zarabia więcej, a połowa mniej. Dane dotyczą pełnoetatowych pracowników z tak zwanej grupy podstawowej i nie obejmują między innymi osób uczących się zawodu, pracowników warsztatów dla osób z niepełnosprawnościami oraz niektórych innych grup.
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii częściej trafiają do niskich płac
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii znacznie częściej znajdują się w dolnym przedziale wynagrodzeń. Próg wynosił w analizie 2 530 euro brutto miesięcznie. Poniżej niego znajdowało się 45,3 procent cudzoziemców zatrudnionych na pełny etat.
Wśród obywateli Niemiec udział ten wynosił 21,6 procent. Szczególnie trudna była sytuacja osób z innych państw Unii Europejskiej. Ponad połowa pracowników z tej grupy mieściła się w dolnym przedziale płac.
Raport wymienia kilka przyczyn różnic: częstsze zatrudnienie na stanowiskach pomocniczych, brak uznania zagranicznych kwalifikacji, bariery językowe, koncentrację w słabiej opłacanych branżach i ograniczoną pozycję negocjacyjną. Autorzy wskazują również, że części luki nie da się wyjaśnić wyłącznie wykształceniem, doświadczeniem lub rodzajem wykonywanej pracy, co może świadczyć także o dyskryminacji płacowej.
Uwaga: liczba 550 euro nie oznacza, że każdy cudzoziemiec otrzymuje dokładnie o tyle niższą wypłatę od niemieckiego kolegi wykonującego tę samą pracę. To różnica między medianami dużych grup, na którą wpływają branża, stanowisko, kwalifikacje, wymiar czasu pracy i inne czynniki.
Co pracownicy z zagranicy w Brandenburgii oznaczają dla Polaków?
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii to grupa, w której Polacy odgrywają szczególnie ważną rolę. Dla Polaków pracujących w tym landzie raport zawiera dwie ważne wiadomości. Pierwsza jest pozytywna: polscy pracownicy są bardzo aktywni zawodowo i należą do grup, bez których wiele firm miałoby poważne problemy kadrowe. Druga jest mniej korzystna: osoby z państw Europy Środkowo-Wschodniej należą do najsłabiej opłacanych grup pełnoetatowych.
Warto więc porównywać wynagrodzenie nie tylko z ustawową płacą minimalną, ale również z typowymi stawkami dla konkretnego zawodu, doświadczenia i regionu. Oficjalny Entgeltatlas Bundesagentur für Arbeit pozwala sprawdzić medianę wynagrodzenia w danym zawodzie i landzie.
Osoby posiadające polski dyplom lub świadectwo zawodowe powinny sprawdzić, czy formalne uznanie kwalifikacji może otworzyć drogę do lepiej płatnej pracy. Informacje i wyszukiwarkę właściwych instytucji zawiera portal Anerkennung in Deutschland.
Polscy pracownicy mający problemy z wypłatą, czasem pracy, urlopem, nieprawidłowym rozliczeniem godzin albo umową mogą skorzystać z bezpłatnego doradztwa w języku polskim w sieci Faire Mobilität. Program wspierany przez rząd federalny pomaga pracownikom z państw Unii Europejskiej w sprawach prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Więcej praktycznych informacji dotyczących zatrudnienia i urzędów publikujemy w dziale Pomoc dla Polaków. Najnowsze wiadomości z niemieckiego rynku pracy można znaleźć w sekcji Newsy TwojaPolonia24.
Co zrobić teraz?
- Porównaj swoje wynagrodzenie z medianą dla zawodu i regionu w Entgeltatlas.
- Sprawdź, czy firma podlega układowi zbiorowemu i czy otrzymujesz stawkę taryfową.
- Kontroluj liczbę godzin, dodatki za noc, niedziele i święta oraz saldo nadgodzin.
- Zachowuj umowę, paski wypłat, grafiki i własne notatki dotyczące czasu pracy.
- Sprawdź możliwość uznania polskich kwalifikacji lub uzupełnienia brakujących dokumentów.
- W przypadku nieprawidłowości skorzystaj z polskojęzycznego doradztwa lub związku zawodowego.
Równie ważne jest inwestowanie w język i kwalifikacje, ale odpowiedzialność nie spoczywa wyłącznie na pracownikach. Raport wzywa władze i pracodawców do tworzenia realnych dróg awansu, szkoleń w czasie zatrudnienia oraz przechodzenia z pracy pomocniczej do pracy odpowiadającej rzeczywistym kompetencjom.
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii nie odbierają po prostu pracy Niemcom
Nowe dane nie pokazują prostego zastępowania jednych pracowników drugimi. Liczba niemieckich zatrudnionych spada przede wszystkim z powodów demograficznych, ponieważ kolejne roczniki przechodzą na emeryturę, a na rynek wchodzi mniej młodych osób. Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii w dużej mierze wypełniają powstające luki.
Nie oznacza to również, że każda firma zatrudnia cudzoziemców z powodu braku kandydatów ani że wszystkie warunki pracy są właściwe. Raport pokazuje jednocześnie gospodarcze znaczenie migracji i poważne problemy z płacami, stabilnością zatrudnienia oraz wykorzystaniem kwalifikacji.
FAQ: pracownicy z zagranicy w Brandenburgii
Jaki udział w zatrudnieniu mają cudzoziemcy w Brandenburgii?
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii stanowili w czerwcu 2024 roku 11,8 procent wszystkich osób zatrudnionych na umowach podlegających ubezpieczeniom społecznym. Był to udział wyższy niż udział cudzoziemców w całej ludności landu, który wynosił 7,2 procent. Dane nie obejmują wszystkich prac sezonowych ani części osób delegowanych. Raport został opublikowany w 2026 roku, ale wykorzystuje najnowsze dostępne statystyki z różnych okresów.
Czy Polacy są ważną grupą pracowników w Brandenburgii?
Tak. Wskaźnik zatrudnienia polskich obywateli wynosił w lutym 2025 roku 71,5 procent i był wyższy niż wśród obywateli Niemiec. Bliskość granicy sprzyja także pracy transgranicznej i codziennym dojazdom z Polski. Polacy są szczególnie widoczni w logistyce, budownictwie, rolnictwie, produkcji i usługach.
Czy cudzoziemcy rzeczywiście zarabiają o 550 euro mniej?
W grudniu 2023 roku mediana wynagrodzenia zagranicznych pracowników pełnoetatowych wynosiła 2 621 euro brutto, a mediana dla wszystkich pracowników w Brandenburgii 3 173 euro. Różnica wynosiła więc 552 euro. Nie jest to jednak różnica przypisana każdej konkretnej osobie. Wynik zależy między innymi od branży, stanowiska, kwalifikacji i doświadczenia.
Gdzie polski pracownik może sprawdzić wynagrodzenie i uzyskać pomoc?
Typowe stawki dla zawodu i regionu można sprawdzić w Entgeltatlas Bundesagentur für Arbeit. W sprawach uznania kwalifikacji pomocny jest portal Anerkennung in Deutschland. Bezpłatne porady z prawa pracy po polsku oferuje Faire Mobilität. Przy sporze z pracodawcą warto działać szybko, ponieważ umowy lub układy zbiorowe mogą zawierać krótkie terminy dochodzenia roszczeń.
Podsumowanie
Pracownicy z zagranicy w Brandenburgii stanowią już 11,8 procent zatrudnionych i niemal całkowicie wyrównują spadek liczby niemieckich pracowników. Szczególnie wysoki wskaźnik zatrudnienia mają Polacy, którzy od lat są jedną z najważniejszych grup na rynku pracy tego landu.
Jednocześnie nowe dane pokazują poważną różnicę płacową. Mediana wynagrodzenia cudzoziemców była o około 550 euro niższa od mediany dla wszystkich pełnoetatowych pracowników, a niemal połowa zagranicznych zatrudnionych znajdowała się w dolnym przedziale wynagrodzeń. Brandenburgia potrzebuje więc nie tylko dalszej migracji zarobkowej, lecz również lepszych warunków, stabilnych umów i realnych możliwości awansu.