VAT w Niemczech o 3 punkty procentowe wyżej? Padła konkretna propozycja
Stan informacji: 18 sierpnia 2026 roku
Najważniejsze informacje o VAT w Niemczech
- Moritz Schularick proponuje podniesienie VAT o trzy punkty procentowe.
- Obecna podstawowa stawka VAT w Niemczech wynosi 19 procent.
- Gdyby trzy punkty zostały dodane do podstawowej stawki, wynosiłaby ona 22 procent.
- Dodatkowe wpływy miałyby finansować niższe podatki od dochodów i zysków oraz niższe składki socjalne.
- Schularick argumentuje, że dzięki temu praca w Niemczech stałaby się mniej obciążona podatkami.
- Rząd Niemiec nie zdecydował obecnie o takiej podwyżce.
- Wiosną 2026 roku w koalicji analizowano już podniesienie podstawowego VAT, między innymi z 19 do 21 procent.
VAT w Niemczech nawet 22 procent? Tego chce ekonomista
Nowa dyskusja rozpoczęła się po wypowiedzi Moritza Schularicka, prezesa Kiel Institut für Weltwirtschaft, czyli jednego z najważniejszych niemieckich instytutów zajmujących się gospodarką światową. W rozmowie cytowanej 18 sierpnia przez FOCUS Schularick stwierdził, że prawdziwa reforma podatkowa wymagałaby również zajęcia się podatkiem VAT.
Ekonomista przedstawił wariant, w którym VAT w Niemczech zostałby podniesiony o trzy punkty procentowe. Dodatkowe wpływy miałyby zostać wykorzystane do wyraźnego obniżenia innych obciążeń. Chodzi przede wszystkim o podatki od dochodów i zysków oraz składki socjalne.
Według Schularicka takie przesunięcie ciężaru podatkowego z pracy na konsumpcję mogłoby sprawić, że zatrudnianie pracowników w Niemczech stałoby się dla firm tańsze. Więcej pieniędzy miałoby również pozostawać z wynagrodzenia osób pracujących.
Nie jest to pierwszy raz, kiedy Schularick mówi o takim rozwiązaniu. W lipcu 2026 roku w rozmowie z ZDF krytykował niewielką skalę przyjętych zmian podatkowych. Wtedy mówił o wcześniejszym pomyśle podniesienia VAT o jeden lub dwa punkty procentowe i jednoczesnego mocniejszego odciążenia średnich dochodów.
Ile obecnie wynosi VAT w Niemczech?
Według Bundesministerium der Finanzen podstawowa stawka Umsatzsteuer, czyli podatku VAT, wynosi obecnie w Niemczech 19 procent. Dla określonych towarów i usług stosowana jest również stawka obniżona wynosząca 7 procent. W niektórych szczególnych przypadkach obowiązuje stawka zerowa albo zwolnienie z podatku.
VAT jest podatkiem pośrednim. Formalnie przedsiębiorca rozlicza go z Finanzamt, jednak ekonomiczny koszt podatku jest zasadniczo ponoszony przez końcowego klienta, ponieważ VAT jest zawarty w cenie towaru lub usługi.
| Element | Obecnie | Wariant przy wzroście o 3 punkty |
|---|---|---|
| Podstawowa stawka VAT | 19 procent | 22 procent |
| Różnica | Brak | 3 punkty procentowe |
| Status | Obowiązująca stawka | Propozycja ekonomisty |
| Decyzja Bundesregierung | 19 procent pozostaje stawką podstawową | Brak decyzji o wprowadzeniu 22 procent |
Dlaczego Schularick chce wyższego VAT?
Propozycja może na pierwszy rzut oka wyglądać jak zwykłe zwiększenie podatków. Schularick przedstawia ją jednak jako zmianę sposobu rozłożenia obciążeń, a nie tylko jako sposób na zwiększenie dochodów państwa.
Jego pomysł zakłada, że większe wpływy z konsumpcji pozwoliłyby obniżyć obciążenia związane z pracą. W praktyce konsumenci płaciliby więcej podatku przy zakupach, natomiast pracownicy oraz przedsiębiorstwa mieliby zostać odciążeni w innych miejscach.
Argument ten pojawiał się w niemieckiej debacie już wcześniej. Niemcy należą do państw, w których koszty pracy i obciążenia wynagrodzeń są jednym z ważnych tematów gospodarczych. Zwolennicy takiego rozwiązania argumentują, że zmniejszenie podatków i składek związanych z zatrudnieniem mogłoby poprawić konkurencyjność przedsiębiorstw oraz zwiększyć opłacalność pracy.
Problem polega na tym, że wyższy VAT jest widoczny praktycznie przy każdym zakupie objętym podstawową stawką. Dlatego skutki takiej zmiany byłyby odczuwalne nie tylko dla firm, ale przede wszystkim dla milionów gospodarstw domowych.
Wyższy VAT w Niemczech mógłby oznaczać wyższe ceny
Podwyżka VAT zwykle prowadzi przynajmniej do częściowego przeniesienia większego obciążenia na konsumentów. Zwracała na to uwagę również redakcja ekonomiczna ARD podczas wcześniejszej dyskusji o podniesieniu VAT z 19 do 21 procent.
Skala wzrostu cen nie musi być identyczna w każdej branży. Część firm może przenieść cały dodatkowy koszt na klienta. Inne przedsiębiorstwa mogą zdecydować się na przejęcie części obciążenia poprzez zmniejszenie swojej marży. Wiele zależy od konkurencji, rodzaju produktu i sytuacji gospodarczej.
Szczególnie istotne byłoby to dla gospodarstw domowych, które dużą część dochodu przeznaczają na bieżącą konsumpcję. Osoby o niższych dochodach mają zazwyczaj mniejsze możliwości odkładania pieniędzy, dlatego zmiany podatków konsumpcyjnych mogą być dla nich bardziej zauważalne.
Z drugiej strony pełna ocena propozycji wymagałaby poznania skali planowanego obniżenia podatku dochodowego i składek. Jeśli pracownik zapłaciłby więcej przy zakupach, ale jednocześnie otrzymywał wyraźnie większą pensję netto, końcowy bilans zależałby od jego dochodów oraz wydatków.
Rząd już wcześniej analizował wyższy VAT w Niemczech
Pomysł nie pojawił się całkowicie znikąd. Wiosną 2026 roku niemieckie media informowały o analizach dotyczących zwiększenia podstawowej stawki VAT. Rozważano między innymi podniesienie jej z 19 do 21 procent i wykorzystanie dodatkowych wpływów do finansowania ulg w innych obszarach systemu podatkowego.
ARD informowała w marcu, że w Bundesregierung analizowany był wariant 21 procent. Dyskusja dotyczyła między innymi możliwości finansowania obniżenia podatku dochodowego dla osób z małymi i średnimi dochodami.
Ostatecznie nie doprowadziło to do wprowadzenia takiej podwyżki. W lipcu Schularick krytykował rząd za zbyt małą skalę reformy i przypominał, że wcześniejszego wariantu podwyższenia VAT oraz większej ulgi dla średnich dochodów nie zrealizowano.
Co podwyżka VAT w Niemczech oznaczałaby dla pracujących?
To właśnie ten element jest kluczowy dla zrozumienia całej propozycji. Schularick nie proponuje wyłącznie zwiększenia VAT i pozostawienia pozostałych podatków bez zmian. Dodatkowe dochody miałyby zostać wykorzystane do zmniejszenia obciążeń związanych z pracą.
Jeżeli taki system rzeczywiście zostałby skonstruowany w sposób neutralny dla budżetu, część pracowników mogłaby otrzymywać większą kwotę netto. Jednocześnie płaciliby jednak wyższy podatek przy części codziennych zakupów.
Bez konkretnego projektu ustawy nie można obecnie uczciwie powiedzieć, kto dokładnie zyskałby, a kto stracił. Nie znamy progów dochodowych, wysokości potencjalnej ulgi ani zasad ewentualnego obniżenia składek.
Nie wiadomo również, czy ewentualna przyszła reforma objęłaby wyłącznie podstawową stawkę VAT, czy w jakikolwiek sposób zmieniałaby również stawki preferencyjne. Schularick przedstawił kierunek reformy, a nie kompletny projekt nowych przepisów podatkowych.
Co to oznacza dla Polaków w Niemczech?
Dla Polaków mieszkających i pracujących w Niemczech ewentualna zmiana działałaby dokładnie tak samo jak dla pozostałych mieszkańców kraju. Narodowość nie miałaby tutaj znaczenia. Liczyłby się dochód, forma zatrudnienia, sposób opodatkowania oraz poziom wydatków.
Rodziny wydające znaczną część pensji na bieżące potrzeby mogłyby mocniej zauważyć podwyższone ceny. Pracownicy mogliby natomiast potencjalnie skorzystać na niższych obciążeniach wynagrodzeń, jeżeli taka część reformy rzeczywiście zostałaby wprowadzona.
Dla przedsiębiorców ważny byłby również sposób przeprowadzenia zmiany. Wyższa stawka oznaczałaby konieczność dostosowania cen, kas fiskalnych, systemów fakturowania i księgowości. Takich obowiązków nie ma jednak obecnie, ponieważ nie wprowadzono nowych przepisów.
Aktualne wiadomości dotyczące zmian w Niemczech można śledzić w dziale najnowsze wiadomości TwojaPolonia24. Osoby mające problemy z niemieckimi urzędami lub potrzebujące praktycznych informacji mogą również sprawdzić dział pomoc dla Polaków w Niemczech.
Co zrobić teraz?
- nie trzeba zmieniać cen ani rozliczeń podatkowych,
- nie trzeba zgłaszać niczego do Finanzamt,
- podstawowa stawka VAT nadal wynosi 19 procent,
- warto odróżniać propozycję ekonomisty od decyzji Bundesregierung,
- w przypadku pojawienia się projektu ustawy trzeba będzie sprawdzić dokładne stawki, termin oraz zakres zmian.
Najważniejsze jest więc śledzenie dalszego rozwoju sytuacji. Temat może wracać, ponieważ niemiecki rząd już wcześniej analizował możliwość przesunięcia części obciążeń z pracy na konsumpcję. Nie oznacza to jednak, że wariant przedstawiony przez Schularicka zostanie przyjęty.
To nie oznacza, że VAT w Niemczech wzrasta teraz do 22 procent
Dlatego zdanie „Niemcy podnoszą VAT do 22 procent” byłoby obecnie nieprawdziwe. Prawidłowe jest stwierdzenie, że jeden z najbardziej znanych niemieckich ekonomistów proponuje podniesienie podatku o trzy punkty procentowe i jednoczesne obniżenie innych obciążeń.
VAT w Niemczech: najczęstsze pytania
Czy VAT w Niemczech wzrasta z 19 do 22 procent?
Nie. Na 18 sierpnia 2026 roku podstawowa stawka nadal wynosi 19 procent. Moritz Schularick zaproponował wzrost o trzy punkty procentowe, co w przypadku podstawowej stawki oznaczałoby 22 procent. Nie jest to jednak uchwalona ustawa ani decyzja Bundesregierung.
Kto zaproponował podniesienie VAT o trzy punkty procentowe?
Propozycję przedstawił Moritz Schularick, prezes Kiel Institut für Weltwirtschaft. Ekonomista uważa, że większe wpływy z VAT mogłyby pozwolić na zmniejszenie podatków od dochodów i zysków oraz składek socjalnych. Jego zdaniem mogłoby to zmniejszyć obciążenie pracy w Niemczech. Jest to jednak opinia i propozycja gospodarcza, a nie obowiązująca reforma.
Czy wyższy VAT oznaczałby wzrost wszystkich cen dokładnie o 3 procent?
Nie. Trzy punkty procentowe odnoszą się do stawki podatku, a nie do automatycznego wzrostu każdej ceny o trzy procent. Ostateczna zmiana cen zależałaby od ceny netto, stosowanej stawki VAT oraz decyzji przedsiębiorców dotyczących marż. Część kosztu mogłaby zostać przeniesiona na konsumentów, ale skala podwyżek mogłaby różnić się między branżami.
Dlaczego w ogóle rozważana jest podwyżka VAT?
Głównym argumentem jest możliwość obniżenia podatków i składek związanych z pracą. Zwolennicy takiego rozwiązania chcą przenieść część ciężaru podatkowego z wynagrodzeń na konsumpcję. Niemiecki rząd analizował podobne warianty już wcześniej w 2026 roku. Obecnie nie ma jednak decyzji o wdrożeniu propozycji podwyżki do 22 procent.
Podsumowanie
VAT w Niemczech ponownie znalazł się w centrum debaty gospodarczej. Moritz Schularick proponuje podwyższenie podatku o trzy punkty procentowe, co w przypadku podstawowej stawki oznaczałoby wzrost z 19 do 22 procent. Jednocześnie chce wykorzystać dodatkowe wpływy do obniżenia podatków od dochodów i zysków oraz składek socjalnych.
Propozycja może więc oznaczać z jednej strony większe obciążenie konsumpcji, a z drugiej mniejsze obciążenie pracy. Bez szczegółowego projektu nie można jednak obliczyć, kto ostatecznie zyskałby na takiej reformie, a kto zapłaciłby więcej.
Najważniejsza informacja dla mieszkańców Niemiec pozostaje prosta: VAT nie został obecnie podniesiony do 22 procent. Obowiązująca podstawowa stawka nadal wynosi 19 procent. Jeżeli Bundesregierung zdecyduje się wrócić do tego pomysłu i przedstawi konkretny projekt, dopiero wtedy będzie można mówić o realnej zmianie prawa.