Emerytura po 45 latach do zmiany! Merz powiedział to 13 października

Emerytura po 45 latach ubezpieczenia może przestać gwarantować wcześniejsze zakończenie pracy bez potrąceń. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz we wtorek, 13 października 2026 roku, podczas przemówienia na Niemieckim Dniu Pracodawców w Berlinie otwarcie poparł odejście od dotychczasowego przywileju. Według kanclerza umożliwianie zdrowym osobom przechodzenia na wcześniejszą emeryturę bez pomniejszenia świadczenia jest niesprawiedliwe i zbyt kosztowne dla systemu. Co to oznacza dla pracowników i czy Polacy zatrudnieni w Niemczech będą musieli pracować dłużej?

Wypowiedź nie pochodzi ze starego nagrania ani z anonimowej publikacji w mediach społecznościowych. Jej datę i treść można sprawdzić w oficjalnym zapisie wystąpienia opublikowanym przez niemiecki urząd kanclerza.

Merz przemawiał 13 października 2026 roku w Berlinie podczas Deutscher Arbeitgebertag, wydarzenia organizowanego przez Federalne Zrzeszenie Niemieckich Organizacji Pracodawców (BDA).

Kanclerz mówił o planowanych reformach systemów emerytalnego, zdrowotnego i opiekuńczego. Najwięcej kontrowersji może jednak wzbudzić jego stanowisko w sprawie wcześniejszych emerytur bez potrąceń.

Co dokładnie Merz powiedział 13 października 2026 roku?

Najważniejszy fragment przemówienia dotyczył zakończenia wcześniejszego przechodzenia na emeryturę bez potrąceń.

Friedrich Merz stwierdził, że zniesienie tego przywileju sprawiłoby, iż system emerytalny byłby bardziej sprawiedliwy.

W jego ocenie wcześniejsze odchodzenie z pracy bez obniżenia świadczenia przez osoby zdrowe i zdolne do dalszego zatrudnienia nie jest sprawiedliwym rozwiązaniem.

Kanclerz argumentował, że Niemcy muszą uwzględnić sytuację demograficzną: malejącą liczbę osób pracujących w stosunku do liczby emerytów.

Zdaniem Merza dalsze utrzymywanie obecnego przywileju obciąża system ubezpieczeń społecznych i niemiecką gospodarkę.

W oficjalnym niemieckim zapisie przemówienia znajduje się między innymi następujący fragment:

Ważne jest jednak prawidłowe zrozumienie tej wypowiedzi. Merz nie ogłosił, że zdrowi pracownicy w ogóle nie będą mogli przechodzić na emeryturę.

Jego słowa dotyczyły konkretnej możliwości pobierania wcześniejszej emerytury bez potrąceń.

Emerytura po 45 latach. Jakie zasady obowiązują obecnie?

W niemieckim systemie emerytalnym istnieje świadczenie określane jako Altersrente für besonders langjährig Versicherte, czyli emerytura dla osób szczególnie długo ubezpieczonych.

Aby z niego skorzystać, trzeba wykazać co najmniej 45 lat uznanych okresów ubezpieczeniowych oraz osiągnąć określony wiek.

Nie wystarczy więc samo zgromadzenie 45 lat stażu, aby automatycznie zakończyć pracę w dowolnym momencie.

Dla osób urodzonych w 1964 roku lub później obecne przepisy przewidują możliwość otrzymywania tej emerytury bez potrąceń od 65. roku życia.

Normalny wiek emerytalny dla tych roczników wynosi 67 lat.

Oznacza to, że spełniający warunki pracownik może obecnie zakończyć aktywność zawodową dwa lata wcześniej bez trwałego zmniejszenia emerytury z tytułu wcześniejszego rozpoczęcia jej pobierania.

Czy 45 lat pracy przestanie wystarczać do wcześniejszej emerytury?

To właśnie taki scenariusz wynika z propozycji reformy przygotowanej przez niemiecką komisję emerytalną.

W czerwcu 2026 roku Alterssicherungskommission przedstawiła raport zawierający 33 rekomendacje dotyczące przyszłości systemu emerytalnego.

Jedna z nich zakłada zlikwidowanie możliwości wcześniejszego pobierania emerytury bez potrąceń przez osoby szczególnie długo ubezpieczone.

Komisja argumentuje, że obecne rozwiązanie premiuje między innymi osoby o długiej, stabilnej karierze zawodowej, które często znajdują się w relatywnie dobrej sytuacji zdrowotnej.

Jeśli rząd i parlament przyjmą tę propozycję, emerytura po 45 latach może stracić jeden ze swoich najważniejszych przywilejów.

Nie oznacza to jednak automatycznie likwidacji wszystkich wcześniejszych emerytur.

Nie wiadomo również, jakie dokładnie przepisy przejściowe zostaną ostatecznie przyjęte i których roczników będą dotyczyły.

Emerytura po 45 latach bez potrąceń a zwykła wcześniejsza emerytura

W niemieckich przepisach funkcjonują dwa odrębne rozwiązania, które często są ze sobą mylone.

W przypadku drugiego rozwiązania Deutsche Rentenversicherung stosuje potrącenie w wysokości 0,3 procent za każdy miesiąc wcześniejszego rozpoczęcia pobierania świadczenia.

Dla osoby urodzonej w 1964 roku lub później przejście na tę emeryturę w wieku 65 lat oznacza obecnie 24 miesiące przed standardowym terminem, czyli potrącenie wynoszące 7,2 procent.

Przy rozpoczęciu pobierania świadczenia w wieku 63 lat potrącenie może wynieść 14,4 procent.

Są to zasady obowiązujące obecnie dla tej konkretnej kategorii emerytury.

Nie zostało jeszcze przesądzone, czy i w jakim zakresie będą stosowane wobec osób, które po reformie straciłyby możliwość skorzystania z wcześniejszej emerytury bez potrąceń.

Ile może stracić pracownik, jeśli reforma wejdzie w życie?

Największe znaczenie mają zasady naliczania potrąceń.

Przykładowo osoba, której wyliczona emerytura wynosiłaby 2000 euro brutto miesięcznie, przy trwałym potrąceniu 7,2 procent otrzymywałaby 144 euro brutto mniej każdego miesiąca.

W takim hipotetycznym wariancie świadczenie wynosiłoby 1856 euro brutto zamiast 2000 euro.

Przykład zakłada jednak, że po zmianach pracownik nadal mógłby odejść w tym wieku, korzystając z obecnych zasad emerytury po 35 latach ubezpieczenia.

Nie jest to oficjalne wyliczenie skutków przyszłej reformy ani zapowiedź konkretnego potrącenia.

Rzeczywiste konsekwencje będą zależały od ostatecznej ustawy, wieku przejścia na emeryturę oraz indywidualnej historii ubezpieczeniowej.

A co z osobami, które ze względów zdrowotnych nie mogą już pracować?

Komisja emerytalna nie zaproponowała pozostawienia wszystkich długo pracujących osób bez ochrony.

W miejsce dotychczasowej wcześniejszej emerytury bez potrąceń miałoby powstać nowe rozwiązanie, nazywane Schutzrente für langjährige Beitragszahler.

Byłaby to szczególna emerytura ochronna dla długo ubezpieczonych pracowników, którzy z powodu poważnych ograniczeń zdrowotnych nie są już w stanie wykonywać zawodu, w którym pracowali przez wiele lat.

Propozycja przewiduje indywidualne sprawdzanie sytuacji zdrowotnej.

Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik, który uznaje swoją pracę za ciężką, automatycznie otrzyma nowe świadczenie.

Konkretne warunki wymagałyby ustalenia w przepisach i odpowiednich procedurach.

Na 14 października 2026 roku taka nowa emerytura ochronna pozostaje rekomendacją reformy, a nie gotowym świadczeniem dostępnym na wniosek.

Emerytura po 45 latach a Polacy pracujący w Niemczech

Zapowiadane zmiany mogą mieć szczególne znaczenie dla Polaków, którzy część życia zawodowego przepracowali w Polsce, a następnie przenieśli się do Niemiec.

Zgodnie z europejskimi przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego określone okresy ubezpieczenia z różnych państw mogą zostać zsumowane przy sprawdzaniu prawa do emerytury.

Deutsche Rentenversicherung potwierdza, że zasada ta może mieć zastosowanie również przy ocenie wymaganego stażu 45 lat.

Nie każdy polski okres będzie jednak automatycznie uwzględniony. Znaczenie ma między innymi jego charakter i sposób udokumentowania.

Przykładowo osoba, która przepracowała 20 lat w Polsce i 25 lat w Niemczech, może mieć łącznie 45 lat okresów podlegających ocenie, ale warunki konkretnego świadczenia musi sprawdzić niemiecka instytucja emerytalna.

To nie oznacza, że wszystkie te lata zwiększą niemiecką emeryturę tak, jakby składki były przez cały czas odprowadzane w Niemczech.

Co do zasady każde państwo wypłaca świadczenie za okresy uwzględniane zgodnie z własnymi przepisami i regulacjami europejskimi.

Czy wszystkie lata pracy liczą się do wymaganych 45 lat?

Nie. W niemieckim systemie emerytalnym istnieją szczegółowe zasady ustalania 45-letniego okresu oczekiwania, określanego jako Wartezeit.

Deutsche Rentenversicherung uwzględnia między innymi wiele okresów obowiązkowego ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia, określone okresy wychowywania dzieci oraz niektóre okresy pobierania świadczeń zastępujących wynagrodzenie.

Nie wszystkie lata nauki, bezrobocia lub inne okresy bez składek kwalifikują się do tej kategorii emerytury.

Znaczenie mają również szczególne ograniczenia dotyczące bezrobocia w ostatnich dwóch latach przed rozpoczęciem świadczenia.

Dlatego samo posiadanie 45 lat od pierwszego zatrudnienia nie gwarantuje automatycznie spełnienia wszystkich warunków.

Najbezpieczniej sprawdzić indywidualne zestawienie Versicherungsverlauf, a w razie nieścisłości zwrócić się do Deutsche Rentenversicherung o wyjaśnienie lub uzupełnienie dokumentacji.

Kiedy Niemcy mogą uchwalić nowe przepisy emerytalne?

Kanclerz chce przyspieszenia prac nad reformą, ale jej harmonogram już ulegał zmianom.

Według aktualnych informacji rząd zamierza zająć się projektem jeszcze w 2026 roku.

Rozstrzygnięcie w Bundestagu może nastąpić w pierwszym kwartale 2027 roku.

Nie należy jednak utożsamiać planowanej daty głosowania z terminem rozpoczęcia obowiązywania wszystkich nowych przepisów.

Nie ustalono jeszcze publicznie ostatecznej daty, od której mogłaby zostać zlikwidowana wcześniejsza emerytura bez potrąceń.

Otwarte pozostają także kwestie okresów przejściowych i ochrony praw osób, które są już blisko spełnienia obecnych warunków.

Co powinni zrobić pracownicy zbliżający się do emerytury?

Osoby, którym do zakończenia aktywności zawodowej zostało kilka lat, nie powinny lekceważyć tej debaty.

Nie ma jednak potrzeby zakładania, że dotychczasowe uprawnienia już zostały odebrane.

Warto przede wszystkim ustalić, czy posiadane okresy ubezpieczenia pozwalają na skorzystanie z dotychczasowej emerytury dla szczególnie długo ubezpieczonych.

Przy planowaniu przyszłego świadczenia pomocne mogą być:

Informacje można uzyskać bezpośrednio od Deutsche Rentenversicherung. Instytucja udostępnia również kalkulatory terminu rozpoczęcia emerytury.

Osoby zainteresowane dodatkowymi oszczędnościami mogą przeczytać także nasz materiał o Altersvorsorgedepot i nowych dopłatach do prywatnej emerytury w Niemczech.

To jednak odrębne rozwiązanie. Nie zastępuje ono ustawowego prawa do emerytury po określonym stażu ubezpieczeniowym.

Merz powiedział to 13 października. Co naprawdę jest dziś pewne?

Wypowiedź kanclerza była jednoznaczna w kwestii politycznego kierunku reformy.

Friedrich Merz popiera zakończenie wcześniejszego przechodzenia na emeryturę bez potrąceń przez zdrowych pracowników.

Stanowisko to jest zgodne z rekomendacją komisji emerytalnej przedstawioną w czerwcu 2026 roku.

Nie jest natomiast prawdą, że od 13 października w Niemczech przestała obowiązywać emerytura po 45 latach ubezpieczenia.

Na razie nie ma uchwalonych przepisów znoszących ten przywilej, daty wejścia w życie ograniczeń ani ostatecznej listy roczników, których miałyby one dotyczyć.

Najważniejszy fakt jest więc następujący: 13 października 2026 roku Merz publicznie poparł likwidację wcześniejszej emerytury bez potrąceń, ale 14 października 2026 roku obowiązują jeszcze dotychczasowe przepisy.