Daniela Klette skazana na 13 lat więzienia. Była ukrywana przez ponad 30 lat

Daniela Klette, według niemieckich organów ścigania dawna członkini skrajnie lewicowej Frakcji Czerwonej Armii, została skazana przez Sąd Krajowy w Verden na 13 lat więzienia. Sprawa dotyczy serii brutalnych napadów rabunkowych na transporty gotówki i supermarkety, do których dochodziło już po formalnym rozwiązaniu RAF, w latach 1999–2016.

Wyrok nie jest jeszcze prawomocny. Według rbb24 obrona złożyła rewizję jeszcze na sali sądowej. To oznacza, że sprawa może mieć dalszy ciąg przed wyższą instancją. Sąd w Verden uznał jednak, że materiał dowodowy tworzy jednoznaczny obraz i przypisał oskarżonej odpowiedzialność za sześć przypadków szczególnie ciężkiego rabunku.

Daniela Klette przez ponad trzy dekady unikała organów ścigania. Została zatrzymana w Berlinie w lutym 2024 roku, gdzie według władz mieszkała pod fałszywą tożsamością. W jej mieszkaniu śledczy znaleźli między innymi broń, amunicję, fałszywe dokumenty, peruki, złoto oraz 240 tysięcy euro gotówki. Jej domniemani wspólnicy, Burkhard Garweg i Ernst-Volker Staub, nadal są poszukiwani.

Daniela Klette i wyrok w Verden. Najważniejsze informacje

• Sąd Krajowy w Verden skazał Danielę Klette na 13 lat więzienia.
• Wyrok dotyczy serii napadów rabunkowych z lat 1999–2016.
• Sąd uznał ją za winną szczególnie ciężkiego rabunku w sześciu przypadkach.
• Według rbb24 wyrok nie jest prawomocny, a obrona złożyła rewizję.
• Prokuratura domagała się 15 lat więzienia.
• Obrona domagała się uniewinnienia w sprawie napadów albo najwyżej kary w zawieszeniu za naruszenia przepisów o broni.
• Daniela Klette została zatrzymana w Berlinie w lutym 2024 roku po ponad 30 latach ukrywania się.
• Garweg i Staub, wskazywani jako jej domniemani wspólnicy, nadal są poszukiwani.

Za co została skazana Daniela Klette?

Proces w Verden nie dotyczył bezpośrednio dawnych zamachów RAF z początku lat 90., lecz napadów po rozwiązaniu tej organizacji. Według niemieckich mediów Daniela Klette miała działać wspólnie z Burkhardem Garwegiem i Ernstem-Volkerem Staubem. Celem miały być transporty gotówki oraz biura kasowe dużych supermarketów.

ZDF podaje, że prokuratura zarzucała tej grupie ataki w Dolnej Saksonii, Nadrenii Północnej-Westfalii i Szlezwiku-Holsztynie. W trakcie procesu część zarzutów nie była dalej prowadzona, a ostatecznie sąd zajmował się ośmioma napadami, w których łącznie zrabowano ponad dwa miliony euro. Wyrok skazujący dotyczył sześciu przypadków szczególnie ciężkiego rabunku.

Według rbb24 w niektórych napadach oddawano strzały. Sędzia miał wskazać, że sprawcy godzili się z możliwością ciężkiego lub nawet śmiertelnego zranienia osób znajdujących się w zaatakowanych pojazdach. Jednocześnie sąd odstąpił od najcięższego zarzutu dotyczącego usiłowania zabójstwa w związku z napadem na transporter pieniędzy w Stuhr w 2015 roku. Według relacji z sali sądowej sąd uznał, że sprawcy dobrowolnie odstąpili od dalszego działania, gdy nie udało im się dostać do pieniędzy.

Daniela Klette ukrywała się przez ponad trzy dekady

Daniela Klette została zatrzymana 26 lutego 2024 roku w Berlinie. Według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Dolnej Saksonii zatrzymania dokonali funkcjonariusze LKA Niedersachsen, a kobieta żyła pod fałszywą tożsamością. Był to jeden z najgłośniejszych sukcesów niemieckich organów ścigania w sprawach związanych z dawnym środowiskiem RAF.

Przez lata niemieckie służby prowadziły poszukiwania Klette, Stauba i Garwega. Według władz Dolnej Saksonii śledztwo dotyczyło między innymi usiłowania zabójstwa oraz licznych ciężkich napadów rabunkowych z lat 1999–2016. Po zatrzymaniu w Berlinie Klette trafiła do aresztu, a w marcu 2025 roku rozpoczął się proces przed sądem w Verden.

Reuters podaje, że w berlińskim mieszkaniu śledczy znaleźli zapas broni, element broni przeciwpancernej, a także 240 tysięcy euro gotówki. ZDF i rbb24 informowały również o amunicji, fałszywych dokumentach, perukach i złocie. Dla śledczych miało to znaczenie przy ocenie, jak wyglądało życie w ukryciu i czy mogło być finansowane z napadów.

Sąd: proces nie był rozliczeniem całej historii RAF

W tej sprawie ważny jest jeden szczegół. Reuters cytuje rzecznika sądu, który podkreślał, że wyrok nie opierał się na tym, jaki był związek Klette z RAF. Sąd miał skupić się na konkretnych zarzutach dotyczących napadów rabunkowych. Innymi słowy, ten proces nie był symbolicznym rozliczeniem całej historii Frakcji Czerwonej Armii, lecz oceną określonych czynów z lat 1999–2016.

To rozróżnienie ma znaczenie, bo nazwisko Daniela Klette natychmiast wywołuje w Niemczech skojarzenia z RAF, czyli jedną z najgroźniejszych organizacji terrorystycznych w powojennej historii Republiki Federalnej Niemiec. Jednak w procesie w Verden sąd oceniał przede wszystkim napady na transporty pieniędzy i supermarkety, a nie wszystkie zarzuty historyczne związane z RAF.

Nie oznacza to, że wcześniejsze wątki zostały zamknięte. Federalna Prokuratura Generalna informowała w 2024 roku, że Klette jest podejrzewana o udział w trzech zamachach RAF z lat 1990–1993, w tym w próbie wywołania eksplozji w budynku Deutsche Bank w Eschborn, ostrzelaniu ambasady USA w Bonn oraz zamachu na więzienie Weiterstadt. To osobny wątek prawny, którym może zajmować się sąd właściwy dla spraw bezpieczeństwa państwa.

Kim była Frakcja Czerwonej Armii?

Frakcja Czerwonej Armii, znana pod niemieckim skrótem RAF, była skrajnie lewicową organizacją terrorystyczną działającą w Republice Federalnej Niemiec od 1970 roku. Jej członkowie przeprowadzali zamachy bombowe, porwania, napady i zabójstwa. Organizacja ogłosiła samorozwiązanie w 1998 roku.

Według Deutschlandfunk RAF odpowiadała za śmierć 34 osób, a wiele kolejnych zostało rannych. Najbardziej znanym okresem jej działalności był tak zwany Niemiecki Jesień 1977 roku, kiedy RFN mierzyła się z serią ataków, porwań i prób wymuszenia zwolnienia uwięzionych członków organizacji.

Daniela Klette jest przez niemieckie organy ścigania łączona z tak zwaną trzecią generacją RAF. To właśnie ta późniejsza generacja była przez lata trudna do pełnego rozpoznania, a część jej działań do dziś pozostaje przedmiotem śledztw, analiz i sporów historycznych. Po samorozwiązaniu RAF w 1998 roku niektórzy dawni członkowie lub osoby łączone z tym środowiskiem pozostali w ukryciu.

Co z Garwegiem i Staubem?

Burkhard Garweg i Ernst-Volker Staub nadal są poszukiwani. Według niemieckich mediów i organów ścigania mieli działać razem z Klette przy napadach po rozwiązaniu RAF. rbb24 podaje, że miejsce pobytu obu mężczyzn pozostaje nieznane.

Sprawa ich poszukiwań nadal ma duże znaczenie dla niemieckiej policji. Władze Dolnej Saksonii wskazywały już wcześniej, że poszukiwania prowadzone są od lat i wymagają współpracy różnych służb. Po zatrzymaniu Klette śledczy wielokrotnie apelowali o informacje od osób, które mogły znać środowisko, miejsca pobytu lub dawne kontakty poszukiwanych.

Dla opinii publicznej to jeden z najważniejszych elementów tej historii. Wyrok wobec Klette nie zamyka sprawy całego dawnego trio. Jeśli Garweg i Staub zostaną zatrzymani, niemiecką opinię publiczną może czekać kolejny duży proces dotyczący napadów i ewentualnych historycznych powiązań z RAF.

Daniela Klette a reakcje na sali sądowej

Według rbb24 i ZDF po ogłoszeniu wyroku na sali sądowej doszło do głośnych reakcji części publiczności. Zwolennicy oskarżonej mieli buczeć, wznosić okrzyki i domagać się jej uwolnienia. Część osób opuściła salę dobrowolnie, inne zostały wyprowadzone przez służby sądowe.

To pokazuje, że temat RAF nadal budzi w Niemczech silne emocje, mimo że od samorozwiązania organizacji minęło wiele lat. Dla części skrajnych środowisk dawne osoby związane z RAF mogą być nadal przedstawiane w fałszywie romantyczny sposób. Dla ofiar i ich rodzin RAF pozostaje jednak przede wszystkim organizacją odpowiedzialną za terror, przemoc, zabójstwa i wieloletnie traumy.

Właśnie dlatego pisząc o tej sprawie, trzeba trzymać się faktów. Daniela Klette została w tym procesie skazana za napady rabunkowe. Wyrok jest nieprawomocny. Osobne zarzuty dotyczące dawnych zamachów RAF są innym wątkiem. Takie uporządkowanie jest ważne, żeby nie mieszać faktów sądowych z emocjami i politycznymi ocenami.

Co to oznacza dla Polaków w Niemczech?

Dla Polaków mieszkających w Niemczech ta sprawa ma kilka wymiarów. Po pierwsze, pokazuje, że niemieckie organy ścigania potrafią wracać do bardzo starych spraw, jeśli chodzi o ciężkie przestępstwa, broń, napady i terroryzm. Zatrzymanie po ponad 30 latach ukrywania się jest sygnałem, że dawne śledztwa nie zawsze znikają z akt tylko dlatego, że minęło dużo czasu.

Po drugie, sprawa jest ważna dla osób, które śledzą niemiecką politykę bezpieczeństwa. RAF to nie tylko fragment historii z podręczników. Jej skutki nadal są obecne w pamięci niemieckiego państwa, policji, sądów i rodzin ofiar. Proces w Verden pokazuje, że państwo niemieckie nadal traktuje te sprawy poważnie.

Po trzecie, temat dotyczy także codziennego poczucia bezpieczeństwa. Napady, o które chodziło w procesie, nie były symbolicznymi akcjami politycznymi, lecz brutalnymi atakami na transporty pieniędzy i supermarkety. Według sądu ofiary do dziś zmagają się ze skutkami psychicznymi tych zdarzeń. To przypomnienie, że za wielkimi nazwiskami i historycznymi skrótami stoją konkretni ludzie, którzy znaleźli się w zagrożeniu życia.

Co zrobić teraz?

Najważniejsze jest śledzenie dalszego rozwoju sprawy. Ponieważ wyrok nie jest prawomocny, kolejnym etapem może być postępowanie rewizyjne. Warto obserwować, czy sąd wyższej instancji podtrzyma wyrok, czy sprawa będzie wymagała dalszych decyzji.

Warto też oddzielać dwa wątki. Pierwszy to wyrok w sprawie napadów rabunkowych z lat 1999–2016. Drugi to osobne podejrzenia Federalnej Prokuratury Generalnej dotyczące dawnych zamachów RAF z lat 1990–1993. Te dwa poziomy nie powinny być mieszane w jednym uproszczonym stwierdzeniu.

Osoby publikujące informacje w mediach społecznościowych powinny zachować ostrożność przy zdjęciach. Materiały z portali takich jak O2, WP, Getty, Reuters, dpa czy niemieckie media nie powinny być kopiowane bez licencji. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest własna grafika newsowa, zdjęcie z legalnego źródła albo osadzenie oficjalnego materiału, jeśli regulamin platformy na to pozwala.

Najważniejsze daty w sprawie Danieli Klette

FAQ: Daniela Klette i wyrok w Niemczech

Czy wyrok wobec Danieli Klette jest prawomocny?

Nie. Według rbb24 wyrok Sądu Krajowego w Verden nie jest prawomocny, a obrona złożyła rewizję jeszcze na sali sądowej. To oznacza, że sprawa może trafić do dalszej kontroli prawnej. Dlatego poprawnie należy pisać o nieprawomocnym wyroku. Ostateczne rozstrzygnięcie może zależeć od decyzji wyższej instancji.

Za co dokładnie została skazana Daniela Klette?

Daniela Klette została skazana na 13 lat więzienia w związku z napadami rabunkowymi po rozwiązaniu RAF. Sąd w Verden uznał ją za winną szczególnie ciężkiego rabunku w sześciu przypadkach. Proces dotyczył napadów na transporty gotówki i supermarkety z lat 1999–2016. Sąd nie rozstrzygał w tym procesie całej historii jej domniemanych związków z RAF.

Czy sprawa dotyczyła dawnych zamachów RAF?

Nie bezpośrednio. Wyrok w Verden dotyczył przede wszystkim napadów rabunkowych po 1998 roku. Osobno Federalna Prokuratura Generalna zarzuca Klette udział w trzech zamachach RAF z lat 1990–1993. Ten wątek może być przedmiotem oddzielnego postępowania. Dlatego trzeba rozróżniać proces o napady od spraw dotyczących dawnych zamachów RAF.

Kiedy Daniela Klette została zatrzymana?

Daniela Klette została zatrzymana 26 lutego 2024 roku w Berlinie. Według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Dolnej Saksonii żyła tam pod fałszywą tożsamością. Zatrzymania dokonali funkcjonariusze LKA Niedersachsen. Po zatrzymaniu została przewieziona do Verden i trafiła do aresztu.

Czy jej domniemani wspólnicy zostali zatrzymani?

Nie. Burkhard Garweg i Ernst-Volker Staub nadal są poszukiwani. Według niemieckich organów ścigania i mediów mieli działać razem z Klette przy napadach po rozwiązaniu RAF. Ich miejsce pobytu pozostaje nieznane. Policja nadal apeluje o informacje, które mogłyby pomóc w ich odnalezieniu.

Czym była RAF?

RAF, czyli Frakcja Czerwonej Armii, była skrajnie lewicową organizacją terrorystyczną działającą w Republice Federalnej Niemiec od 1970 roku do samorozwiązania w 1998 roku. Organizacja odpowiadała za zamachy, porwania i zabójstwa. Według Deutschlandfunk bilans jej działalności to 34 zabite osoby, liczni ranni i wielomilionowe szkody. Do dziś RAF pozostaje jednym z najważniejszych i najboleśniejszych tematów w historii bezpieczeństwa wewnętrznego Niemiec.

Podsumowanie

Daniela Klette została nieprawomocnie skazana na 13 lat więzienia za napady rabunkowe po rozwiązaniu RAF. Sąd Krajowy w Verden uznał ją za winną szczególnie ciężkiego rabunku w sześciu przypadkach. Obrona złożyła rewizję, dlatego sprawa nie jest jeszcze ostatecznie zakończona.

Ten wyrok jest ważny, bo łączy kilka poziomów: wieloletnie ukrywanie się, przestępczość po rozwiązaniu RAF, nierozliczone historyczne wątki i dalsze poszukiwania Garwega oraz Stauba. Dla Polaków w Niemczech to nie tylko sensacyjna historia kryminalna, ale także przypomnienie, jak długo niemieckie państwo potrafi prowadzić sprawy dotyczące ciężkich przestępstw i terroryzmu. Najważniejsze jest jednak zachowanie precyzji: obecny wyrok dotyczy napadów rabunkowych, jest nieprawomocny, a wcześniejsze zarzuty związane z RAF pozostają osobnym wątkiem.

Źródła

• rbb24: 13 Jahre Haft für frühere RAF-Terroristin Daniela Klette
• ZDFheute: Mutmaßliche Ex-RAF-Terroristin Klette zu 13 Jahren Haft verurteilt
• Reuters: Accused German Red Army Faction militant sentenced to 13 years
• Der Generalbundesanwalt: Vorführung von Daniela Klette zur Verkündung eines Haftbefehls
• Niedersächsisches Innenministerium: Festnahme von Daniela Klette
• Deutschlandfunk: Auflösung der RAF 1998
• Bundeszentrale für politische Bildung: Die Geschichte der RAF