
Emerytura za opiekę w Niemczech. Minister chce zatrzymać 30-procentowe cięcie
Stan informacji: 23 sierpnia 2026 roku, godz. 09:30
Emerytura za opiekę w Niemczech miała zostać obcięta o 30 procent
Sprawa dotyczy osób, które rezygnują z części pracy zawodowej albo ograniczają liczbę godzin, żeby w domu opiekować się rodzicem, partnerem, dzieckiem lub inną osobą wymagającą pomocy.
Obecnie niemiecka Pflegeversicherung może pod określonymi warunkami płacić za takiego opiekuna składki do gesetzliche Rentenversicherung.
Dzięki temu emerytura za opiekę w Niemczech częściowo rekompensuje straty, które powstają wtedy, gdy człowiek z powodu obowiązków opiekuńczych nie może normalnie pracować na pełny etat i sam gromadzić odpowiednio wysokich składek.
Referentenentwurf przygotowany jeszcze za poprzedniej minister zdrowia Niny Warken przewidywał jednak bardzo dużą zmianę.
Podstawa, od której Pflegekasse płaci składki emerytalne za opiekunów, miała zostać obniżona do 70 procent dotychczasowych wartości.
W praktyce oznaczałoby to około 30 procent mniej przyszłych Rentenpunkte wynikających z opieki.
Nowy minister mówi: nie chcę oszczędzać na opiekunach
23 sierpnia pojawiła się jednak ważna aktualizacja.
Federalny minister zdrowia Carsten Linnemann zapowiedział, że chce zmienić projekt.
W rozmowie z „Bild am Sonntag” powiedział, że nie chce oszczędzać na emeryturach osób opiekujących się bliskimi.
Minister chce doprowadzić do tego, aby emerytura za opiekę w Niemczech nadal była naliczana bez planowanego 30-procentowego ograniczenia.
Według Linnemanna ludzie podejmujący się opieki domowej są jedną z grup, które podtrzymują funkcjonowanie społeczeństwa i nie powinny być za to karane niższą przyszłą emeryturą.
Na czym polega emerytura za opiekę w Niemczech?
W praktyce opiekun nie otrzymuje dodatkowych 700 euro miesięcznie na swoje konto.
To bardzo ważne rozróżnienie.
Pflegekasse osoby wymagającej opieki przekazuje odpowiednio obliczone składki do Deutsche Rentenversicherung.
Na tej podstawie osoba sprawująca opiekę gromadzi dodatkowe prawa emerytalne.
W zależności od Pflegegrad i rodzaju świadczeń Pflegekasse może obecnie odprowadzać do Rentenversicherung składki odpowiadające kwocie sięgającej około 740 euro miesięcznie.
Właśnie te składki tworzą późniejszą emeryturę za opiekę w Niemczech.
Kto może dostać Rentenpunkte za opiekę?
Nie każda pomoc udzielana rodzicowi czy partnerowi automatycznie daje dodatkowe punkty emerytalne.
- osoba wymagająca opieki musi mieć co najmniej Pflegegrad 2,
- opieka musi odbywać się w środowisku domowym,
- opieka musi być wykonywana niezarobkowo,
- musi obejmować co najmniej 10 godzin tygodniowo,
- opieka musi być rozłożona na co najmniej dwa dni w tygodniu,
- opiekun zasadniczo nie może regularnie pracować zawodowo więcej niż 30 godzin tygodniowo.
Jeżeli te warunki są spełnione, Pflegekasse sprawdza sytuację i przekazuje odpowiednie składki emerytalne.
Emerytura za opiekę w Niemczech zależy od Pflegegrad
Nie wszyscy opiekunowie otrzymują taką samą liczbę Rentenpunkte.
Znaczenie ma przede wszystkim stopień niesamodzielności osoby wymagającej pomocy.
Im wyższy Pflegegrad i im większą część opieki wykonuje sam członek rodziny, tym wyższa może być podstawa składek.
Znaczenie ma również to, czy osoba wymagająca opieki pobiera Pflegegeld, korzysta z profesjonalnych Pflegesachleistungen czy łączy oba rozwiązania.
Dlatego emerytura za opiekę w Niemczech jest zawsze obliczana indywidualnie.
Projekt zakładał oszczędność 1,8 miliarda euro w jednym roku
Planowane cięcie nie było drobną techniczną zmianą.
Było jednym z najważniejszych elementów finansowych reformy Pflegeversicherung.
Według wyliczeń zawartych w projekcie ograniczenie składek emerytalnych za osoby sprawujące opiekę miało przynieść Pflegeversicherung około 1,8 miliarda euro oszczędności już w 2027 roku.
Do 2030 roku kwota miała wzrosnąć do około 2,1 miliarda euro rocznie.
| Element | Obecnie / plan |
|---|---|
| Obecna podstawa składek | do 100% odpowiedniej wartości |
| Planowana podstawa | 70% |
| Skala ograniczenia | około 30% |
| Planowana oszczędność w 2027 | około 1,8 mld euro |
| Planowana oszczędność w 2030 | około 2,1 mld euro rocznie |
| Stan na 23 sierpnia | cięcie nie obowiązuje, minister chce je usunąć z projektu |
Dlaczego w ogóle planowano takie cięcie?
Powodem są ogromne problemy finansowe niemieckiej Pflegeversicherung.
Według wcześniejszych prognoz Ministerstwa Zdrowia bez reformy w 2027 roku systemowi groził deficyt wynoszący około 7,6 miliarda euro.
Projekt przygotowany przez Ninę Warken zawierał więc zarówno dodatkowe wpływy, jak i cięcia wydatków.
Jednym ze sposobów oszczędzania miała być właśnie emerytura za opiekę w Niemczech.
Plan spotkał się jednak z bardzo dużą krytyką organizacji społecznych, związków zawodowych, Deutsche Rentenversicherung oraz części polityków CDU i CSU.
Deutsche Rentenversicherung także krytykowała cięcie
Przeciwko zmniejszeniu praw emerytalnych wystąpiła sama Deutsche Rentenversicherung Bund.
W stanowisku do projektu DRV zwracała uwagę, że ograniczenie składek zwiększa ryzyko niższej emerytury osób, które już dziś ponoszą konsekwencje finansowe opieki nad bliskimi.
Problem dotyczy szczególnie osób, które z powodu Pflege zmniejszają etat lub całkowicie rezygnują z pracy zawodowej.
DRV wskazywała również, że skutki szczególnie często mogą dotykać kobiet.
Zamiast ograniczać emeryturę za opiekę w Niemczech, Deutsche Rentenversicherung sugerowała nawet rozważenie umiarkowanego zwiększenia odpowiednich wartości.
5 lat opieki mogłoby oznaczać około 64 euro mniej emerytury miesięcznie
Skutek planowanej reformy byłby widoczny dopiero po latach.
Nie oznaczałby więc natychmiastowego obcięcia bieżącego Pflegegeld.
Modelowe wyliczenie dla osoby opiekującej się przez pięć lat człowiekiem z Pflegegrad 5 i pobierającym Pflegegeld pokazuje skalę możliwej różnicy.
Przy zmniejszeniu podstawy z 100 do 70 procent opiekun mógłby zgromadzić około 1,5 punktu emerytalnego mniej w ciągu pięciu lat.
Przy obecnej wartości Rentenpunkt wynoszącej 42,52 euro oznaczałoby to około 63,78 euro mniej przyszłej emerytury miesięcznie.
Już zdobyte Rentenpunkte nie miały zostać zabrane
Nawet pierwotny projekt nie zakładał odbierania praw emerytalnych zgromadzonych w poprzednich latach.
Planowane ograniczenie miało dotyczyć przede wszystkim składek naliczanych w przyszłości po wejściu reformy w życie.
Osoba, która przez poprzednie lata uzyskała określone Rentenpunkte za Pflege, nie miała ich nagle stracić.
Aktualna deklaracja Linnemanna idzie jednak dalej i zakłada, że emerytura za opiekę w Niemczech w ogóle nie powinna zostać obniżona również na przyszłość.
Miliony osób wymagających opieki pozostają w domu
Znaczenie tej sprawy jest ogromne, ponieważ niemiecki system Pflege w bardzo dużej części opiera się na rodzinach.
Według aktualnej Pflegestatistik za 2023 rok około 4,9 miliona osób wymagających opieki było leczonych i wspieranych w domu.
To około sześciu na siedmiu wszystkich Pflegebedürftigen w Niemczech.
W przypadku ponad 3,1 miliona osób odpowiedzialność za opiekę spoczywała wyłącznie na bliskich.
Bez pracy wykonywanej przez rodziny niemiecki system opieki nie byłby w stanie funkcjonować w obecnej formie.
Emerytura za opiekę w Niemczech jest ważna szczególnie dla osób ograniczających pracę
Opieka nad osobą wymagającą stałej pomocy może zajmować kilkanaście lub kilkadziesiąt godzin tygodniowo.
Część opiekunów zmniejsza więc etat z Vollzeit do Teilzeit.
Inni całkowicie rezygnują z pracy.
To oznacza niższe bieżące wynagrodzenie, ale również mniejsze własne składki emerytalne.
Właśnie dlatego emerytura za opiekę w Niemczech została skonstruowana jako częściowa rekompensata za tę lukę.
Badania wskazują, że brak odpowiednich Rentenpunkte przy intensywnej opiece może mieć widoczny wpływ na zabezpieczenie finansowe opiekuna na starość.
Co teraz zrobi minister Linnemann?
Minister zapowiedział, że chce skorygować projekt jeszcze przed jego dalszym procedowaniem.
Problem jest jednak prosty: jeżeli państwo zrezygnuje z planowanych oszczędności wynoszących około 1,8 miliarda euro rocznie, pieniądze trzeba znaleźć gdzie indziej.
Linnemann przyznaje, że potrzebne będzie ustalenie w koalicji alternatywnego finansowania.
Minister mówi, że sprzeciw wobec cięcia słyszy również ze strony SPD, CSU i własnej CDU.
Także kanclerz Friedrich Merz już wcześniej krytycznie odnosił się do tego elementu reformy.
Czy decyzja jest już ostateczna?
Nie.
To najważniejsze zastrzeżenie dotyczące dzisiejszej informacji.
Minister jasno zapowiedział, że chce ochronić Rentenpunkte opiekunów, ale nie została jeszcze uchwalona poprawiona ustawa.
Całe Pflegeneuordnungsgesetz nadal pozostaje na etapie przed decyzją rządu.
Według aktualnego harmonogramu projekt może trafić pod obrady Bundeskabinett we wrześniu.
Dopiero wersja zatwierdzona przez rząd pokaże, czy emerytura za opiekę w Niemczech rzeczywiście została w pełni uratowana.
Co powinny zrobić osoby już opiekujące się bliskimi?
Nie trzeba obecnie składać żadnego specjalnego wniosku w związku z planowaną reformą.
Warto jednak sprawdzić, czy Pflegekasse rzeczywiście zgłosiła okres opieki do Deutsche Rentenversicherung.
Najlepiej zajrzeć do własnego Versicherungsverlauf i sprawdzić, czy okresy Pflege zostały prawidłowo zapisane.
Jeżeli czegoś brakuje, warto skontaktować się z Pflegekasse osoby wymagającej opieki oraz Deutsche Rentenversicherung.
Informacje o szerszych zmianach dotyczących niemieckiego systemu emerytalnego znajdziesz również w naszym materiale o reformie emerytury po 45 latach pracy w Niemczech.
Aktualne zmiany przepisów i świadczeń opisujemy także w zestawieniu najważniejszych zmian w Niemczech od sierpnia 2026 roku.
Emerytura za opiekę w Niemczech – najczęstsze pytania
Czy emerytura za opiekę w Niemczech została już obniżona o 30 procent?
Nie. Emerytura za opiekę w Niemczech nadal jest naliczana według obecnych zasad. Obniżka do 70 procent była elementem projektu reformy, który nie został jeszcze uchwalony.
Czy minister wycofał już planowaną obniżkę?
Minister zdrowia Carsten Linnemann zapowiedział 23 sierpnia, że chce usunąć cięcie i zachować pełne Rentenpunkte. Nie ma jednak jeszcze ostatecznej ustawy potwierdzającej tę zmianę.
Czy Pflegekasse wypłaca opiekunowi 740 euro?
Nie. Chodzi o składki przekazywane do ustawowego systemu emerytalnego, a nie pieniądze wypłacane bezpośrednio opiekunowi. W odpowiednich przypadkach wysokość takich składek może obecnie sięgać około 740 euro miesięcznie.
Kto może otrzymać Rentenpunkte za Pflege?
Co do zasady potrzebny jest co najmniej Pflegegrad 2 osoby wymagającej opieki, minimum 10 godzin opieki tygodniowo rozłożonych na co najmniej dwa dni oraz spełnienie pozostałych warunków. Opiekun zasadniczo nie może regularnie pracować zawodowo więcej niż 30 godzin tygodniowo.
Czy wcześniejsze punkty emerytalne mogły zostać odebrane?
Nie. Projekt dotyczył przyszłego naliczania składek. Już zdobyte Rentenpunkte miały pozostać zachowane.
Dlaczego rząd chciał obniżyć składki?
Pflegeversicherung ma poważny problem finansowy. Ograniczenie składek emerytalnych opiekunów miało przynieść około 1,8 miliarda euro oszczędności w 2027 roku.
Kiedy będzie wiadomo, czy cięcie naprawdę zniknie?
Kluczowa będzie nowa wersja Pflegeneuordnungsgesetz przedstawiona przez rząd. Projekt ma wrócić do prac we wrześniu 2026 roku.
Emerytura za opiekę w Niemczech może zostać uratowana
Dzisiejsza deklaracja ministra zdrowia jest bardzo ważnym sygnałem dla osób opiekujących się bliskimi.
Dotychczasowy projekt przewidywał, że emerytura za opiekę w Niemczech będzie w przyszłości naliczana na znacznie mniej korzystnych zasadach.
Zmniejszenie podstawy składek do 70 procent oznaczałoby około 30 procent mniej Rentenpunkte z przyszłych okresów opieki.
Dla osoby zajmującej się bliskim przez wiele lat mogłoby to przełożyć się na dziesiątki euro niższej emerytury miesięcznie przez cały okres pobierania świadczenia.
Carsten Linnemann chce teraz ten element projektu usunąć.
Nie jest to jednak jeszcze moment, w którym można powiedzieć, że sprawa została definitywnie zakończona.
Jeżeli rząd zrezygnuje z cięcia, będzie musiał znaleźć około 1,8 miliarda euro rocznie w innym miejscu systemu Pflegeversicherung.
Dlatego najważniejsza będzie wersja ustawy, którą rząd przedstawi po wakacyjnej przerwie.
Na dziś jedno jest pewne: emerytura za opiekę w Niemczech nie została obniżona, a minister zdrowia publicznie zapowiedział, że chce zachować pełne Rentenpunkte dla osób opiekujących się bliskimi.
Źródła
- BR24: Carsten Linnemann chce zatrzymać cięcie praw emerytalnych osób opiekujących się bliskimi
- Handelsblatt / dpa: aktualizacja z 23 sierpnia 2026 dotycząca Rentenpunkte dla opiekunów
- Deutsche Rentenversicherung: zasady naliczania emerytury i składek dla osób sprawujących nieodpłatną opiekę
- vdek: Pflegereform i planowane ograniczenie składek emerytalnych do 70 procent
- Zentrum für Qualität in der Pflege: dane dotyczące opieki domowej i liczby osób wymagających Pflege w Niemczech
