Kontrole graniczne w Niemczech: 50 328 nielegalnych wjazdów od maja 2025

Kontrole graniczne w Niemczech przyniosły według Bundespolizei 50 328 stwierdzonych nielegalnych wjazdów od 8 maja 2025 roku do 31 maja 2026 roku. Najnowsze dane pokazują również 36 786 osób zawróconych albo odesłanych bezpośrednio na granicy lub w związku z nielegalnym przekroczeniem granicy. To mocny argument dla zwolenników ostrzejszej polityki migracyjnej, ale jednocześnie temat nadal budzi poważne spory prawne i polityczne.

Z danych opublikowanych przez Bundespolizei wynika, że w tym samym okresie zatrzymano tymczasowo 1409 przemytników ludzi, 1904 osobom odmówiono wjazdu z powodu zakazu ponownego wjazdu do Niemiec, a przy okazji kontroli zatrzymano także 9396 osób z otwartymi nakazami aresztowania. Policja federalna zidentyfikowała również 1688 osób z kręgu ekstremizmu lewicowego, prawicowego, zagranicznego albo islamistycznego.

Te liczby robią wrażenie, ale trzeba je czytać ostrożnie. Po pierwsze, pokazują skalę pracy Bundespolizei na granicach. Po drugie, nie odpowiadają automatycznie na pytanie, czy stałe kontrole są najlepszym rozwiązaniem dla kraju należącego do strefy Schengen. Po trzecie, część danych pochodzi z bieżącego systemu meldunkowego i może jeszcze podlegać korektom jakościowym.

Najważniejsze informacje

• Od 8 maja 2025 roku do 31 maja 2026 roku Bundespolizei stwierdziła 50 328 nielegalnych wjazdów do Niemiec.
• 36 786 osób zostało zawróconych albo odesłanych bezpośrednio na granicy lub w związku z nielegalnym przekroczeniem granicy.
• 1452 osoby zawrócono na podstawie § 18 ust. 2 nr 1 AsylG, a 75 osób odesłano na podstawie § 18 ust. 3 AsylG.
• 307 osób z grup szczególnie wrażliwych złożyło wniosek o azyl.
• 1904 osoby miały zakaz ponownego wjazdu do Niemiec.
• 1409 przemytników ludzi zostało tymczasowo zatrzymanych.
• 9396 osób z otwartymi nakazami aresztowania zatrzymano przy okazji kontroli.
• 1688 osób zidentyfikowano jako powiązane z różnymi środowiskami ekstremistycznymi albo islamistycznymi.
• Od 16 września 2024 roku kontrole obejmują wszystkie lądowe granice Niemiec.

Kontrole graniczne w Niemczech: co dokładnie pokazują nowe dane?

Najnowsza informacja Bundespolizei dotyczy dwóch różnych okresów. Pierwszy obejmuje czas od 16 września 2024 roku do 31 maja 2026 roku, czyli okres tymczasowo przywróconych kontroli na wszystkich lądowych granicach Niemiec. Drugi, politycznie najważniejszy, obejmuje okres od 8 maja 2025 roku do 31 maja 2026 roku, czyli czas po decyzji ministra spraw wewnętrznych Alexandra Dobrindta o zaostrzeniu działań na granicach.

W dłuższym okresie, od 16 września 2024 roku, Bundespolizei odnotowała 84 907 nielegalnych wjazdów, 58 772 zawrócenia albo odesłania, 3164 osoby z zakazem ponownego wjazdu, 2289 tymczasowo zatrzymanych przemytników ludzi, 14 838 osób z otwartymi nakazami aresztowania oraz 2418 osób z różnych środowisk ekstremistycznych albo islamistycznych.

W krótszym okresie, od 8 maja 2025 roku, liczby są mniejsze, ale nadal bardzo wysokie. Właśnie ten okres jest najważniejszy w najnowszych doniesieniach, bo wiąże się bezpośrednio z linią polityczną nowego ministra spraw wewnętrznych.

Dlaczego maj 2025 roku jest tu tak ważny?

Alexander Dobrindt objął urząd ministra spraw wewnętrznych w maju 2025 roku i bardzo szybko zapowiedział ostrzejsze działania na granicach. Rząd federalny przedstawił to jako element nowej polityki migracyjnej, która ma ograniczać niekontrolowaną migrację, porządkować procedury i wzmacniać bezpieczeństwo wewnętrzne.

Według Bundesregierung zaostrzone kontrole graniczne były jednym z centralnych elementów nowego kursu. Rząd podkreślał, że Niemcy pozostają krajem imigracyjnym, ale chcą rozróżniać legalną, uporządkowaną migrację od nielegalnego przekraczania granic i działalności grup przemytniczych.

W praktyce oznaczało to szersze stosowanie odmów wjazdu także wobec osób ubiegających się o azyl, z wyjątkiem osób szczególnie wrażliwych, takich jak chorzy, kobiety w ciąży czy osoby wymagające szczególnej pomocy. Wcześniej, jak przypominają niemieckie media, zawracano głównie osoby bez wniosku o azyl oraz cudzoziemców z zakazem ponownego wjazdu.

Granice Niemiec pod kontrolą: gdzie obowiązują kontrole?

Kontrole graniczne w Niemczech obejmują wszystkie lądowe granice kraju. Bundespolizei wskazuje, że od 16 września 2024 roku kontrole dotyczą także granic z Francją, Belgią, Holandią, Luksemburgiem i Danią. Na pozostałych granicach, czyli z Polską, Czechami, Austrią i Szwajcarią, tymczasowe kontrole wewnętrzne były prowadzone już wcześniej.

Dla mieszkańców Niemiec, w tym dla Polaków, szczególnie ważna jest granica polsko-niemiecka. To właśnie tam od miesięcy temat kontroli, kolejek, zawróceń i polityki migracyjnej budzi duże emocje. Dla jednych kontrole są potrzebne, bo dają poczucie większego bezpieczeństwa. Dla innych są problemem, bo utrudniają codzienne życie, dojazdy do pracy i handel przygraniczny.

Warto pamiętać, że Niemcy są częścią strefy Schengen, a kontrole na granicach wewnętrznych mają być rozwiązaniem wyjątkowym i czasowym. To właśnie dlatego każda kolejna decyzja o przedłużaniu kontroli budzi dyskusję nie tylko w Niemczech, ale także w krajach sąsiednich.

Spór prawny: czy zawracanie osób ubiegających się o azyl jest zgodne z prawem?

Największy spór dotyczy osób, które na granicy deklarują chęć złożenia wniosku o azyl. Rząd federalny argumentuje, że działa w oparciu o prawo krajowe, umowy z państwami sąsiednimi i art. 72 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który dotyczy ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego.

Krytycy wskazują jednak, że w prawie unijnym istnieją procedury Dublin, które określają, które państwo odpowiada za rozpatrzenie wniosku o azyl. W czerwcu 2025 roku Verwaltungsgericht Berlin uznał w kilku pilnych sprawach, że zawrócenie osób z Somalii, które zgłosiły chęć ubiegania się o azyl, było bezprawne. Sąd wskazał, że najpierw powinno zostać przeprowadzone postępowanie zgodne z mechanizmem Dublin.

Rząd nie zrezygnował jednak z przyjętego kursu, podkreślając, że decyzja sądu dotyczyła konkretnych przypadków. To oznacza, że kontrole graniczne w Niemczech pozostają nie tylko tematem policyjnym, ale także prawnym i politycznym. Możliwe, że spór będzie wracał przy kolejnych sprawach sądowych i przy ocenie zgodności działań z prawem UE.

Czy kontrole są skuteczne?

To pytanie dzieli ekspertów i polityków. Zwolennicy kontroli wskazują na konkretne liczby: dziesiątki tysięcy nielegalnych wjazdów, tysiące zawróceń, zatrzymanych przemytników i osoby z nakazami aresztowania. Według nich bez kontroli część tych osób mogłaby swobodnie wjechać do Niemiec.

Krytycy odpowiadają, że same liczby wykryć nie dowodzą automatycznie skuteczności całej polityki. Jeżeli kontroli jest więcej, policja może wykryć więcej przypadków. Nie wiadomo jednak zawsze, ile osób zmienia trasę, ile próbuje ponownie, ile przedostaje się innymi drogami i jakie są realne koszty społeczne oraz gospodarcze kontroli.

Tagesschau zwracał uwagę na opinię ekspertów, według których efekt takich działań jest trudny do jednoznacznego udowodnienia. Jeśli liczby rosną, można powiedzieć, że kontrole wykrywają więcej. Jeśli spadają, można powiedzieć, że odstraszają. Jeśli pozostają stabilne, można powiedzieć, że stabilizują sytuację. Dlatego uczciwa ocena wymaga więcej niż samego prostego porównania liczb.

Co to oznacza dla Polaków w Niemczech?

Dla Polaków mieszkających w Niemczech temat jest ważny z kilku powodów. Po pierwsze, wielu Polaków regularnie przekracza granicę z Polską, Czechami, Holandią, Francją, Austrią albo Danią. Dotyczy to pracowników transgranicznych, rodzin, kierowców zawodowych, firm transportowych i osób jeżdżących prywatnie.

Po drugie, kontrole mogą oznaczać dłuższy czas przejazdu, szczególnie w okresach wzmożonego ruchu. Nawet jeśli obywatel Polski ma pełne prawo do swobodnego przemieszczania się w Unii Europejskiej, musi liczyć się z tym, że funkcjonariusze mogą poprosić o dokument tożsamości albo sprawdzić pojazd.

Po trzecie, temat wpływa na atmosferę polityczną. Migracja, bezpieczeństwo i kontrole graniczne są dziś w Niemczech jednymi z najważniejszych tematów publicznych. Dlatego warto odróżniać fakty od emocji. Dane Bundespolizei pokazują konkretne liczby, ale nie powinny być używane do uogólniania wobec wszystkich cudzoziemców, migrantów czy osób ubiegających się o ochronę.

Co zrobić teraz?

• Miej przy sobie ważny dokument tożsamości. Przy przekraczaniu granicy w strefie Schengen nadal warto mieć dowód osobisty albo paszport.
• Planuj więcej czasu na przejazd. Kontrole graniczne w Niemczech mogą powodować opóźnienia, szczególnie na popularnych trasach.
• Kierowcy zawodowi powinni sprawdzać komunikaty drogowe. Dotyczy to zwłaszcza granic z Polską, Czechami, Austrią, Holandią i Francją.
• Nie reaguj nerwowo podczas kontroli. Najlepiej spokojnie okazać dokumenty i odpowiadać rzeczowo na pytania funkcjonariuszy.
• Nie przewoź osób bez sprawdzenia ich dokumentów. W przypadku transportu osób konsekwencje prawne mogą być bardzo poważne.
• Nie wyciągaj pochopnych wniosków z samych liczb. Dane są ważne, ale ich interpretacja wymaga kontekstu prawnego, społecznego i politycznego.

FAQ: kontrole graniczne w Niemczech

Czy kontrole graniczne w Niemczech obowiązują na granicy z Polską?

Tak. Kontrole graniczne w Niemczech obejmują również granicę z Polską. Na tej granicy tymczasowe kontrole były prowadzone już wcześniej, a od września 2024 roku kontrole obejmują wszystkie lądowe granice Niemiec. W praktyce nie oznacza to, że każdy pojazd będzie zatrzymany, ale trzeba liczyć się z kontrolą dokumentów, pojazdu albo celu podróży.

Czy Polak może normalnie wjechać do Niemiec?

Tak. Obywatele Polski jako obywatele Unii Europejskiej mają prawo do swobodnego przemieszczania się. Kontrole nie znoszą tego prawa. Trzeba jednak mieć przy sobie ważny dokument tożsamości, czyli dowód osobisty albo paszport. Brak dokumentu może spowodować problemy podczas kontroli, nawet jeśli sama podróż jest legalna.

Dlaczego Niemcy prowadzą kontrole, skoro są w strefie Schengen?

Strefa Schengen zakłada brak regularnych kontroli na granicach wewnętrznych, ale prawo dopuszcza czasowe przywracanie kontroli w wyjątkowych sytuacjach. Niemiecki rząd uzasadnia kontrole ochroną bezpieczeństwa wewnętrznego, walką z przemytem ludzi i ograniczaniem nielegalnej migracji. Krytycy wskazują jednak, że takie działania powinny być ograniczone czasowo, proporcjonalne i dobrze uzasadnione.

Czy osoby ubiegające się o azyl mogą być zawracane?

To jest najbardziej sporny element obecnej polityki. Rząd federalny dopuszcza zawracanie części osób ubiegających się o azyl, z wyjątkiem osób szczególnie wrażliwych. Sąd administracyjny w Berlinie uznał jednak w konkretnych sprawach, że takie zawrócenie było bezprawne, ponieważ najpierw powinno zostać przeprowadzone postępowanie zgodne z przepisami Dublin. Spór prawny nie jest więc zamknięty.

Czy dane Bundespolizei oznaczają, że w Niemczech jest coraz więcej nielegalnej migracji?

Niekoniecznie. Dane pokazują liczbę stwierdzonych przypadków, czyli to, co policja wykryła. Większa liczba kontroli może oznaczać większą liczbę wykryć. Z drugiej strony dane za cały 2025 rok wskazywały, że liczba stwierdzonych nielegalnych wjazdów była niższa niż w 2024 i znacznie niższa niż w rekordowym 2023 roku. Dlatego trzeba patrzeć na trend, skalę kontroli i metodę liczenia.

Co oznacza zatrzymanie osób z nakazami aresztowania przy okazji kontroli?

Podczas kontroli granicznych funkcjonariusze sprawdzają nie tylko status pobytowy, ale często także dane w policyjnych systemach. Dlatego mogą wykryć osoby poszukiwane na podstawie otwartych nakazów aresztowania. W najnowszym okresie Bundespolizei podała 9396 takich zatrzymań. To jeden z argumentów zwolenników kontroli, którzy wskazują, że granice służą także wykrywaniu przestępczości.

Podsumowanie

Najnowsze dane pokazują, że kontrole graniczne w Niemczech mają dużą skalę i przynoszą konkretne efekty operacyjne. Bundespolizei od maja 2025 roku stwierdziła 50 328 nielegalnych wjazdów, zawróciła albo odesłała 36 786 osób, zatrzymała 1409 przemytników ludzi i 9396 osób z otwartymi nakazami aresztowania.

Jednocześnie sprawa nie jest czarno-biała. Rząd mówi o bezpieczeństwie i porządkowaniu migracji. Krytycy pytają o zgodność z prawem UE, koszty, wpływ na Schengen i realną skuteczność. Szczególnie sporne pozostaje zawracanie osób ubiegających się o azyl, bo sądy już kwestionowały część takich działań.

Dla Polaków w Niemczech najważniejsze są praktyczne wnioski: mieć dokumenty, planować możliwe opóźnienia, nie panikować podczas kontroli i rozumieć, że temat granic będzie jednym z głównych tematów politycznych w Niemczech jeszcze przez długi czas.

Źródła

• Bundespolizeipräsidium: Unerlaubte Einreisen an allen Land-, Luft- und Seegrenzen, dane do maja 2026
• Handelsblatt: Bundespolizei: 50.000 unerlaubte Einreisen seit Mai 2025 festgestellt
• Bundesregierung: Neue Schwerpunkte in der Migrationspolitik
• Tagesschau: Wie es mit den Zurückweisungen an der Grenze weitergeht
• Tagesschau: Warum die Zurückweisungen von Asylsuchenden rechtswidrig sind
• Deutscher Bundestag: Unerlaubte Einreisen und Zurückweisungen in 2025 und 2024
• Mediendienst Integration: Grenzkontrollen und Zurückweisungen