Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie i pusta sala lekcyjna w niemieckiej szkole — W Berlinie 380 nauczycieli jest niezdolnych do pracy od co najmniej roku. W 23 przypadkach nieobecność trwa minimum 10 lat.

PRAWIE 400 NAUCZYCIELI NIE PRACUJE OD CO NAJMNIEJ ROKU

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. 380 osób, 23 od co najmniej 10 lat

Stan informacji: 10 sierpnia 2026 roku

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie to problem większy, niż mogłoby się wydawać. Z odpowiedzi berlińskiego Senatu na zapytanie parlamentarne wynika, że 225 nauczycieli mających status urzędnika oraz 155 nauczycieli zatrudnionych na umowie jest niezdolnych do pracy od co najmniej roku. To łącznie 380 osób. Jeszcze mocniej brzmi inna liczba: 23 nauczycieli pozostaje na zwolnieniu od co najmniej 10 lat.

Ważne: długotrwałe zwolnienie nie oznacza automatycznie, że dana osoba przez cały ten okres otrzymuje normalną pensję bez żadnej kontroli. W przypadku nauczycieli będących urzędnikami Berlin może zlecić ocenę zdolności do dalszej służby przez Centralną Medyczną Jednostkę Orzeczniczą. Jeżeli powrót do zawodu nie jest realny, możliwe są inne obowiązki albo procedura przejścia w stan spoczynku.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. 380 osób nie pracuje od minimum roku

Dane pochodzą z odpowiedzi Senatu na zapytanie posła Alexandra Kinga z BSW. Sprawę jako pierwsza szerzej opisała Berliner Morgenpost, a następnie rbb i inne niemieckie media.

Według tych danych od co najmniej roku nie pracuje 225 nauczycieli mających status urzędnika. Do tego dochodzi 155 nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Łącznie daje to 380 osób. W całym Berlinie pracuje około 35 000 nauczycieli, więc długotrwałe zwolnienia dotyczą tylko części kadry, ale przy trwających problemach z personelem każda taka nieobecność jest odczuwalna przez szkoły.

Najważniejsze liczby:

225 nauczycieli urzędników jest na zwolnieniu od co najmniej roku;
155 nauczycieli zatrudnionych na umowie również nie pracuje od co najmniej roku;
18 nauczycieli urzędników jest niezdolnych do pracy od co najmniej 10 lat;
5 nauczycieli zatrudnionych na umowie również pozostaje poza pracą od co najmniej 10 lat;
najwięcej długotrwałych nieobecności dotyczy szkół podstawowych;
najwięcej takich przypadków odnotowano w Marzahn Hellersdorf.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. 23 osoby nie pracują od co najmniej 10 lat

W przypadku nauczycieli na zwolnieniu w Berlinie to właśnie ta liczba najmocniej przyciąga uwagę. Według danych Senatu 18 nauczycieli mających status urzędnika jest niezdolnych do pracy od co najmniej dekady. Wśród nauczycieli zatrudnionych na umowie takich osób jest pięć.

Oznacza to łącznie 23 osoby, których nieobecność trwa minimum 10 lat. Nie znamy jednak diagnoz ani przyczyn zdrowotnych tych przypadków i nie powinno się ich oceniać wyłącznie na podstawie długości zwolnienia.

Nie każda długotrwała choroba wygląda tak samo. Część osób może przechodzić leczenie, rehabilitację albo procedurę dotyczącą zdolności do dalszego wykonywania zawodu. W przypadku urzędników istnieją także odrębne zasady dotyczące oceny zdolności do służby.

Nie ma podstaw do twierdzenia, że 23 osoby przez 10 lat pobierają pełną pensję i nie są kontrolowane. Dane Senatu dotyczą długości niezdolności do pracy, a nie szczegółów wynagrodzenia każdego nauczyciela. Takie sprawy są indywidualne i zależą między innymi od statusu zatrudnienia.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. Najwięcej przypadków w podstawówkach

Najwięcej nauczycieli na zwolnieniu w Berlinie przypada na szkoły podstawowe. Według Senatu właśnie tam brakuje 98 nauczycieli z powodu długotrwałej choroby.

W szkołach średnich typu Sekundarschule takich osób jest 54, w gimnazjach 34, a w szkołach zawodowych 27.

To ważne z punktu widzenia rodziców. W podstawówkach trudniej jest zastąpić nauczyciela bez wpływu na plan zajęć, bo dzieci spędzają wiele godzin z mniejszą liczbą nauczycieli i mają mniej możliwości przesuwania lekcji niż starsi uczniowie.

Gdzie problem jest największy?

Typ szkoły	Liczba długotrwale nieobecnych nauczycieli urzędników
szkoły podstawowe	98
Sekundarschulen	54
gimnazja	34
szkoły zawodowe	27

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. Najwięcej przypadków w Marzahn Hellersdorf

Dane o nauczycielach na zwolnieniu w Berlinie wyraźnie różnią się także pomiędzy dzielnicami. Najwięcej długotrwale chorych nauczycieli odnotowano w Marzahn Hellersdorf. Jest ich tam 41.

Na kolejnych miejscach są Pankow z 39 przypadkami i Lichtenberg z 33. Najmniej odnotowano w Mitte, gdzie liczba wynosi 17. W Spandau oraz Tempelhof Schöneberg są po 22 przypadki.

Same liczby nie mówią jednak wszystkiego o sytuacji w konkretnej szkole. Znaczenie ma wielkość placówki, liczba klas, dostępność nauczycieli rezerwowych oraz to, jakich przedmiotów uczą osoby przebywające na długich zwolnieniach.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie trafiają pod ocenę medyczną

W przypadku długotrwałej niezdolności do pracy administracja może zlecić ocenę Centralnej Medycznej Jednostce Orzeczniczej, czyli ZMGA działającej przy Landesamt für Gesundheit und Soziales.

ZMGA wykonuje dla berlińskich urzędów oficjalne oceny medyczne dotyczące między innymi zdolności do służby. Badanie może być prowadzone na podstawie dokumentacji medycznej, raportów lekarzy prowadzących, dokumentacji szpitalnej i rehabilitacyjnej.

Według informacji przekazanych przez administrację oświatową, jeżeli z opinii wynika, że nauczyciel będący urzędnikiem nie ma perspektywy powrotu do pełnej zdolności do służby w kolejnych sześciu miesiącach, rozpoczynana jest procedura dotycząca przejścia w stan spoczynku.

Nie oznacza to jednak, że każdy długotrwale chory nauczyciel automatycznie odchodzi ze szkoły. Jeżeli dana osoba nie może już pracować jako nauczyciel, ale jest zdolna do wykonywania innych obowiązków, Berlin może szukać dla niej innego stanowiska.

29 osób uczestniczy w programie zawodowej reorientacji

Wśród nauczycieli na zwolnieniu w Berlinie są także osoby kierowane do zawodowej reorientacji. Według odpowiedzi Senatu 29 osób uczestniczy obecnie w takim projekcie. Chodzi o sytuacje, w których nauczyciel nie może wrócić do swojej dotychczasowej pracy, ale nadal może wykonywać inne zadania odpowiednie do jego stanu zdrowia i statusu zawodowego.

To rozwiązanie ma zapobiegać sytuacji, w której osoba zdolna do innej pracy całkowicie wypada z systemu. Z drugiej strony nie każde stanowisko da się łatwo zastąpić innym, szczególnie gdy ograniczenia zdrowotne są poważne.

W praktyce decyzja zależy od opinii medycznej i możliwości znalezienia odpowiedniego miejsca w administracji.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. Poseł BSW wskazuje na brak personelu

Alexander King uważa, że długotrwałe choroby części nauczycieli mają związek również z trudną sytuacją kadrową berlińskich szkół. Jego zdaniem zbyt mała liczba pracowników zwiększa obciążenie pozostałych nauczycieli, co może prowadzić do kolejnych absencji.

To jest jednak polityczna ocena posła, a nie medyczne wyjaśnienie przyczyn wszystkich 380 przypadków. Senat nie podał zbiorczych danych dotyczących diagnoz ani powodów poszczególnych zwolnień.

Nie można więc stwierdzić, że wszystkie długotrwałe choroby wynikają z przeciążenia pracą. Można natomiast powiedzieć, że brak nauczyciela przez rok lub dłużej zwiększa presję na szkołę, która musi w jakiś sposób zastąpić tę osobę.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. Co to oznacza dla uczniów i rodziców?

Problem nauczycieli na zwolnieniu w Berlinie najbardziej widać przy organizowaniu zastępstw. Jeżeli szkoła przez wiele miesięcy nie ma nauczyciela konkretnego przedmiotu, dyrekcja musi korzystać z innych pracowników, zmieniać plan albo szukać dodatkowej kadry.

W części szkół oznacza to częstsze zastępstwa, łączenie grup albo zmianę osób prowadzących zajęcia. Nie wynika jednak z danych Senatu, że każde długotrwałe zwolnienie automatycznie prowadzi do odwoływania lekcji.

Przy temacie nauczycieli na zwolnieniu w Berlinie najważniejsza dla rodziców jest sytuacja konkretnej szkoły. Jeśli w klasie regularnie wypadają zajęcia, warto najpierw zapytać dyrekcję o organizację zastępstw. Dane dotyczą całego Berlina i nie pokazują sytuacji każdej placówki osobno.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. Co to oznacza dla Polaków?

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie to temat ważny także dla polskich rodzin, których dzieci chodzą do berlińskich szkół. Te liczby pokazują skalę długotrwałych nieobecności, ale nie mówią jeszcze, jak wygląda sytuacja w każdej konkretnej placówce. Najbardziej interesujące jest to, czy długotrwałe nieobecności przekładają się na odwoływanie zajęć, ciągłe zmiany nauczycieli albo problemy z realizacją programu.

W samym Spandau liczba długotrwale nieobecnych nauczycieli wynosi 22. To jednak statystyka dla całej dzielnicy, dlatego nie można z niej wyciągać wniosku o sytuacji konkretnej szkoły.

Aktualne wiadomości dotyczące szkół i życia w Niemczech publikujemy w dziale Newsy TwojaPolonia24. Praktyczne informacje dla rodzin znajdziesz również w sekcji Pomoc dla Polaków.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. Czy problem może się pogłębić?

Dane dotyczące nauczycieli na zwolnieniu w Berlinie nie pokazują jeszcze, czy liczba długotrwałych nieobecności rośnie z roku na rok. Pokazują natomiast, że Berlin ma grupę kilkuset nauczycieli, którzy od bardzo długiego czasu nie mogą wrócić do pracy.

Przy około 35 000 nauczycieli nie jest to większość kadry. Problem staje się jednak bardziej dotkliwy tam, gdzie szkoły już wcześniej miały trudności z obsadzeniem wszystkich stanowisk.

Właśnie dlatego temat będzie ważny przed rozpoczęciem kolejnego roku szkolnego. Rodzice patrzą przede wszystkim na to, czy szkoły mają zapewnioną pełną obsadę i czy dzieci będą miały ciągłość zajęć.

To nie znaczy, że Berlin ma 380 nieobsadzonych etatów

To ważne rozróżnienie. Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie, których w tej statystyce jest 380, nie oznaczają automatycznie 380 klas bez nauczyciela albo 380 całkowicie nieobsadzonych stanowisk.

Szkoły mogą organizować zastępstwa, zatrudniać inne osoby albo rozdzielać część obowiązków. Dane Senatu pokazują liczbę osób niezdolnych do pracy przez minimum rok, a nie liczbę lekcji, które z tego powodu się nie odbywają.

Nie zmienia to faktu, że długotrwała nieobecność pracownika jest dla szkoły dużym obciążeniem organizacyjnym, zwłaszcza gdy dotyczy nauczyciela przedmiotu, którego specjalistów brakuje na rynku.

FAQ: nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie

Ilu nauczycieli w Berlinie jest na zwolnieniu od co najmniej roku?

Według odpowiedzi berlińskiego Senatu chodzi o 380 osób. 225 z nich to nauczyciele mający status urzędnika, a 155 jest zatrudnionych na umowie. Dane dotyczą osób, które pozostają niezdolne do pracy od minimum 12 miesięcy. W Berlinie pracuje łącznie około 35 000 nauczycieli.

Czy naprawdę są nauczyciele na zwolnieniu od 10 lat?

Tak, dane Senatu wskazują na 23 takie osoby. 18 z nich to nauczyciele urzędnicy, a pięć osób jest zatrudnionych na umowie. Nie oznacza to jednak, że każdy z nich przez 10 lat otrzymuje normalne wynagrodzenie na tych samych zasadach. Szczegóły zależą od statusu zatrudnienia i indywidualnej sytuacji.

Co dzieje się z nauczycielem, który długo nie może wrócić do pracy?

W przypadku urzędników Berlin może skierować sprawę do ZMGA w celu oceny zdolności do dalszej służby. Jeżeli powrót nie jest realny, może rozpocząć się procedura przejścia w stan spoczynku. Jeżeli dana osoba jest zdolna do innej pracy, możliwe jest znalezienie dla niej innych obowiązków. Obecnie 29 osób uczestniczy w projekcie zawodowej reorientacji.

W której części Berlina jest najwięcej długotrwałych zwolnień?

Najwięcej przypadków odnotowano w Marzahn Hellersdorf, gdzie jest ich 41. Następne są Pankow z 39 oraz Lichtenberg z 33. W Mitte odnotowano 17 przypadków. W Spandau oraz Tempelhof Schöneberg jest ich po 22.

Podsumowanie

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie to obecnie grupa 380 osób, które pozostają niezdolne do pracy od co najmniej roku. Szczególną uwagę zwraca 23 nauczycieli, których nieobecność trwa minimum 10 lat.

Najwięcej długotrwałych zwolnień dotyczy szkół podstawowych, a w podziale na dzielnice prowadzi Marzahn Hellersdorf. Berlin korzysta z ocen medycznych ZMGA i w określonych przypadkach kieruje nauczycieli do innych zadań albo rozpoczyna procedurę dotyczącą przejścia w stan spoczynku. Dane nie oznaczają jednak, że wszystkie te osoby pobierają pełną pensję przez cały okres choroby ani że 380 szkolnych etatów pozostaje całkowicie pustych.

Nauczyciele na zwolnieniu w Berlinie. 380 osób, 23 od co najmniej 10 lat.