Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech. Twarze, telefony i kontrole
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech zostały przyjęte przez Bundestag 10 lipca 2026 roku. Bundespolizei ma otrzymać możliwość biometrycznego rozpoznawania wskazanych osób na obrazie z kamer w czasie rzeczywistym, lokalizowania telefonów, prowadzenia prewencyjnej kontroli komunikacji oraz zatrzymywania ludzi do kontroli bez konkretnego podejrzenia w określonych strefach zakazu broni i noży.
Nowe prawo ma również umożliwić automatyczne wykrywanie niebezpiecznych zachowań na obrazie z kamer, używanie dronów jako urządzeń nagrywających, skuteczniejsze zwalczanie niebezpiecznych dronów oraz nakładanie obowiązku regularnego zgłaszania się na policję i zakazu przebywania w wyznaczonym miejscu.
Zmiany są przedstawiane przez rząd jako odpowiedź na terroryzm, przemyt ludzi, zagrożenia na dworcach i lotniskach oraz rozwój nowych technologii. Opozycja i organizacje prawnicze ostrzegają jednak przed nadmiernym rozszerzeniem kontroli państwa, ryzykiem błędnych wskazań systemów biometrycznych i kontrolowaniem osób, wobec których nie istnieje żadne konkretne podejrzenie.
Najważniejsze informacje
- Bundestag przyjął reformę 10 lipca 2026 roku.
- Bundespolizei ma otrzymać możliwość biometrycznego wykrywania wybranych osób w czasie rzeczywistym.
- System nie może być używany dowolnie do rozpoznawania wszystkich mieszkańców.
- Zastosowanie biometrii ma wymagać zgody sądu i dotyczyć ściśle określonych sytuacji.
- Jedna zgoda na użycie systemu ma obowiązywać maksymalnie przez 72 godziny.
- Policja będzie mogła lokalizować telefony i prowadzić prewencyjną kontrolę komunikacji po spełnieniu warunków ustawowych.
- W strefach zakazu broni i noży na terenach kolejowych możliwe będą kontrole bez konkretnego podejrzenia.
- Ustawa wymaga jeszcze zgody Bundesratu i oficjalnego ogłoszenia.
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech przyjęte przez Bundestag
Projekt modernizacji ustawy o Bundespolizei został przyjęty głosami CDU, CSU i SPD. Zieloni oraz Lewica głosowali przeciwko, natomiast AfD wstrzymała się od głosu.
Rząd argumentuje, że obecna ustawa pochodzi w dużej części z 1994 roku, czyli z okresu, gdy nie istniały współczesne komunikatory, media społecznościowe, powszechnie dostępne drony ani zaawansowane systemy rozpoznawania obrazu.
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech mają obowiązywać przede wszystkim w obszarach podlegających Bundespolizei. Chodzi między innymi o granice, lotniska, federalną sieć kolejową, dworce, ochronę instytucji federalnych oraz działania prowadzone na morzu.
Nie oznacza to, że Bundespolizei przejmie wszystkie zadania zwykłej policji działającej w miastach i gminach. Za większość lokalnych interwencji nadal odpowiadają policje poszczególnych krajów związkowych.
Rozpoznawanie twarzy w czasie rzeczywistym
Najwięcej emocji wywołuje przepis określany jako biometryczne wykrywanie w czasie rzeczywistym. System będzie mógł porównywać obraz przesyłany na żywo z kamer z biometrycznymi wzorcami i zdjęciami konkretnych osób znajdujących się na ograniczonej liście poszukiwawczej.
Nie będzie to jednak narzędzie przeznaczone do dowolnego sprawdzania każdego przechodnia. Zgodnie z przyjętym projektem lista może obejmować między innymi osoby odpowiedzialne za bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa albo życia człowieka.
System może zostać zastosowany również wobec osób, w przypadku których konkretne fakty wskazują, że mogą w przewidywalnym czasie dokonać określonego przestępstwa terrorystycznego.
Lista może również zawierać dane wskazanych ofiar porwań, handlu ludźmi lub wykorzystywania seksualnego. Możliwe będzie także poszukiwanie konkretnych osób zaginionych, jeżeli istnieje poważne zagrożenie dla ich życia lub zdrowia.
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech nie pozwalają więc na stworzenie nieograniczonej bazy twarzy wszystkich mieszkańców. Porównanie ma dotyczyć określonych osób i konkretnej operacji prowadzonej w oznaczonym miejscu oraz czasie.
Kto zdecyduje o włączeniu systemu biometrycznego?
Biometryczne wykrywanie w czasie rzeczywistym ma co do zasady wymagać decyzji sądu. Wniosek będzie mógł złożyć między innymi prezes Bundespolizeipräsidium, prezes właściwej dyrekcji Bundespolizei albo upoważniony kierownik departamentu.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia policja będzie mogła uruchomić system bez wcześniejszej zgody sądu. W takim przypadku musi jednak wystąpić o potwierdzenie decyzji najpóźniej w ciągu 24 godzin.
Jeżeli sąd nie potwierdzi użycia systemu w tym terminie, operacja musi zostać zakończona, a dane zebrane podczas porównania usunięte.
Jedna decyzja sądu może obowiązywać maksymalnie przez 72 godziny. Możliwe będzie jej przedłużenie o kolejne okresy nieprzekraczające 72 godzin, jeżeli nadal istnieją ustawowe przesłanki.
| Nowe narzędzie | Co będzie mogła zrobić Bundespolizei? |
|---|---|
| Biometria w czasie rzeczywistym | Porównywać obraz z kamer z danymi ściśle określonych osób poszukiwanych |
| Automatyczne rozpoznawanie zagrożeń | Wykrywać podejrzane zachowania, broń, noże, niebezpieczne przedmioty oraz osoby potrzebujące pomocy |
| Kontrola komunikacji | Prowadzić prewencyjną kontrolę telekomunikacji po spełnieniu wymogów prawnych |
| Lokalizacja urządzeń | Identyfikować i lokalizować karty telefoniczne oraz urządzenia mobilne |
| Kontrole w strefach zakazu | Kontrolować osoby bez konkretnego podejrzenia w strefach zakazu broni i noży na obszarze kolejowym |
| Drony | Używać dronów do obrazu i dźwięku oraz zwalczać niebezpieczne bezzałogowe urządzenia |
Czy system będzie zapisywał twarze przypadkowych osób?
Według przyjętego tekstu system biometryczny ma korzystać wyłącznie z obrazu przekazywanego na żywo. Nie może samodzielnie przeszukiwać zapisanych wcześniej nagrań.
Automatycznie wskazany wynik będzie musiał zostać niezależnie sprawdzony przez dwóch funkcjonariuszy przeszkolonych w zakresie ryzyka związanego ze sztuczną inteligencją. Wyjątkiem ma być sytuacja bezpośredniego zagrożenia, gdy sprawdzenia będzie mogła dokonać jedna osoba.
Jeżeli system wskaże niewłaściwą osobę, dane uzyskane podczas porównania nie mogą zostać zapisane. Bundespolizei ma również informować federalny urząd ochrony danych oraz właściwą izbę nadzorującą rynek sztucznej inteligencji o składanych wnioskach i decyzjach sądów.
System może przechowywać jedynie biometryczne wzorce, zdjęcia i ograniczone informacje dotyczące powodu poszukiwania. Łączenie tych danych z kolejnymi bazami ma być niedozwolone.
Automatyczne wykrywanie zagrożeń na dworcach
Osobny przepis pozwoli na automatyczną analizę obrazu z kamer bez ustalania tożsamości konkretnych osób. System ma wykrywać zachowania i miejsca mogące wskazywać na popełnianie przestępstwa.
Technologia będzie mogła szukać również przedmiotów przypominających broń, noże albo inne niebezpieczne narzędzia. Ma także rozpoznawać zachowania wskazujące, że dana osoba jest bezradna, nieprzytomna albo potrzebuje natychmiastowej pomocy.
Jeżeli program wykryje potencjalne niebezpieczeństwo, funkcjonariusz ma sprawdzić, czy zagrożenie faktycznie istnieje. Dopiero wtedy możliwe będzie dalsze śledzenie na obrazie osoby odpowiedzialnej za zdarzenie albo osoby potrzebującej pomocy.
Przy tym rodzaju analizy ustawodawca zabrania używania danych biometrycznych pozwalających na ustalenie tożsamości człowieka.
Telefony, komunikatory i kontrola telekomunikacji
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech obejmują również dostęp do danych dotyczących abonentów, używania usług oraz ruchu telekomunikacyjnego. Bundespolizei będzie mogła identyfikować i lokalizować karty telefoniczne oraz urządzenia mobilne.
Ustawa wprowadza także możliwość prewencyjnej kontroli komunikacji, w tym tak zwanej Quellen TKÜ. Taka metoda umożliwia przechwycenie komunikacji bezpośrednio na urządzeniu, zanim wiadomość zostanie zaszyfrowana albo po jej odszyfrowaniu.
Nie oznacza to jednak, że policja otrzyma możliwość dowolnego czytania prywatnych wiadomości każdego mieszkańca. Poszczególne działania wymagają spełnienia określonych przesłanek, a najbardziej ingerujące metody podlegają kontroli sądowej.
Krytycy wskazują jednak, że zakres nowych narzędzi jest bardzo szeroki. Obawiają się, że z czasem wyjątkowe metody mogą być używane coraz częściej, a osoby objęte działaniem nie zawsze będą miały możliwość szybkiego sprawdzenia, jakie dane na ich temat zebrano.
Kontrola bez podejrzenia w strefach zakazu broni i noży
Duże znaczenie dla zwykłych pasażerów mogą mieć przepisy pozwalające na kontrole bez konkretnego podejrzenia. Bundespolizei będzie mogła sprawdzać osoby znajdujące się w strefach zakazu broni i noży na terenach kolejowych.
Funkcjonariusz nie będzie musiał wcześniej wykazywać, że konkretna osoba zachowuje się podejrzanie albo posiada niebezpieczny przedmiot. Podstawą kontroli będzie przebywanie w prawidłowo wyznaczonej strefie zakazu.
Opozycja i część ekspertów ostrzegają, że brak jasnych kryteriów wyboru kontrolowanych osób może prowadzić do nierównego traktowania. Wskazują między innymi na ryzyko częstszego zatrzymywania osób ocenianych przez funkcjonariuszy na podstawie wyglądu, języka lub przypisywanego pochodzenia.
Rząd przekonuje, że kontrole są konieczne do skutecznego egzekwowania zakazów obowiązujących na szczególnie niebezpiecznych dworcach i peronach.
Drony jako kamery i broń przeciwko dronom
Bundespolizei otrzyma możliwość wykorzystywania mobilnych urządzeń do rejestrowania obrazu i dźwięku. Mogą to być między innymi drony używane podczas zabezpieczania granic, dworców, lotnisk i innych obiektów pozostających w jej kompetencji.
Nowe przepisy pozwolą również na używanie odpowiednich środków przeciwko niebezpiecznym bezzałogowym systemom działającym na lądzie, w powietrzu lub na wodzie.
Przyjęta poprawka wskazuje wprost, że do zwalczania groźnego urządzenia będzie można użyć także broni, jeżeli inne metody okażą się nieskuteczne albo znacznie utrudnione.
To NIE oznacza powszechnego skanowania wszystkich mieszkańców
To NIE oznacza, że policja rozpozna każdego w dowolnym miejscu
Biometria ma dotyczyć konkretnych osób poszukiwanych z powodu poważnego zagrożenia, terroryzmu, porwania, handlu ludźmi lub zaginięcia z zagrożeniem życia.
Użycie systemu ma być ograniczone czasowo i terytorialnie. Zasadniczo wymagana będzie zgoda sądu, a jedna decyzja będzie mogła obowiązywać maksymalnie przez 72 godziny.
Nie oznacza to również, że nowe przepisy obowiązują już od momentu głosowania. Ustawa wymaga jeszcze zgody Bundesratu, podpisu, oficjalnego ogłoszenia i dopiero później wejdzie w życie.
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech a prawa Polaków
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech będą dotyczyć również Polaków korzystających z niemieckich dworców, lotnisk i przejść granicznych. Obywatelstwo nie zwalnia z obowiązku poddania się zgodnej z prawem kontroli.
Najbardziej widoczną zmianą mogą być częstsze kontrole w wyznaczonych strefach zakazu broni i noży. Podróżny może zostać poproszony o dokument tożsamości oraz sprawdzenie posiadanych rzeczy, nawet jeśli wcześniej nie zrobił nic podejrzanego.
Przebywanie na dworcu nie oznacza jednak utraty wszystkich praw. Kontrola musi mieć podstawę prawną, a działania funkcjonariuszy muszą być proporcjonalne do sytuacji.
W razie wątpliwości można spokojnie zapytać o powód kontroli, jednostkę prowadzącą działania oraz podstawę prawną. Nie należy jednak utrudniać czynności ani stawiać fizycznego oporu.
Co zrobić podczas kontroli Bundespolizei?
- Zachowaj spokój i nie wykonuj gwałtownych ruchów.
- Poproś o wyjaśnienie powodu i podstawy kontroli.
- Przygotuj ważny dokument tożsamości, jeśli funkcjonariusz ma prawo go zażądać.
- Nie podpisuj dokumentu, którego treści nie rozumiesz.
- Poproś o tłumacza, jeżeli sprawa jest poważna, a znajomość języka nie pozwala na zrozumienie czynności.
- Zapisz miejsce, godzinę i dane jednostki prowadzącej kontrolę.
- W razie zatrzymania albo przeszukania urządzenia skontaktuj się z prawnikiem.
- Nie kasuj wiadomości ani danych podczas czynności, ponieważ może to zostać ocenione jako utrudnianie postępowania.
Ważne informacje dla Polaków w Niemczech
Najnowsze informacje o zmianach prawa, policji i bezpieczeństwie znajdziesz w dziale newsy TwojaPolonia24.
Praktyczne informacje dotyczące urzędów, kontroli i praw mieszkańców znajdziesz również w dziale pomoc dla Polaków w Niemczech.
FAQ: nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech
Jakie są nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech?
Obejmują między innymi biometryczne wykrywanie wskazanych osób w czasie rzeczywistym, automatyczną analizę zagrożeń, lokalizowanie urządzeń mobilnych, kontrolę telekomunikacji, używanie dronów oraz kontrole bez podejrzenia w określonych strefach zakazu broni i noży.
Czy Bundespolizei będzie rozpoznawać twarze wszystkich pasażerów?
System może analizować obraz na żywo, ale porównanie ma odbywać się z ograniczoną listą konkretnych osób poszukiwanych. Niepotwierdzone wskazania nie mogą być przechowywane.
Czy potrzebna będzie zgoda sądu?
Przy biometrycznym wykrywaniu w czasie rzeczywistym zasadniczo wymagana jest decyzja sądu. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia policja może rozpocząć działanie wcześniej, ale musi uzyskać potwierdzenie najpóźniej w ciągu 24 godzin.
Jak długo może działać rozpoznawanie twarzy?
Jedna decyzja może obowiązywać maksymalnie przez 72 godziny. Możliwe są kolejne przedłużenia, jeżeli warunki ustawowe nadal są spełnione.
Czy policja będzie mogła czytać prywatne wiadomości?
Ustawa rozszerza możliwości prewencyjnej kontroli telekomunikacji, w tym przechwytywania komunikacji na urządzeniu. Nie oznacza to jednak dowolnego dostępu do telefonu każdej osoby. Muszą zostać spełnione określone warunki prawne.
Czy można zostać skontrolowanym bez podejrzenia?
Tak, ale dotyczy to między innymi prawidłowo wyznaczonych stref zakazu broni i noży w obszarze kolejowym podlegającym Bundespolizei.
Czy nowe prawo już obowiązuje?
Nie. Bundestag przyjął ustawę 10 lipca 2026 roku, ale przepisy wymagają jeszcze zgody Bundesratu i oficjalnego ogłoszenia. Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie dzień po publikacji.
Podsumowanie
Nowe uprawnienia policji federalnej w Niemczech są jedną z największych zmian w zasadach działania Bundespolizei od ponad trzydziestu lat. Policja ma otrzymać nowoczesne narzędzia służące do rozpoznawania wskazanych osób, lokalizowania telefonów, kontrolowania komunikacji i automatycznego wykrywania zagrożeń.
Rząd przekonuje, że rozwiązania są niezbędne do walki z terroryzmem, przemytem ludzi, przestępczością na kolei oraz atakami z wykorzystaniem dronów. Krytycy ostrzegają przed błędnymi wskazaniami, profilowaniem mieszkańców i zbyt szeroką kontrolą państwa.
Nowe prawo nie pozwala na całkowicie dowolne rozpoznawanie każdego człowieka. Przewiduje zgodę sądu, ograniczenia czasowe, ręczne sprawdzanie wyników oraz obowiązek usuwania niepotwierdzonych danych. Nie zmienia to jednak faktu, że zakres technicznej kontroli na dworcach, lotniskach i granicach może wyraźnie wzrosnąć.