Odsetki podatkowe w Niemczech wzrosną dwukrotnie? Finanzamt szykuje zmiany

Odsetki podatkowe w Niemczech mogą wzrosnąć aż o 100 procent. Niemiecki rząd chce podwojenia stawki stosowanej przez Finanzamt przy określonych dopłatach i zwrotach podatku. Od 1 stycznia 2027 roku oprocentowanie miałoby wynosić 0,3 procent miesięcznie zamiast obecnych 0,15 procent. Daje to 3,6 procent rocznie. Zmiana może mieć znaczenie zarówno dla pracowników, jak i przedsiębiorców rozliczających się z niemieckim urzędem skarbowym.

Propozycja znalazła się w projekcie Jahressteuergesetz 2026, czyli rocznej ustawy podatkowej obejmującej szereg zmian w niemieckim systemie podatkowym.

Bundestag rozpoczął już prace nad dokumentem. Nie oznacza to jednak, że wyższe oprocentowanie zostało zatwierdzone. Projekt musi jeszcze przejść dalsze etapy procesu legislacyjnego.

Co ważne, nowe przepisy mogą działać w obie strony. Finanzamt miałby naliczać wyższe odsetki od określonych dopłat, ale jednocześnie wypłacać więcej podatnikom, którym przysługuje oprocentowany zwrot.

Wyjaśniamy, kiedy odsetki podatkowe w Niemczech są naliczane, kogo może dotknąć podwyżka oraz jakie kwoty wynikają z proponowanych stawek.

Odsetki podatkowe w Niemczech. Co dokładnie chce zmienić rząd?

Najważniejsza propozycja dotyczy wysokości oprocentowania przewidzianego w niemieckiej ordynacji podatkowej, czyli Abgabenordnung (AO).

Obecnie stawka stosowana przy oprocentowaniu określonym w § 233a AO wynosi 0,15 procent miesięcznie. W przeliczeniu na pełny rok daje to 1,8 procent.

Rząd proponuje podniesienie jej do 0,3 procent miesięcznie, czyli 3,6 procent rocznie.

Oznaczałoby to dokładnie dwukrotny wzrost oprocentowania. W uzasadnieniu projektu wskazano na konieczność dostosowania ustawowej stawki do warunków panujących na rynku finansowym.

Odsetki podatkowe w Niemczech są bowiem odrębnym mechanizmem od samego podatku dochodowego. Nie stanowią dodatkowej stawki podatku pobieranego od wynagrodzenia.

Ich zadaniem jest uwzględnienie skutków finansowych wynikających z tego, że określona kwota podatku została ustalona lub zwrócona w późniejszym terminie.

Podwyżka dotyczyłaby odpowiednich okresów odsetkowych rozpoczynających się od 2027 roku, zgodnie z ostatecznymi przepisami przejściowymi.

Finanzamt i odsetki podatkowe w Niemczech. Ile można zapłacić?

Różnica między dotychczasową a proponowaną stawką najlepiej widoczna jest na przykładzie konkretnych kwot.

Załóżmy, że podatnik musi dopłacić 5000 euro, a cała kwota podlega oprocentowaniu na podstawie § 233a AO przez 12 pełnych miesięcy.

Przy aktualnej stawce 1,8 procent rocznie odsetki wyniosłyby 90 euro.

Jeżeli nowa stawka zostanie zatwierdzona, przy oprocentowaniu 3,6 procent za taki sam okres naliczono by 180 euro.

Oznacza to wzrost kosztu o 90 euro.

Przy dopłacie wynoszącej 10 tysięcy euro różnica byłaby jeszcze większa. W opisanym wariancie odsetki wzrosłyby ze 180 do 360 euro.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba otrzymująca decyzję o dopłacie podatku będzie musiała zapłacić dodatkowo takie kwoty.

Odsetki podatkowe w Niemczech. Kiedy zaczyna się ich naliczanie?

To jedna z najważniejszych zasad, które powinien znać każdy podatnik otrzymujący korespondencję z Finanzamt.

Niemieckie przepisy przewidują zasadniczo 15-miesięczny okres karencji liczony od końca roku, w którym powstał podatek.

Dopiero po jego upływie może rozpocząć się naliczanie odsetek na podstawie § 233a AO.

Przykładowo przy standardowym rozliczeniu podatku dochodowego za 2025 rok okres karencji kończy się 31 marca 2027 roku. Oprocentowanie może zatem rozpocząć się od 1 kwietnia 2027 roku.

Istnieją jednak szczególne rozwiązania dotyczące niektórych wcześniejszych lat podatkowych, dla których wydłużano terminy rozpoczęcia naliczania odsetek.

Dlatego odsetki podatkowe w Niemczech trzeba zawsze analizować w odniesieniu do konkretnego roku i rodzaju zobowiązania.

Osoba, która otrzyma decyzję podatkową stosunkowo szybko po zakończeniu roku, zazwyczaj nie będzie musiała płacić odsetek wynikających z tego mechanizmu.

Czy wyższe odsetki podatkowe w Niemczech dotkną pracowników?

Zmiana może mieć znaczenie także dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

W przypadku większości pracowników niemiecki podatek dochodowy pobierany jest w formie zaliczek bezpośrednio z wynagrodzenia.

Pracodawca przekazuje odpowiednie kwoty do urzędu skarbowego w ramach systemu Lohnsteuer.

Po zakończeniu roku Finanzamt może jednak ustalić, że pobrane zaliczki były niższe od ostatecznej kwoty podatku.

Wówczas pojawia się obowiązek dopłaty, określany jako Steuernachzahlung.

Sam fakt wystąpienia dopłaty nie oznacza jeszcze naliczenia odsetek. Decydujące są również daty i warunki określone w ordynacji podatkowej.

Odsetki podatkowe w Niemczech mogą więc dotyczyć pracowników, ale nie każda osoba składająca Steuererklärung będzie objęta nową stawką.

Szczególną uwagę na rozliczenia powinny zwrócić osoby uzyskujące dodatkowe dochody, mające kilka źródeł wynagrodzenia lub otrzymujące późniejsze korekty decyzji podatkowych.

Polacy prowadzący Gewerbe mogą odczuć zmianę mocniej

Dla przedsiębiorców proponowana podwyżka może mieć większe znaczenie finansowe niż dla osób uzyskujących wyłącznie standardowe dochody z pracy.

Wynika to przede wszystkim z możliwości występowania wyższych kwot dopłat i późniejszych korekt podatkowych.

§ 233a AO znajduje zastosowanie do określonych rozliczeń obejmujących między innymi Einkommensteuer, Körperschaftsteuer, Umsatzsteuer oraz Gewerbesteuer.

W praktyce oznacza to, że późniejsze rozliczenie lub korekta zobowiązania może prowadzić do naliczenia odsetek również w przypadku prowadzonej działalności gospodarczej.

Przedsiębiorca, który otrzyma decyzję o dopłacie kilku lub kilkunastu tysięcy euro, powinien szczególnie uważnie sprawdzić okres objęty oprocentowaniem.

Nie oznacza to jednak, że każda korekta podatkowa automatycznie powoduje naliczenie dodatkowej należności.

Również w przypadku Gewerbe odsetki podatkowe w Niemczech powstają dopiero po spełnieniu określonych warunków ustawowych.

Przy większych kwotach warto skonsultować decyzję z doradcą podatkowym, czyli Steuerberater.

Wyższe odsetki mogą oznaczać także większy zwrot z Finanzamt

Podwyżka nie musi oznaczać wyłącznie dodatkowych kosztów.

W projekcie przewidziano bowiem odpowiednie stosowanie nowego oprocentowania także do zwrotów podatkowych objętych § 233a AO.

Oznacza to, że podatnik uprawniony do oprocentowanego zwrotu mógłby otrzymać wyższą kwotę odsetek.

Przykładowo przy zwrocie wynoszącym 5000 euro i pełnym roku naliczania oprocentowanie na poziomie 1,8 procent daje 90 euro.

Po podwyżce do 3,6 procent byłoby to 180 euro.

Odsetki podatkowe w Niemczech mogą więc działać także na korzyść obywatela, jeśli urząd skarbowy rozlicza określoną należność w późniejszym terminie.

Nie należy jednak traktować tego rozwiązania jako dodatkowego bonusu za zwykłe złożenie deklaracji podatkowej.

Zwrot podatku otrzymany po kilku tygodniach nie oznacza automatycznie prawa do odsetek.

Dlaczego niemiecki rząd chce zmienić oprocentowanie podatkowe?

W uzasadnieniu projektu rząd wskazuje na konieczność dostosowania ustawowego oprocentowania do zmienionej sytuacji gospodarczej.

Obecna stawka wynosząca 0,15 procent miesięcznie została wprowadzona po wcześniejszym sporze dotyczącym zgodności niemieckich regulacji z konstytucją.

W 2021 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny zakwestionował wysokość poprzedniego oprocentowania w zakresie objętym swoim rozstrzygnięciem.

W następstwie tej decyzji ustawodawca obniżył odpowiednią stawkę do 1,8 procent rocznie dla okresów odsetkowych od 2019 roku.

Obecnie rząd federalny uzasadnia potrzebę kolejnej zmiany sytuacją na rynku finansowym i poziomem oprocentowania.

Zdaniem autorów projektu ustawowa stawka powinna lepiej odzwierciedlać warunki ekonomiczne.

Proponowane odsetki podatkowe w Niemczech miałyby wynosić 3,6 procent rocznie, przy zachowaniu zasady stosowania oprocentowania zarówno do odpowiednich dopłat, jak i zwrotów.

Jak przebiegają prace nad nowymi przepisami?

Podwojenie oprocentowania jest jednym z rozwiązań zawartych w projekcie Jahressteuergesetz 2026.

Dokument obejmuje również inne zmiany w niemieckim prawie podatkowym. Przepisy dotyczące odsetek stanowią tylko część szerszej reformy.

Jak sprawdzić odsetki podatkowe w Niemczech na decyzji z Finanzamt?

Osoby, które otrzymały rozliczenie podatkowe, powinny dokładnie przeczytać wszystkie elementy dokumentu.

Najważniejszym dokumentem jest zwykle Steuerbescheid, czyli decyzja podatkowa określająca wynik rozliczenia.

Jeśli urząd ustalił należne odsetki, informacja o nich może zostać wskazana w decyzji dotyczącej oprocentowania, czyli Zinsbescheid.

Podatnik powinien zweryfikować przede wszystkim kwotę stanowiącą podstawę naliczenia, zastosowaną stawkę i okres odsetkowy.

W przypadku wątpliwości należy sprawdzić pouczenie zawarte w decyzji. Od większości decyzji podatkowych można wnieść sprzeciw w ustawowym terminie, który co do zasady wynosi miesiąc od ich doręczenia w rozumieniu właściwych przepisów.

Nie warto ignorować korespondencji z Finanzamt, zwłaszcza jeżeli dotyczy zaległych rozliczeń, większych kwot lub zmian wcześniejszych decyzji.

Istotne są również pozostałe zmiany podatkowe. Na TwojaPolonia24 opisywaliśmy wcześniej pakiet reform w Niemczech dotyczących podatków i pracy, który może mieć znaczenie dla pracowników i przedsiębiorców.

Czy podwojenie oprocentowania jest już przesądzone?

Nie. Projekt rocznej ustawy podatkowej na 2026 rok znajduje się w procesie legislacyjnym.

Pierwsze czytanie w Bundestagu nie oznacza automatycznego wejścia proponowanych rozwiązań w życie.

Podczas kolejnych etapów prac mogą pojawić się poprawki, a ostateczne brzmienie ustawy może różnić się od pierwotnej wersji.

Dlatego odsetki podatkowe w Niemczech w wysokości 3,6 procent rocznie należy obecnie przedstawiać jako planowaną zmianę, a nie obowiązującą już stawkę.

Jeżeli ustawa zostanie uchwalona zgodnie z propozycją, nowe zasady mają być stosowane od odpowiednich okresów odsetkowych przypadających od 1 stycznia 2027 roku.

Nie oznacza to automatycznego zastosowania wyższego oprocentowania do wszystkich wcześniejszych okresów.

Odsetki podatkowe w Niemczech – co to oznacza dla Polaków?

Planowana reforma może dotyczyć zarówno Polaków zatrudnionych na etacie, jak i osób prowadzących własną działalność gospodarczą w Niemczech.

Nie oznacza jednak, że każda rodzina czy każdy pracownik otrzyma dodatkowy rachunek z Finanzamt.

Najważniejsze znaczenie będą miały rodzaj rozliczenia, jego termin, kwota oraz okres, za który mogą zostać naliczone odsetki.

Osoby prowadzące Gewerbe powinny zwrócić szczególną uwagę na późniejsze korekty rozliczeń, zwłaszcza jeżeli dotyczą wyższych zobowiązań podatkowych.

Pracownicy rozliczający roczny podatek dochodowy nie muszą natomiast obawiać się, że samo złożenie deklaracji automatycznie spowoduje naliczenie dodatkowych opłat.

Warto pamiętać również o drugiej stronie reformy. Podniesienie stawki może oznaczać większe odsetki od określonych zwrotów podatkowych.

Odsetki podatkowe w Niemczech mogą więc wzrosnąć dwukrotnie, ale ich naliczanie nadal będzie uzależnione od konkretnych przepisów i okoliczności sprawy.

Na 16 października 2026 roku pozostaje to projekt wymagający dalszych decyzji parlamentarzystów.