Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech wzrosły o 17 procent. Berlin na pierwszym miejscu

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech osiągnęły w 2025 roku nowy, niepokojący poziom. Policja zarejestrowała 2563 takie przypadki, czyli o prawie 17 procent więcej niż rok wcześniej.

Najwięcej zdarzeń odnotowano w Berlinie. W stolicy Niemiec osoby bezdomne zostały zarejestrowane jako ofiary przestępstw w 592 przypadkach. Na kolejnych miejscach znalazły się Bawaria z 492 przypadkami oraz Nadrenia Północna-Westfalia z 310.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech rosną w czasie, gdy ogólna liczba czynów zabronionych w kraju spadła. Z danych Policji Kryminalnej wynika, że w 2025 roku wszystkich zarejestrowanych przestępstw było o 5,6 procent mniej niż rok wcześniej, a liczba przypadków przemocy kryminalnej zmniejszyła się o 2,3 procent.

To ważne zestawienie, ponieważ pokazuje, że wzrost przemocy wobec osób bezdomnych nie jest jedynie częścią ogólnego wzrostu przestępczości. Osoby żyjące na ulicy stały się grupą szczególnie narażoną na pobicia, rabunki, groźby, napaści i inne przestępstwa.

Najważniejsze informacje

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech: 369 przypadków więcej w rok

W 2024 roku policyjne statystyki wykazały 2194 przestępstwa, w których zarejestrowano ofiarę z przypisaną cechą „bezdomność”. W 2025 roku liczba ta wzrosła do 2563. To różnica wynosząca 369 przypadków.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech nie pojawiły się nagle w 2025 roku. Już wcześniejsze statystyki pokazywały wyraźny trend wzrostowy. W 2021 roku zarejestrowano 1851 takich przypadków, w 2022 roku było ich 1919, a w 2023 roku 2122.

W ciągu czterech lat liczba policyjnie zarejestrowanych zdarzeń wzrosła więc o ponad 700. Jednocześnie eksperci i organizacje pomocowe zwracają uwagę, że statystyki pokazują jedynie przypadki, o których dowiedziała się policja.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech rosną mimo spadku ogólnej przestępczości

Szczególnie niepokojące jest porównanie danych dotyczących bezdomnych z ogólną sytuacją bezpieczeństwa. W całych Niemczech policja zarejestrowała w 2025 roku około 5,5 miliona przestępstw. Było to o 5,6 procent mniej niż w 2024 roku.

Spadła również liczba przypadków przemocy kryminalnej. Było ich o 2,3 procent mniej niż rok wcześniej. Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech wzrosły tymczasem o niemal 17 procent.

Nie można więc tłumaczyć całego wzrostu tym, że w kraju po prostu dochodziło do większej liczby przestępstw. Dane wskazują, że osoby pozbawione bezpiecznego miejsca zamieszkania są atakowane częściej, mimo poprawy części ogólnych statystyk.

Berlin ma najwięcej przestępstw wobec bezdomnych w Niemczech

W Berlinie zarejestrowano 592 przypadki. To niemal jedna czwarta wszystkich przestępstw wobec bezdomnych w Niemczech odnotowanych w 2025 roku.

Drugie miejsce zajęła Bawaria z 492 przypadkami, a trzecie Nadrenia Północna-Westfalia z 310. Sama liczba zdarzeń nie wystarcza jednak do prostego stwierdzenia, że Berlin jest dla osób bezdomnych najbardziej niebezpiecznym miejscem w kraju.

Berlin ma dużą liczbę mieszkańców, rozbudowany system pomocy oraz jedną z największych populacji osób w kryzysie bezdomności. Według danych berlińskiego Senatu 31 stycznia 2025 roku w różnych formach zakwaterowania przebywało 53 610 osób bez własnego mieszkania.

W badaniu z początku 2024 roku oszacowano ponadto, że 6032 osoby żyły w Berlinie bez jakiegokolwiek stałego schronienia, między innymi na ulicach lub w prowizorycznych miejscach. Kolejne 2364 osoby określono jako ukrycie bezdomne, ponieważ nocowały u znajomych lub krewnych.

Duża liczba osób bezdomnych może częściowo wpływać na liczbę rejestrowanych zdarzeń. Nie wyjaśnia jednak całego wzrostu przestępstw ani problemu niskiej wykrywalności sprawców.

Jak policja liczy przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech?

W policyjnej statystyce kryminalnej stosowana jest szczególna informacja dotycząca ofiary, określana jako „Obdachlosigkeit”, czyli bezdomność. Oznaczenie może zostać dodane, jeżeli podczas prowadzenia sprawy policja ustali, że ofiara była osobą bezdomną.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech są więc liczone na podstawie spraw zakończonych przez policję i przekazanych dalej do prokuratury. Statystyka nie jest pełnym rejestrem wszystkich zdarzeń mających miejsce na ulicach.

Jedna osoba może być uwzględniona więcej niż raz, jeżeli w ciągu roku kilkukrotnie padła ofiarą przestępstwa. Liczba 2563 nie oznacza zatem automatycznie 2563 różnych osób.

Problemem pozostaje również moment ustalenia bezdomności. Jeżeli funkcjonariusz nie otrzyma informacji o sytuacji mieszkaniowej ofiary albo nie wpisze odpowiedniego oznaczenia, zdarzenie może nie zostać uwzględnione w tej kategorii.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech mogą być z tego powodu niedoszacowane. Posłowie pytający rząd federalny zwrócili uwagę na brak jednej, bardzo dokładnej definicji stosowanej w każdej sytuacji oraz ryzyko różnic pomiędzy poszczególnymi jednostkami policji.

Co trzeci brutalny przypadek pozostaje niewyjaśniony

Wykrywalność przemocy wobec osób bezdomnych wyniosła w 2025 roku 66,5 procent. Dla porównania ogólna wykrywalność porównywalnych przypadków przemocy wynosiła 77,5 procent.

Oznacza to, że w przypadku przestępstw wobec bezdomnych w Niemczech około co trzecia brutalna sprawa nie zakończyła się ustaleniem sprawcy. Przyczyny mogą być różne.

Do napaści często dochodzi w nocy, w parkach, na dworcach, w przejściach podziemnych albo w miejscach, w których nie ma monitoringu i świadków. Osoby bezdomne mogą również stracić kontakt z policją, zmienić miejsce pobytu albo nie być w stanie dokładnie odtworzyć przebiegu zdarzenia.

Część ofiar nie posiada telefonu, dokumentów ani stałego adresu, na który można wysyłać korespondencję. Wszystko to utrudnia prowadzenie postępowania i późniejsze informowanie ofiary o jego wyniku.

Kobiety bez domu są szczególnie narażone na przemoc seksualną

Większość przypadków zarejestrowanych w 2025 roku dotyczyła mężczyzn. Ponad 2000 przestępstw skierowano przeciwko bezdomnym mężczyznom, a w ponad 500 przypadkach ofiarami były kobiety.

Nie oznacza to jednak, że bezdomne kobiety są bezpieczniejsze. Rządowy raport dotyczący bezdomności wykazał, że 62 procent kobiet żyjących na ulicy doświadczyło przemocy.

Kobiety częściej niż mężczyźni zgłaszały przemoc seksualną, molestowanie, napaści i gwałty. Takie doświadczenia miało 27 procent badanych kobiet oraz 6 procent mężczyzn. Dziesięć procent kobiet wskazywało również na zmuszanie do prostytucji.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech mają więc różny charakter zależnie od płci, sytuacji zdrowotnej i miejsca pobytu ofiary. Kobiety często próbują ukrywać swoją bezdomność, nocując u przypadkowych osób, pozostając w niebezpiecznych relacjach albo unikając miejsc kojarzonych z pomocą dla osób bezdomnych.

Oficjalne liczby nie pokazują całej skali bezdomności

Według danych Federalnego Urzędu Statystycznego 31 stycznia 2025 roku w Niemczech zakwaterowanych było około 474 700 osób bez własnego mieszkania. Było to o 8 procent więcej niż rok wcześniej.

Statystyka obejmuje jednak osoby umieszczone w schroniskach, hotelach, ośrodkach, mieszkaniach przejściowych i innych formach zakwaterowania. Nie uwzględnia automatycznie wszystkich ludzi śpiących na ulicach ani osób nocujących tymczasowo u znajomych.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech dotyczą więc grupy, której dokładnej liczebności nie da się określić wyłącznie na podstawie jednej statystyki. Dane policji, urzędów, schronisk i organizacji pomocowych mają różne definicje oraz metody zbierania informacji.

Czy dziewięć osób bezdomnych zostało zabitych?

Tagesschau, ZDF i inne niemieckie media, powołując się na dane Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, informują o dziewięciu osobach bezdomnych zabitych podczas brutalnych ataków w 2025 roku.

Równocześnie dokumenty parlamentarne pokazują, że w zależności od sposobu klasyfikowania zdarzeń mogą pojawiać się inne liczby. Policyjna statystyka obejmuje określone kategorie przestępstw i ofiary, którym poprawnie przypisano cechę bezdomności.

Organizacje pomocowe prowadzą niezależne analizy informacji prasowych i mogą uwzględniać przypadki, które w statystykach policyjnych zostały oznaczone inaczej. Nie należy więc automatycznie łączyć wszystkich danych dotyczących śmierci osób bezdomnych, ponieważ część dotyczy przemocy, część wychłodzenia, a część innych przyczyn.

Najważniejszy wniosek pozostaje jednak bez zmian: przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech prowadzą także do tragicznych ofiar śmiertelnych, a obecny system gromadzenia danych nadal posiada wyraźne luki.

Co robią władze Niemiec i Berlina?

Niemcy przyjęły Narodowy Plan Działania przeciwko bezdomności, którego celem jest przezwyciężenie bezdomności do 2030 roku. Plan zakłada między innymi zapobieganie utracie mieszkań, rozwój pomocy społecznej, tworzenie mieszkań oraz poprawę współpracy pomiędzy federacją, krajami związkowymi i samorządami.

Berlin przyjął 9 czerwca 2026 roku nowe wytyczne dotyczące pomocy osobom bezdomnym. Miasto rozwija między innymi całodobowe placówki, system Housing First, noclegownie, pomoc medyczną oraz punkty chroniące przed zimnem i upałem.

Działania te mogą zmniejszyć przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech tylko wtedy, gdy osoby pozbawione domu otrzymają realny dostęp do bezpiecznego miejsca pobytu. Noclegownia dostępna przez kilka godzin nie zawsze wystarcza osobie, która w ciągu dnia ponownie musi pozostawić swój dobytek na ulicy.

Co to oznacza dla Polaków w Niemczech?

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech mogą dotyczyć również obywateli Polski, którzy po utracie pracy, dokumentów albo mieszkania znaleźli się na ulicy. Dostępne statystyki nie pozwalają jednak ustalić, ilu Polaków było w 2025 roku ofiarami takich czynów.

Osoba bezdomna ma prawo zgłosić przestępstwo bez względu na obywatelstwo, sytuację finansową lub posiadanie stałego adresu. Brak meldunku nie oznacza, że policja może odmówić przyjęcia zawiadomienia.

W nagłym zagrożeniu należy dzwonić pod numer 110, a w przypadku obrażeń lub bezpośredniego zagrożenia życia pod numer 112. Warto zapamiętać miejsce, godzinę, wygląd sprawcy, kierunek jego ucieczki oraz dane świadków.

Polacy pomagający osobie żyjącej na ulicy nie powinni zakładać, że każda taka osoba potrzebuje dokładnie tego samego. Najlepiej spokojnie zapytać, czy potrzebna jest policja, pomoc medyczna, nocleg, jedzenie, woda albo kontakt z pracownikiem socjalnym.

Co zrobić teraz?

• Jeżeli widzisz trwającą napaść, zadzwoń pod numer 110 i nie narażaj własnego bezpieczeństwa.
• W przypadku utraty przytomności, krwawienia, wychłodzenia albo udaru cieplnego dzwoń pod numer 112.
• Zapamiętaj wygląd sprawcy, miejsce, godzinę i kierunek ucieczki.
• Nie filmuj ofiary wyłącznie po to, aby opublikować nagranie w internecie.
• Jeżeli możesz, pozostań z poszkodowaną osobą do przyjazdu służb.
• Zapytaj, czy ofiara potrzebuje tłumacza albo pomocy w kontakcie z policją.
• W Berlinie można skorzystać z Fachstelle Soziale Wohnhilfe oraz całorocznej mapy punktów pomocowych.
• Jeżeli znasz ważny przypadek dotyczący Polaków, przekaż go redakcji do weryfikacji.

FAQ: przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech

Ile przestępstw wobec bezdomnych zarejestrowano w 2025 roku?

Policja zarejestrowała 2563 przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech. W 2024 roku było ich 2194, co oznacza wzrost o około 17 procent. Liczba dotyczy przypadków znanych policji, a nie wszystkich zdarzeń, do których rzeczywiście doszło. Jedna osoba może być liczona więcej niż raz, jeżeli kilkukrotnie padła ofiarą przestępstwa.

Gdzie dochodziło do największej liczby przypadków?

Najwięcej zdarzeń odnotowano w Berlinie, gdzie zarejestrowano 592 przypadki. Drugie miejsce zajęła Bawaria z 492 przypadkami, a trzecie Nadrenia Północna-Westfalia z 310. Liczby bezwzględne zależą również od liczby mieszkańców oraz liczby osób bezdomnych w danym regionie. Nie pokazują samodzielnie ryzyka przypadającego na jedną osobę.

Dlaczego wiele ataków nie jest zgłaszanych?

Osoby bezdomne mogą obawiać się policji, sprawcy albo utraty miejsca, w którym nocują. Część ofiar ma problemy zdrowotne, nie posiada telefonu, dokumentów ani stałego adresu. Niektórzy przyzwyczajają się do przemocy i nie wierzą, że zgłoszenie poprawi ich sytuację. Z tego powodu rzeczywista skala przestępstw może być znacznie większa.

Czy wszystkie 2563 przypadki były brutalnymi napaściami?

Nie. Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech obejmują różne kategorie czynów, a nie wyłącznie ciężkie pobicia. Mogą to być między innymi kradzieże, rabunki, groźby, uszkodzenia mienia, przemoc fizyczna i inne przestępstwa. Osobno analizowana jest grupa określana jako przemoc kryminalna. W tej grupie wykrywalność wynosiła 66,5 procent.

Czy osoba bez meldunku może zgłosić przestępstwo?

Tak. Brak stałego adresu lub meldunku nie odbiera prawa do ochrony i zgłoszenia przestępstwa. Policja powinna przyjąć zawiadomienie oraz zabezpieczyć dostępne dowody. W przypadku bezpośredniego zagrożenia należy dzwonić pod numer 110. Gdy zagrożone jest zdrowie lub życie, należy skorzystać z numeru 112.

Czy liczba przestępstw rośnie tylko dlatego, że jest więcej osób bezdomnych?

Liczba osób bez mieszkania rzeczywiście wzrosła, ale nie wyjaśnia to całego problemu. Liczba zakwaterowanych osób bezdomnych wzrosła w oficjalnej statystyce o 8 procent, podczas gdy przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech wzrosły o prawie 17 procent. Ogólna przestępczość w kraju jednocześnie spadła. Dane wskazują więc na szczególne pogorszenie bezpieczeństwa tej grupy.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech wymagają pilnej reakcji

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech nie są już zjawiskiem, które można traktować jako marginalny problem ulicy. Liczba 2563 zarejestrowanych przypadków oznacza średnio ponad siedem zdarzeń dziennie.

Najwięcej przestępstw odnotowano w Berlinie, ale problem dotyczy całego kraju. Wysoka liczba niewykrytych spraw, prawdopodobna ciemna liczba oraz szczególne zagrożenie kobiet pokazują, że sama obecność noclegowni nie wystarczy.

Ograniczenie przemocy wymaga bezpiecznych miejsc pobytu, skutecznego dostępu do policji, pomocy medycznej, tłumaczy, poradnictwa oraz mieszkań. Bez prywatnej przestrzeni i możliwości zamknięcia drzwi osoby żyjące na ulicy pozostają narażone przez całą dobę.

Przestępstwa wobec bezdomnych w Niemczech są testem nie tylko dla policji i systemu pomocy społecznej, ale także dla całego społeczeństwa. Bezdomność nie odbiera człowiekowi prawa do bezpieczeństwa, godności i ochrony przed przemocą.

Źródła

• Deutscher Bundestag: odpowiedź rządu federalnego dotycząca przestępstw wobec osób bezdomnych w 2025 roku
• Deutscher Bundestag: zapytanie dotyczące przestępstw wobec osób bezdomnych w 2025 roku
• Bundeskriminalamt: policyjna statystyka kryminalna za 2025 rok
• Tagesschau: wzrost liczby przestępstw wobec osób bezdomnych
• ZDFheute: dane o przestępstwach i wykrywalności
• Destatis: 474 700 zakwaterowanych osób bezdomnych w 2025 roku
• Federalny raport dotyczący bezdomności w Niemczech
• Berlin.de: oficjalne dane dotyczące bezdomności w Berlinie
• Berlin.de: system pomocy dla osób bezdomnych