Grafika wygenerowana przez AI. Ma charakter ilustracyjny i nie jest fotografią dokumentalną.
Rente mit 63 w Niemczech ma zniknąć. Merz nie wycofuje się z reformy
Stan informacji: 26 sierpnia 2026 roku, godz. 15:15
Rente mit 63 w Niemczech. Merz chce zakończyć obecny przywilej
Kanclerz Friedrich Merz po zakończeniu posiedzenia gabinetu w Brandenburgii ponownie jasno opowiedział się za likwidacją wcześniejszej emerytury bez potrąceń dla osób z bardzo długim stażem ubezpieczeniowym.
Merz odrzucił tym samym apele części polityków CDU i SPD, którzy w ostatnich tygodniach domagali się pozostawienia obecnych zasad.
Według kanclerza koalicja uzgodniła, że 33 rekomendacje Komisji ds. Zabezpieczenia Emerytalnego mają być traktowane jako jeden pakiet.
Jednym z kluczowych elementów jest właśnie likwidacja wcześniejszej emerytury bez potrąceń po 45 latach ubezpieczenia.
Oficjalne stanowisko rządu dotyczące całego pakietu reform można znaleźć na stronie Bundesregierung.
„Rente mit 63” tak naprawdę nie jest już emeryturą od 63 lat
Nazwa „Rente mit 63” jest dzisiaj używana głównie jako skrót polityczny i medialny.
Oficjalnie chodzi o Altersrente für besonders langjährig Versicherte, czyli emeryturę dla osób szczególnie długo ubezpieczonych.
Kiedy rozwiązanie wprowadzano, osoby urodzone przed 1953 rokiem mogły rzeczywiście przejść bez potrąceń na emeryturę w wieku 63 lat po osiągnięciu 45 lat ubezpieczenia.
Od tamtej pory granica wieku była jednak stopniowo podnoszona.
Bundesregierung wyjaśnia obecnie wprost, że określenie „Rente mit 63” nie odpowiada już rzeczywistemu wiekowi przejścia na świadczenie.
| Rok urodzenia | Obecny wiek przejścia bez potrąceń |
|---|---|
| 1958 | 64 lata |
| 1959 | 64 lata i 2 miesiące |
| 1960 | 64 lata i 4 miesiące |
| 1961 | 64 lata i 6 miesięcy |
| 1962 | 64 lata i 8 miesięcy |
| 1963 | 64 lata i 10 miesięcy |
| 1964 i później | 65 lat |
Oficjalne zestawienie dotyczące wieku emerytalnego publikuje również Bundesregierung w swoim aktualnym Faktencheck dotyczącym Rente mit 63.
Co dokładnie rząd chce zlikwidować?
Najważniejsze jest rozróżnienie dwóch różnych rodzajów wcześniejszej emerytury.
Plan nie oznacza, że w Niemczech zostanie całkowicie zakazane wcześniejsze przechodzenie na emeryturę.
Komisja chce przede wszystkim zlikwidować specjalną możliwość przejścia wcześniej bez potrąceń wyłącznie dlatego, że dana osoba zebrała 45 lat ubezpieczenia.
- emerytura po 45 latach ubezpieczenia bez potrąceń po osiągnięciu odpowiedniego wieku,
- emerytura po co najmniej 35 latach ubezpieczenia, z możliwością wcześniejszego przejścia, ale z trwałym obniżeniem świadczenia.
To pierwszy z tych wariantów ma zostać zlikwidowany.
Po 45 latach pracy wcześniejsza emerytura może oznaczać potrącenia
Jeżeli propozycja zostanie przyjęta w obecnym kształcie, samo osiągnięcie 45 lat ubezpieczenia nie będzie już dawało automatycznego prawa do wcześniejszej emerytury bez potrąceń.
Komisja wskazuje, że osoba chcąca nadal zakończyć pracę wcześniej mogłaby korzystać z zasad wcześniejszej emerytury dla długo ubezpieczonych, ale wtedy świadczenie zostałoby odpowiednio obniżone.
Więcej o wcześniejszej emeryturze po długim stażu pisaliśmy już w materiale Emerytura po 45 latach pracy w Niemczech. Co ma się zmienić?.
Rząd chce zmienić również wcześniejszą emeryturę po 35 latach
Pakiet reform idzie jeszcze dalej.
Komisja proponuje również podniesienie minimalnego wieku dla wcześniejszej emerytury z potrąceniami po 35 latach ubezpieczenia.
Obecnie możliwe jest rozpoczęcie takiej emerytury już od 63 roku życia.
Według rekomendacji granica ma zostać podniesiona do 64 lat, a później rosnąć wraz z regularnym wiekiem emerytalnym.
Oznacza to, że reforma może utrudnić zarówno wcześniejsze przejście bez potrąceń po 45 latach, jak i jeszcze wcześniejsze zakończenie pracy ze zmniejszoną emeryturą.
Merz zapowiada ochronę dla przypadków szczególnych
Jednym z głównych argumentów przeciwników reformy są osoby, które zaczęły pracę bardzo wcześnie i przez kilkadziesiąt lat wykonywały ciężką pracę fizyczną.
Merz przyznał po posiedzeniu rządu, że takie przypadki mają być uwzględnione podczas przygotowywania ustawy.
Sama Komisja ds. Zabezpieczenia Emerytalnego zaproponowała specjalną Härtefallregelung, czyli regulację dla osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji.
- posiadają co najmniej 35 lat ubezpieczenia,
- ze względów zdrowotnych nie są już w stanie wykonywać swojego długoletniego zawodu,
- spełnią wymagania odpowiedniej indywidualnej oceny medycznej.
Takie osoby mogłyby według rekomendacji otrzymać uproszczony dostęp do specjalnej emerytury ochronnej.
W określonych przypadkach możliwe miałoby być przejście bez potrąceń dwa lata przed regularnym wiekiem emerytalnym.
Jeszcze wcześniejsze przejście byłoby możliwe z potrąceniami.
Co z osobami, które już są blisko emerytury?
Komisja rekomenduje, aby likwidacja obecnego rozwiązania nastąpiła możliwie szybko, ale jednocześnie z uwzględnieniem konstytucyjnej ochrony zaufania obywateli do obowiązującego prawa.
W praktyce oznacza to, że rząd będzie musiał rozwiązać problem osób, które przez lata planowały odejście na emeryturę zgodnie z obecnymi przepisami i znajdują się już bardzo blisko odpowiedniego wieku.
Nie przedstawiono jeszcze ostatecznych roczników ani dokładnego okresu przejściowego.
Ile osób korzysta z wcześniejszej emerytury po 45 latach?
Skala jest bardzo duża.
Według danych Deutsche Rentenversicherung przytaczanych przez Tagesschau w ostatnim roku około 262 000 osób rozpoczęło emeryturę wcześniej bez potrąceń po osiągnięciu 45 lat ubezpieczenia.
Dla porównania około 238 000 osób przeszło wcześniej na emeryturę po 35 latach ubezpieczenia, godząc się na potrącenia.
Około 356 000 osób rozpoczęło emeryturę po osiągnięciu regularnego wieku emerytalnego.
| Rodzaj przejścia | Liczba osób |
|---|---|
| Wcześniejsza emerytura bez potrąceń po 45 latach | około 262 000 |
| Wcześniejsza emerytura z potrąceniami po 35 latach | około 238 000 |
| Emerytura po osiągnięciu regularnego wieku | około 356 000 |
Dlaczego rząd chce zlikwidować Rente mit 63?
Głównym argumentem jest demografia i coraz większy problem z finansowaniem niemieckiego systemu emerytalnego.
Coraz więcej osób przechodzi na emeryturę, podczas gdy proporcjonalnie coraz mniej pracowników finansuje wypłacane świadczenia swoimi składkami.
Rząd chce również zatrzymać starszych pracowników dłużej na rynku pracy.
Według analiz cytowanych przez Tagesschau likwidacja obecnego rozwiązania mogłaby przynieść bardzo duże oszczędności i zwiększyć liczbę dostępnych pracowników.
Badanie DIW przygotowane dla Bertelsmann Stiftung wskazywało, że reforma mogłaby oznaczać około 125 000 dodatkowych pełnoetatowych pracowników na rynku pracy.
Szacowane odciążenie finansów publicznych dla jednego rocznika emerytalnego może sięgać miliardów euro w całym okresie pobierania świadczeń.
Przeciwnicy reformy: 45 lat pracy powinno wystarczyć
Plan Merza spotyka się jednak z poważnym sprzeciwem także wewnątrz koalicji.
Przeciwko likwidacji obecnych zasad wypowiadali się między innymi premierzy kilku wschodnich landów oraz politycy SPD.
Argumentują, że szczególnie w Niemczech wschodnich wiele osób rozpoczęło pracę bardzo wcześnie i przez dziesięciolecia regularnie płaciło składki.
Związki zawodowe również wskazują na osoby wykonujące ciężką pracę fizyczną.
Co to oznacza dla Polaków pracujących w Niemczech?
Zmiany nie zależą od obywatelstwa.
Polak pracujący przez wiele lat w Niemczech i podlegający niemieckiemu systemowi ubezpieczenia emerytalnego może obecnie korzystać z tych samych zasad dotyczących okresów ubezpieczenia co niemiecki pracownik, jeżeli spełnia wszystkie wymagania.
Dlatego reforma będzie miała znaczenie również dla Polaków z długim stażem pracy w Niemczech.
- zbliżają się do 45 lat okresów ubezpieczeniowych,
- planowały wcześniejsze przejście na emeryturę,
- mają okresy pracy zarówno w Polsce, jak i w Niemczech,
- wykonują ciężką pracę fizyczną,
- ze względów zdrowotnych mogą mieć problem z pracą do regularnego wieku emerytalnego.
Czy lata pracy w Polsce liczą się do emerytury?
Przy ustalaniu praw emerytalnych osób pracujących w kilku państwach Unii Europejskiej obowiązują zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Okresy ubezpieczenia z różnych państw UE mogą być w określonych przypadkach uwzględniane przy sprawdzaniu, czy dana osoba spełnia wymagany minimalny okres ubezpieczenia.
Nie oznacza to jednak, że całą emeryturę wypłacą Niemcy. Poszczególne państwa zasadniczo odpowiadają za część świadczenia wynikającą z okresów ubezpieczenia w swoim systemie.
W przypadku indywidualnej sytuacji warto zawsze sprawdzić własny Versicherungsverlauf w Deutsche Rentenversicherung.
Rente mit 63 to tylko część ogromnej reformy
Likwidacja wcześniejszej emerytury bez potrąceń jest tylko jednym z 33 elementów przygotowanego pakietu.
Komisja proponuje również między innymi:
- wprowadzenie obowiązkowej emerytury kapitałowej,
- dodatkową składkę kapitałową wynoszącą docelowo 2 procent wynagrodzenia, finansowaną po połowie przez pracownika i pracodawcę,
- stopniowe powiązanie wieku emerytalnego z dalszym wzrostem długości życia po 2031 roku,
- podniesienie minimalnego wieku wcześniejszej emerytury z potrąceniami z 63 do 64 lat,
- zmiany dotyczące Altersteilzeit,
- objęcie większej liczby samozatrudnionych ustawowym systemem emerytalnym,
- zmiany dotyczące Minijobów.
O obowiązkowej części kapitałowej pisaliśmy już w materiale Kapitalrente w Niemczech. Pracodawca miałby dopłacać do emerytury pracownika.
Regularny wiek emerytalny również może wzrosnąć
Komisja proponuje także zmianę zasad ustalania regularnego wieku emerytalnego po 2031 roku.
Wiek miałby zostać powiązany ze wzrostem średniej długości życia.
Według obecnych danych rządu oznaczałoby to, że pomiędzy 2031 a 2041 rokiem regularna granica mogłaby stopniowo wzrosnąć z 67 do około 67 lat i 6 miesięcy.
To nie jest jednak ustalona na sztywno granica na kolejne dziesięciolecia, ponieważ mechanizm miałby zależeć od dalszych zmian długości życia.
Kiedy Rente mit 63 może rzeczywiście zniknąć?
Dokładnego dnia wejścia w życie nowych zasad jeszcze nie ma.
Rząd deklaruje, że chce zakończyć proces legislacyjny całego pakietu do końca 2026 roku.
Dopiero projekt ustawy pokaże między innymi:
- od którego rocznika zaczną obowiązywać nowe zasady,
- jak zostaną chronione osoby będące blisko emerytury,
- jak dokładnie będzie działała regulacja dla przypadków szczególnych,
- czy reforma będzie wprowadzana etapami,
- kiedy dokładnie zniknie wcześniejsza emerytura bez potrąceń po 45 latach.
Rente mit 63 w Niemczech – najczęstsze pytania
Czy Merz chce zlikwidować Rente mit 63?
Tak. Friedrich Merz potwierdził 26 sierpnia 2026 roku, że koalicja chce wdrożyć pakiet rekomendacji Komisji ds. Zabezpieczenia Emerytalnego jako całość. Jedną z rekomendacji jest likwidacja wcześniejszej emerytury bez potrąceń po 45 latach ubezpieczenia.
Czy Rente mit 63 została już zlikwidowana?
Nie. Obowiązujące przepisy nadal funkcjonują. Reforma musi zostać uchwalona.
Czy po 45 latach pracy nadal będzie można wcześniej przejść na emeryturę?
Według obecnego projektu wcześniejsze przejście nadal może być możliwe na innych zasadach, ale zasadniczo z potrąceniami. Szczegóły będą zależały od ostatecznej ustawy.
Czy obecnie naprawdę można przejść na emeryturę w wieku 63 lat bez potrąceń?
Nie w przypadku młodszych roczników. Osoba urodzona w 1961 roku może obecnie skorzystać z emerytury po 45 latach ubezpieczenia w wieku 64 lat i 6 miesięcy. Dla osób urodzonych od 1964 roku granica wynosi 65 lat.
Czy osoby wykonujące ciężką pracę zostaną bez ochrony?
Komisja proponuje specjalną regulację dla osób, które ze względów zdrowotnych nie mogą kontynuować swojego długoletniego zawodu. Merz również zapowiedział uwzględnienie przypadków szczególnych w procesie legislacyjnym.
Czy reforma dotyczy Polaków pracujących w Niemczech?
Tak. Jeżeli Polak podlega niemieckiemu systemowi emerytalnemu, zmiany mogą mieć dla niego takie samo znaczenie jak dla niemieckiego pracownika.
Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie?
Rząd chce zakończyć proces legislacyjny do końca 2026 roku. Dokładne daty wejścia poszczególnych zmian w życie nie są jeszcze ustalone.
Merz nie wycofuje się z likwidacji wcześniejszej emerytury
Rente mit 63 w Niemczech ma zostać zlikwidowana mimo rosnącego sprzeciwu części polityków i związków zawodowych.
Friedrich Merz potwierdził 26 sierpnia, że rząd chce potraktować propozycje Komisji ds. Zabezpieczenia Emerytalnego jako jeden pakiet.
Dla pracowników najważniejszym skutkiem będzie możliwość utraty prawa do wcześniejszej emerytury bez potrąceń tylko dlatego, że osiągnęli 45 lat ubezpieczenia.
Nie oznacza to jednak całkowitego zakazu wcześniejszego przechodzenia na emeryturę.
W wielu przypadkach nadal możliwe będzie wcześniejsze zakończenie pracy, ale świadczenie może zostać obniżone.
Rząd zapowiada również specjalną ochronę dla osób, które z powodów zdrowotnych nie mogą pracować do regularnego wieku emerytalnego.
Kluczowy będzie teraz projekt ustawy. To dopiero on pokaże, które roczniki zostaną objęte zmianami i jak będzie wyglądać ochrona osób znajdujących się już blisko emerytury.
Źródła
- Deutschlandfunk: Merz podtrzymuje plan likwidacji wcześniejszej emerytury bez potrąceń, 26 sierpnia 2026
- Bundesregierung: 33 rekomendacje Komisji ds. Zabezpieczenia Emerytalnego
- Bundesregierung: aktualne zasady Rente mit 63 i wiek dla poszczególnych roczników
- Tagesschau: kto korzysta z wcześniejszej emerytury po 45 latach i czego dotyczy reforma