Sanifair w Niemczech i zarzuty pracowników dotyczące 12 godzin pracy dziennie za około 5 euro — Pracownicy sprzątający toalety Sanifair mówią REPORT MAINZ o 12-godzinnych zmianach i wynagrodzeniu około 5 euro za godzinę.

Sanifair w Niemczech pod lupą. 12 godzin pracy dziennie za około 5 euro?

Stan informacji: 19 sierpnia 2026 roku

Sanifair w Niemczech znalazł się w centrum głośnego śledztwa REPORT MAINZ. Kilku pracowników sprzątających toalety na niemieckich autostradach twierdzi, że pracowali nawet po 12 godzin dziennie, siedem dni w tygodniu, otrzymując około 5 euro za godzinę. Dziennikarze obserwowali pracę na kilku Raststätte i potwierdzili około 12-godzinne zmiany. Sprawa jest jednak bardziej skomplikowana, ponieważ osoby opisane w materiale nie są zatrudnione bezpośrednio przez Sanifair, lecz przez podwykonawców.

Ważne: opisane warunki są zarzutami pracowników i ustaleniami śledztwa dziennikarskiego. Nie ma prawomocnego wyroku stwierdzającego odpowiedzialność Sanifair. Firma podkreśla, że poszczególne lokalizacje prowadzą niezależni operatorzy i deklaruje, że nie toleruje łamania prawa.

Sanifair w Niemczech. Pracownicy mówią o 12-godzinnych zmianach

REPORT MAINZ dotarł do osób sprzątających toalety Sanifair w Niemczech przy autostradach. Ich relacje stawiają poważne pytania o sposób organizacji pracy przez część podwykonawców.

Według pracowników zmiany miały trwać około 12 godzin dziennie. Część osób twierdzi również, że pracowała siedem dni w tygodniu, praktycznie bez regularnych dni wolnych.

Dziennikarze nie ograniczyli się do rozmów z pracownikami. Na kilku Raststätte w różnych częściach Niemiec obserwowali czas pracy osób sprzątających.

Według REPORT MAINZ obserwacje potwierdziły, że pracownicy w sprawdzanych lokalizacjach rzeczywiście byli na miejscu przez około 12 godzin dziennie.

Najważniejsze ustalenia REPORT MAINZ:

na kilku Raststätte udokumentowano około 12-godzinne zmiany,
kilku pracowników mówi o pracy siedem dni w tygodniu,
część pracowników twierdzi, że otrzymuje około 5 euro za godzinę,
pracownicy nie muszą być zatrudnieni bezpośrednio przez Sanifair,
w jednym z opisanych przypadków zatrudnienie prowadziło przez bułgarskiego podwykonawcę,
ekspert prawa pracy zwraca uwagę na możliwe podejrzenie Scheinselbstständigkeit.

Sanifair w Niemczech i tylko osiem dni wolnego przez ponad rok?

Jednym z bohaterów reportażu jest pochodzący z Bułgarii pracownik, którego dane zostały ukryte ze względu na obawę przed utratą pracy.

Mężczyzna twierdzi, że przy systemie związanym z Sanifair w Niemczech pracuje od ponad roku. Według jego relacji w tym okresie miał dostać zaledwie osiem dni wolnego.

Jednocześnie mieszka w zakwaterowaniu zapewnianym przez pracodawcę. Jak tłumaczy dziennikarzom, obawia się, że utrata pracy mogłaby oznaczać również utratę miejsca zamieszkania.

To ważny element sprawy: REPORT MAINZ opisuje silną zależność części zagranicznych pracowników od podwykonawców. Jeżeli praca i zakwaterowanie są ze sobą połączone, osoba obawiająca się zwolnienia może jednocześnie obawiać się utraty dachu nad głową.

Około 5 euro za godzinę przy Sanifair w Niemczech?

Jeszcze poważniejsze są zarzuty dotyczące wynagrodzenia. Kilku pracowników miało powiedzieć dziennikarzom, że za swoją pracę otrzymuje około 5 euro za godzinę.

REPORT MAINZ wskazuje, że minimalna stawka obowiązująca pracowników w branży Gebäudereinigung wynosi obecnie 15 euro za godzinę.

Niezależnie od tego ustawowy ogólny Mindestlohn w Niemczech wynosi od 1 stycznia 2026 roku 13,90 euro brutto za godzinę.

Wynagrodzenie: zarzuty a obowiązujące stawki

Stawka	Kwota
Stawka podawana przez część pracowników	około 5 euro za godzinę
Ogólny Mindestlohn w Niemczech w 2026 roku	13,90 euro brutto
Minimalna stawka wskazywana przez REPORT MAINZ dla Gebäudereinigung	15 euro za godzinę

Jeżeli potwierdziłoby się, że pracownik objęty niemieckimi przepisami dotyczącymi płacy minimalnej rzeczywiście otrzymywał około 5 euro za godzinę, byłaby to kwota zdecydowanie niższa od obowiązujących stawek.

Na TwojaPolonia24 opisywaliśmy już szerzej problemy z przestrzeganiem Mindestlohn w Niemczech oraz skalę pieniędzy, których pracownicy mogą nie otrzymywać wskutek naruszeń przepisów.

Pracownik formalnie jako freelancer. Ekspert ma wątpliwości

Jednym z najważniejszych elementów śledztwa dotyczącego Sanifair w Niemczech jest sposób, w jaki zorganizowane jest zatrudnienie części osób sprzątających.

Opisany przez REPORT MAINZ Bułgar nie pracuje bezpośrednio dla Sanifair. Według reportażu jest związany z firmą mającą siedzibę w Bułgarii, która działa jako podwykonawca.

W dokumentach mężczyzna ma występować jako osoba pracująca na własny rachunek, czyli freelancer, a także jako „Gesellschafter”.

REPORT MAINZ przekazał dokumenty profesorowi prawa pracy Florianowi Rödlowi. Jego zdaniem sposób faktycznego wykonywania pracy może wskazywać na zależne zatrudnienie, a nie rzeczywistą samodzielną działalność gospodarczą.

Scheinselbstständigkeit oznacza sytuację, w której ktoś formalnie występuje jako osoba samozatrudniona, ale faktyczne warunki pracy przypominają normalny stosunek zatrudnienia. Ostateczna ocena zależy jednak od konkretnego przypadku i może należeć do odpowiednich instytucji lub sądu.

12 godzin pracy dziennie a niemieckie przepisy

Śledztwo wokół Sanifair w Niemczech zwraca uwagę także na maksymalny czas pracy określony w niemieckim Arbeitszeitgesetz.

Zgodnie z podstawową zasadą § 3 Arbeitszeitgesetz czas pracy pracownika nie powinien przekraczać ośmiu godzin w dzień roboczy.

Może zostać wydłużony do dziesięciu godzin, jeżeli w odpowiednim okresie rozliczeniowym średnia ponownie nie przekroczy ośmiu godzin dziennie.

Istnieją wyjątki wynikające między innymi z układów zbiorowych i specyfiki określonych zawodów. Regularna praca po 12 godzin każdego dnia byłaby jednak czymś innym od standardowego modelu przewidzianego w niemieckim prawie pracy.

Podstawowe zasady Arbeitszeitgesetz:

standardowo maksymalnie 8 godzin pracy dziennie,
wydłużenie do 10 godzin jest możliwe przy zachowaniu odpowiedniego wyrównania,
przy pracy powyżej 9 godzin wymagane jest co najmniej 45 minut przerwy,
po zakończeniu pracy zasadniczo przysługuje minimum 11 godzin odpoczynku,
w przypadku pracy w niedziele również obowiązują zasady dotyczące odpoczynku i dni zastępczych.

Sanifair w Niemczech odpowiada na zarzuty

REPORT MAINZ zwrócił się o stanowisko do Autobahn Tank & Rast, do której należy marka Sanifair.

Firma przekazała odpowiedź na piśmie. Według niej otrzymane informacje są traktowane poważnie, ale przedstawione zarzuty były zbyt ogólne, aby można je było zweryfikować w odniesieniu do konkretnej lokalizacji.

Tank & Rast wskazuje również, że franczyzobiorcy prowadzą poszczególne placówki Sanifair w Niemczech jako niezależni przedsiębiorcy i odpowiadają za ich działalność.

Jednocześnie operatorzy mają być zobowiązani umowami do przestrzegania obowiązujących przepisów.

Stanowisko Sanifair/Tank & Rast: firma deklaruje, że nie toleruje bezprawnego zachowania. Podkreśla również odpowiedzialność samodzielnych operatorów poszczególnych placówek.

Kto odpowiada za pracowników podwykonawców?

Sprawa Sanifair w Niemczech otwiera również szerszą dyskusję o tym, kto powinien odpowiadać za przestrzeganie praw pracowników na końcu długiego łańcucha podwykonawców.

Profesor Florian Rödl uważa, że nie powinno się patrzeć wyłącznie na bezpośredniego podwykonawcę. Jego zdaniem pytania dotyczące odpowiedzialności mogą obejmować również firmy znajdujące się wyżej w całym systemie zleceń.

Podobnego rozwiązania chce poseł SPD Jan Dieren. Polityk domaga się rozszerzenia tak zwanej Nachunternehmerhaftung.

Chodzi o model, w którym odpowiedzialność za przestrzeganie określonych praw pracowniczych nie kończyłaby się wyłącznie na najmniejszym podwykonawcy.

W tle inna sprawa i wyrok 5,5 roku więzienia

REPORT MAINZ łączy historię jednego z pracowników z inną, zakończoną właśnie sprawą dotyczącą sprzątania toalet w centrach handlowych.

Mężczyzna twierdzi, że wcześniej pracował dla przedsiębiorcy Svetoslava P.

17 sierpnia 2026 roku Landgericht Koblenz skazał przedsiębiorcę na pięć lat i sześć miesięcy więzienia między innymi za przestępstwa związane z niewypłacaniem należnych składek oraz zorganizowany handel ludźmi w celu wyzysku pracowników.

Wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

Według prokuratury setki osób, głównie z Bułgarii, miały pracować w 238 toaletach znajdujących się w centrach handlowych na terenie Niemiec.

Część pracowników miała wykonywać pracę nawet po 16 godzin dziennie i otrzymywać od 3 do 5 euro za godzinę.

Nie należy mieszać obu spraw: wyrok sądu dotyczy działalności związanej z toaletami w centrach handlowych i nie jest wyrokiem przeciwko Sanifair. REPORT MAINZ opisuje powiązanie poprzez historię jednego z pracowników, który wcześniej miał pracować w tamtym systemie.

Dlaczego zagraniczni pracownicy mogą bać się zgłaszać problemy?

Historia wokół Sanifair w Niemczech pokazuje również jeden z problemów, z którym mogą mierzyć się zagraniczni pracownicy.

Osoba przyjeżdżająca z innego kraju może być jednocześnie zależna od pracodawcy lub podwykonawcy pod względem zatrudnienia, zakwaterowania, transportu oraz pomocy w kontaktach z niemieckimi instytucjami.

Jeżeli pracownik nie zna dobrze języka i nie orientuje się w niemieckich przepisach, dochodzenie swoich praw staje się znacznie trudniejsze.

W przypadku opisanym przez REPORT MAINZ obawa przed utratą zakwaterowania ma być jednym z powodów, dla których pracownik mimo przedstawianych warunków nadal pozostaje w firmie.

Co zrobić, jeśli pracodawca płaci mniej niż Mindestlohn?

Osoba pracująca w Niemczech, która podejrzewa, że otrzymuje wynagrodzenie niższe niż obowiązująca stawka minimalna, nie powinna zakładać, że skoro podpisała umowę, nie ma już możliwości dochodzenia swoich praw.

Warto przede wszystkim:

zachowywać umowy oraz rozliczenia wynagrodzenia,
zapisywać rzeczywiste godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy,
przechowywać potwierdzenia przelewów i wypłat,
nie podpisywać dokumentów, których treści się nie rozumie,
w przypadku podejrzenia naruszeń skorzystać z pomocy poradni pracowniczej lub związku zawodowego,
w poważnych przypadkach możliwe jest również zgłoszenie sprawy odpowiednim instytucjom kontrolnym.

Przydatne informacje dotyczące praw pracowniczych i niemieckich urzędów można znaleźć także w naszym dziale Pomoc dla Polaków w Niemczech.

Osoby szukające zatrudnienia mogą również przeczytać nasz materiał o tym, czy praca w Niemczech nadal się opłaca.

Sanifair w Niemczech: problem marki czy systemu podwykonawców?

To właśnie ten element może okazać się najważniejszy w całej sprawie. Marka jest rozpoznawalna przez miliony kierowców, ale osoby wykonujące codzienną pracę przy toaletach mogą być zatrudnione przez firmy znajdujące się kilka szczebli niżej w strukturze.

Dlatego dyskusja dotycząca Sanifair w Niemczech nie sprowadza się wyłącznie do pytania, kto formalnie podpisuje umowę z pracownikiem.

Eksperci i politycy stawiają również pytanie, czy duże przedsiębiorstwa powinny mieć większy obowiązek kontrolowania warunków pracy u swoich partnerów, franczyzobiorców i podwykonawców.

To szczególnie istotne w branżach, w których duża część obowiązków wykonywana jest przez zagranicznych pracowników zatrudnianych poprzez skomplikowane struktury firm.

Sanifair w Niemczech: najczęstsze pytania

Czy pracownicy Sanifair naprawdę dostawali 5 euro za godzinę?

Kilku pracowników sprzątających toalety związane z Sanifair w Niemczech powiedziało REPORT MAINZ, że otrzymuje około 5 euro za godzinę. Jest to ich relacja przedstawiona w śledztwie dziennikarskim. Dziennikarze potwierdzili poprzez własne obserwacje około 12-godzinne zmiany na kilku Raststätte, natomiast informację o wysokości wynagrodzeń należy na obecnym etapie przedstawiać jako zarzut pracowników.

Czy Sanifair bezpośrednio zatrudnia opisanych pracowników?

Nie w opisanym przez REPORT MAINZ przypadku. Jeden z pracowników był związany z bułgarskim podwykonawcą. Tank & Rast podkreśla również, że poszczególne placówki prowadzą niezależni operatorzy.

Ile wynosi Mindestlohn w Niemczech w 2026 roku?

Ogólny ustawowy Mindestlohn wynosi od 1 stycznia 2026 roku 13,90 euro brutto za godzinę. REPORT MAINZ wskazuje natomiast, że w branży Gebäudereinigung obowiązuje minimalna stawka wynosząca 15 euro za godzinę.

Czy można legalnie pracować 12 godzin dziennie w Niemczech?

Standardowa zasada Arbeitszeitgesetz przewiduje osiem godzin pracy w dzień roboczy, z możliwością wydłużenia do dziesięciu godzin przy zachowaniu odpowiedniego okresu wyrównawczego. Istnieją wyjątki, dlatego konkretną sytuację trzeba oceniać indywidualnie. Regularna 12-godzinna praca każdego dnia nie jest jednak standardowym modelem przewidzianym w niemieckim prawie pracy.

Sanifair w Niemczech pod lupą. Sprawa może mieć dalszy ciąg

Śledztwo dotyczące Sanifair w Niemczech stawia poważne pytania o warunki pracy osób sprzątających toalety przy niemieckich autostradach.

REPORT MAINZ potwierdził poprzez własne obserwacje, że na kilku sprawdzanych Raststätte pracownicy wykonywali około 12-godzinne zmiany. Kilka osób mówi jednocześnie o wynagrodzeniu wynoszącym około 5 euro za godzinę oraz pracy siedem dni w tygodniu.

Kluczowe znaczenie ma system podwykonawców. Opisani pracownicy nie są bezpośrednio zatrudnieni przez Sanifair, a Tank & Rast wskazuje na odpowiedzialność niezależnych operatorów placówek.

Nie oznacza to jednak, że temat jest zamknięty. Eksperci prawa pracy i część polityków chcą dokładniejszego sprawdzania podobnych modeli zatrudnienia oraz szerszej odpowiedzialności firm znajdujących się wyżej w łańcuchu podwykonawców.

Sanifair w Niemczech pozostaje więc w centrum publicznej dyskusji, ale na obecnym etapie należy wyraźnie oddzielać udokumentowane przez dziennikarzy długie zmiany od zarzutów dotyczących wynagrodzenia oraz odpowiedzialności poszczególnych przedsiębiorstw.

12 godzin dziennie za około 5 euro? Poważne zarzuty wokół toalet Sanifair.