Wnioski o azyl w UE spadły o 19 procent. Niemcy nadal przyjęły ich najwięcej

Wnioski o azyl w UE wyraźnie spadły w 2025 roku. W państwach należących do systemu EU+ zarejestrowano około 822 000 wniosków o ochronę międzynarodową, czyli o 19 procent mniej niż rok wcześniej.

To najniższy wynik od 2021 roku i drugi kolejny roczny spadek. Największy wpływ miała gwałtownie malejąca liczba wniosków składanych przez obywateli Syrii. W ciągu roku zmniejszyła się ona z około 151 000 do 42 000, czyli aż o 72 procent.

Niemcy nadal pozostają państwem, do którego wpłynęło najwięcej wniosków. W 2025 roku zarejestrowano tam około 163 000 spraw. Było to jednak niemal o jedną trzecią mniej niż rok wcześniej. Na kolejnych miejscach znalazły się Francja, Hiszpania i Włochy.

Ważne jest jednak właściwe rozumienie tych danych. Wnioski o azyl w UE nie są tym samym co liczba osób, które otrzymały ochronę, ani tym bardziej liczba nowych nielegalnych przekroczeń granicy. Część podań była składana ponownie przez osoby, które już wcześniej znajdowały się w Europie.

Najważniejsze informacje

Wnioski o azyl w UE spadły drugi rok z rzędu

Europejska Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu wskazuje, że wnioski o azyl w UE i państwach współpracujących w ramach EU+ spadały już drugi rok z rzędu. Po około 1,15 miliona podań w 2023 roku liczba zmniejszyła się do około 1,02 miliona w 2024 roku, a następnie do 822 000 w 2025 roku.

Spadek o 19 procent jest wyraźny, ale nie oznacza końca presji migracyjnej. Wnioski o azyl w UE nadal pozostają na poziomie znacznie wyższym niż w latach 2018–2021. Dodatkowo europejskie urzędy nadal mają ogromną liczbę nierozpatrzonych spraw.

Pod koniec 2025 roku około 863 000 wniosków czekało na rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Po uwzględnieniu odwołań i kolejnych etapów postępowania liczba niezakończonych spraw wynosiła około 1,2 miliona.

Oznacza to, że nawet przy spadającej liczbie nowych podań urzędy azylowe, sądy i ośrodki recepcyjne nadal pozostają mocno obciążone. Wnioski o azyl w UE mogą spadać, ale zaległości powstałe w poprzednich latach nie znikają automatycznie.

Dlaczego wnioski o azyl w UE tak mocno spadły?

Najważniejszym powodem była zmiana sytuacji obywateli Syrii. W 2024 roku Syryjczycy złożyli około 151 000 wniosków, natomiast w 2025 roku już tylko około 42 000. Oznacza to spadek o 72 procent.

Europejska agencja łączy ten wynik przede wszystkim ze zmianami politycznymi i bezpieczeństwa w Syrii. Po upadku dotychczasowego reżimu część potencjalnych wnioskodawców mogła zdecydować się na pozostanie w regionie, a część europejskich państw czasowo ograniczyła lub wstrzymała wydawanie decyzji w syryjskich sprawach, oczekując na ocenę nowej sytuacji.

Spadły również wnioski o azyl w UE składane przez obywateli Turcji i Kolumbii. Jednocześnie zmniejszyła się liczba nielegalnych przekroczeń zewnętrznych granic Unii Europejskiej.

Według danych przywoływanych podczas wejścia w życie paktu migracyjnego nieregularne przekroczenia granic spadły w 2025 roku o około 26 procent, osiągając najniższy poziom od 2021 roku.

Nie we wszystkich grupach odnotowano jednak spadki. Liczba wniosków obywateli Afganistanu wzrosła o 33 procent, a obywateli Wenezueli o 23 procent.

Wnioski o azyl w UE składali najczęściej Afgańczycy

Największą grupę osób składających wnioski o azyl w UE i EU+ stanowili w 2025 roku obywatele Afganistanu. Odpowiadali za około 14 procent wszystkich podań.

Duża część wzrostu nie wynikała jednak z nowych przyjazdów. Wiele podań stanowiły ponowne wnioski składane przez Afgańczyków, którzy już wcześniej przebywali w Europie.

Wpływ na to miał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczący afgańskich kobiet. Trybunał uznał, że przy ocenie ich spraw płeć i obywatelstwo mogą być wystarczającymi elementami do uznania ryzyka prześladowania.

W całym EU+ liczba ponownych wniosków wzrosła w 2025 roku o 39 procent. Stanowiły one około 15 procent wszystkich podań, co było najwyższym udziałem w historii prowadzonych statystyk.

Niemcy nadal przyjmują najwięcej wniosków o azyl w UE

Niemcy pozostały najważniejszym kierunkiem dla osób ubiegających się o ochronę. W 2025 roku zarejestrowano tam około 163 000 wniosków o azyl, choć było to niemal o jedną trzecią mniej niż rok wcześniej.

Niemcy, Francja, Hiszpania, Włochy i Grecja odpowiadały łącznie za około 80 procent wszystkich wniosków o azyl w UE i państwach EU+.

Inaczej wygląda porównanie w przeliczeniu na liczbę mieszkańców. W całym EU+ składano średnio około 1800 wniosków na milion mieszkańców. Największe obciążenie w stosunku do populacji odnotowano w Grecji i na Cyprze.

W Grecji było to około 5900 wniosków na milion mieszkańców, a na Cyprze około 4500. W Hiszpanii, Belgii i Szwajcarii wskaźnik wynosił około 2900.

Wnioski o azyl w UE najczęściej trafiają więc do największych państw, ale po przeliczeniu na mieszkańców najwyższe obciążenie może występować w mniejszych krajach położonych na zewnętrznej granicy Unii.

Największe grupy składające wnioski o azyl w UE

Największymi grupami narodowościowymi w 2025 roku byli obywatele Afganistanu, Wenezueli, Syrii, Bangladeszu i Turcji. Razem odpowiadali za około 39 procent wszystkich podań.

Wenezuela jest szczególnym przypadkiem, ponieważ jej obywatele mogą zazwyczaj podróżować do strefy Schengen bez tradycyjnej wizy krótkoterminowej. Wielu z nich składało wnioski o azyl w UE dopiero po legalnym wjeździe do Europy.

Wnioski Haitańczyków były natomiast niemal całkowicie skoncentrowane we Francji. Według danych agencji aż 99 procent podań obywateli Haiti trafiło do francuskiego systemu azylowego, co wiąże się z językiem, historią, diasporą oraz bliskością Gujany Francuskiej.

Tylko 29 procent decyzji zakończyło się przyznaniem ochrony

Ogólny wskaźnik uznawania wniosków spadł w 2025 roku do 29 procent. Oznacza to, że mniej niż jedna trzecia decyzji wydanych na tym etapie kończyła się przyznaniem statusu uchodźcy lub innej formy ochrony uwzględnianej w metodologii agencji.

Nie oznacza to jednak, że dokładnie 71 procent wszystkich wnioskodawców zostało natychmiast deportowanych. Część spraw przechodzi do procedur odwoławczych, część osób otrzymuje inne podstawy legalnego pobytu, a wykonanie decyzji powrotowej może być niemożliwe z powodów prawnych lub praktycznych.

Wnioski o azyl w UE mogą zostać rozpatrzone pozytywnie albo negatywnie, ale sama decyzja urzędu nie zawsze kończy całą sprawę. W wielu państwach wnioskodawca ma prawo do odwołania przed sądem.

Spadek wskaźnika uznawalności był związany między innymi z mniejszą liczbą decyzji w sprawach Syryjczyków, którzy w poprzednich latach stosunkowo często otrzymywali ochronę. Jednocześnie wzrósł udział obywateli państw, których wnioski częściej są odrzucane.

Uchodźcy z Ukrainy nie są wliczeni do wniosków o azyl w UE

Dane dotyczące wniosków o azyl w UE nie obejmują w prosty sposób milionów obywateli Ukrainy korzystających z ochrony czasowej. To odrębny mechanizm prawny, który nie wymaga od każdej osoby przechodzenia pełnej, indywidualnej procedury azylowej.

Pod koniec 2025 roku w państwach EU+ zarejestrowanych było około 4,5 miliona osób objętych ochroną czasową po ucieczce przed pełnoskalową rosyjską inwazją.

Największą liczbę osób z Ukrainy przyjęły Niemcy i Polska, natomiast najwyższy wskaźnik w przeliczeniu na mieszkańców odnotowano w Czechach.

Nie należy więc dodawać liczby osób objętych ochroną czasową do 822 000 wniosków i przedstawiać wyniku jako liczby nowych migrantów przybyłych w jednym roku. Wnioski o azyl w UE i ochrona czasowa to dwie różne kategorie prawne.

Wnioski o azyl w UE po wejściu nowego paktu migracyjnego

Spadek liczby wniosków nastąpił jeszcze przed pełnym rozpoczęciem stosowania nowego paktu migracyjnego i azylowego. Pakiet został przyjęty w 2024 roku, ale jego główne przepisy zaczęły być stosowane 12 czerwca 2026 roku.

Pakt obejmuje dziesięć aktów prawnych regulujących między innymi kontrole na granicach, rejestrację danych biometrycznych, procedury azylowe, warunki przyjmowania, odpowiedzialność poszczególnych państw i mechanizm solidarności.

Nowe zasady mają prowadzić do szybszej rejestracji osób przybywających do UE, dokładniejszego sprawdzania ich tożsamości i zagrożeń dla bezpieczeństwa oraz szybszego rozpatrywania części spraw już na granicy zewnętrznej.

Wnioski o azyl w UE składane przez obywateli państw, których mieszkańcy otrzymują ochronę w mniej niż 20 procentach przypadków, mogą w określonych sytuacjach zostać objęte obowiązkową procedurą graniczną.

Wspólna lista bezpiecznych państw pochodzenia

Od 12 czerwca 2026 roku obowiązuje również pierwsza wspólna lista bezpiecznych państw pochodzenia. Obejmuje ona Bangladesz, Kolumbię, Egipt, Indie, Kosowo, Maroko i Tunezję.

Na liście mogą znajdować się również państwa kandydujące do Unii Europejskiej, o ile nie występuje w nich konflikt zbrojny, poważne naruszenia praw podstawowych albo wysoki wskaźnik pozytywnych decyzji azylowych.

Umieszczenie kraju na liście nie oznacza automatycznej odmowy każdej osobie. Wnioskodawca nadal może wykazać, że w jego indywidualnej sytuacji istnieje realne ryzyko prześladowania. Procedura może być jednak szybsza, a urząd będzie wychodził z założenia, że dany kraj jest zasadniczo bezpieczny.

Czy państwa będą musiały przyjmować migrantów?

Nowy pakt wprowadza coroczny mechanizm solidarności. Państwa znajdujące się pod szczególną presją migracyjną mogą otrzymać pomoc od pozostałych członków Unii.

Na 2026 rok uzgodniono pulę obejmującą 21 000 relokacji oraz 420 milionów euro wkładów finansowych. Nie oznacza to jednak, że każde państwo musi przyjąć dokładnie określoną liczbę osób.

Państwa mogą uczestniczyć poprzez relokację osób, wsparcie finansowe, pomoc operacyjną albo połączenie kilku form. Mechanizm ma ograniczyć sytuacje, w których wnioski o azyl w UE obciążają niemal wyłącznie państwa położone przy granicach zewnętrznych.

Krytycy paktu uważają, że system nadal może prowadzić do sporów między państwami. Organizacje zajmujące się prawami człowieka ostrzegają natomiast, że przyspieszone procedury i dłuższe przetrzymywanie ludzi w ośrodkach granicznych mogą osłabić dostęp do skutecznej ochrony prawnej.

Co spadek wniosków o azyl w UE oznacza dla Niemiec?

Wnioski o azyl w UE spadły, ale Niemcy nadal pozostają głównym państwem docelowym. Około 163 000 podań oznacza mniejsze obciążenie niż rok wcześniej, lecz wciąż wymaga dużej liczby pracowników urzędów, miejsc w ośrodkach oraz środków na integrację.

Spadek liczby nowych spraw może z czasem skrócić kolejki w Federalnym Urzędzie ds. Migracji i Uchodźców. Nie stanie się to jednak natychmiast, ponieważ wiele wcześniejszych wniosków oraz odwołań nadal oczekuje na rozstrzygnięcie.

Dla niemieckich gmin mniejsza liczba nowych wnioskodawców może oznaczać wolniejszy wzrost zapotrzebowania na miejsca w zakwaterowaniu zbiorowym. Nadal trzeba jednak zapewnić mieszkania, szkoły, kursy językowe i pomoc społeczną osobom, które już przebywają w kraju.

Niemcy przygotowują się równocześnie do stosowania szybszych procedur, rozbudowy systemów informatycznych i skuteczniejszego wykonywania decyzji powrotowych wobec osób, które nie otrzymały prawa pobytu.

Co to oznacza dla Polaków w Niemczech?

Spadające wnioski o azyl w UE nie zmieniają praw obywateli Polski mieszkających w Niemczech. Polacy są obywatelami Unii Europejskiej i korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się oraz podejmowania pracy na zasadach wynikających z prawa unijnego.

Procedura azylowa dotyczy przede wszystkim obywateli państw spoza UE, którzy twierdzą, że w kraju pochodzenia grozi im prześladowanie lub poważne niebezpieczeństwo.

Zmiany mogą jednak pośrednio wpływać na Polaków. Mniejsza liczba nowych wniosków może ograniczyć presję na mieszkania komunalne, szkoły, urzędy i lokalne budżety. Z drugiej strony nie rozwiąże automatycznie problemów mieszkaniowych, ponieważ ich przyczynami są również niedobór budownictwa, wysokie koszty oraz rosnąca liczba gospodarstw domowych.

W debacie publicznej warto rozróżniać osoby składające wnioski o azyl w UE, osoby z przyznaną ochroną, osoby przebywające nielegalnie, migrantów zarobkowych oraz obywateli UE. Łączenie wszystkich tych grup w jedną kategorię prowadzi do błędnych wniosków.

Co zrobić teraz?

• Sprawdzaj, czy podawane dane dotyczą UE, EU+ czy tylko wybranego państwa.
• Nie utożsamiaj liczby wniosków o azyl z liczbą pozytywnych decyzji.
• Pamiętaj, że ponowny wniosek nie musi oznaczać nowego przyjazdu do Europy.
• Oddzielaj ochronę czasową obywateli Ukrainy od klasycznej procedury azylowej.
• Przy informacjach o nowych zasadach sprawdzaj datę rozpoczęcia ich stosowania.
• Nie traktuj wspólnej listy bezpiecznych państw jako automatycznej odmowy każdej osobie.
• W sprawach dotyczących prawa pobytu korzystaj z oficjalnych informacji BAMF lub profesjonalnego doradztwa.

FAQ: wnioski o azyl w UE

Czy w 2025 roku złożono 822 000 wniosków o azyl w UE?

Liczba 822 000 dotyczy obszaru EU+, czyli państw Unii Europejskiej oraz Norwegii i Szwajcarii. Jest to szacunek Europejskiej Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu. Nie należy przedstawiać tej liczby wyłącznie jako danych z 27 państw UE bez odpowiedniego wyjaśnienia. Wynik oznacza spadek o 19 procent w porównaniu z 2024 rokiem.

Czy 822 000 osób otrzymało azyl?

Nie. Jest to liczba zarejestrowanych wniosków, a nie pozytywnych decyzji. Wskaźnik uznawania spraw wynosił w 2025 roku około 29 procent. Część decyzji była negatywna, część spraw nadal pozostawała nierozpatrzona, a niektórzy wnioskodawcy złożyli odwołanie. Ponowne podania stanowiły około 15 procent wszystkich wniosków.

Dlaczego liczba wniosków Syryjczyków spadła?

Wnioski składane przez obywateli Syrii spadły o około 72 procent. Europejska agencja wiąże to głównie ze zmianami politycznymi i bezpieczeństwa w Syrii. Część państw europejskich czasowo zmieniła również sposób rozpatrywania syryjskich spraw. Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał od warunków w kraju i decyzji europejskich urzędów.

Dlaczego Niemcy nadal otrzymują najwięcej wniosków?

Niemcy są największym państwem UE pod względem liczby ludności i mają rozbudowaną diasporę, rynek pracy oraz system pomocy. W 2025 roku wpłynęło tam około 163 000 podań, niemal o jedną trzecią mniej niż wcześniej. W przeliczeniu na mieszkańców większe obciążenie występowało jednak w Grecji i na Cyprze. Sama liczba bezwzględna nie pokazuje więc całej sytuacji.

Czy od czerwca 2026 roku każdy migrant trafia do procedury granicznej?

Nie. Obowiązkowa procedura graniczna dotyczy określonych kategorii spraw, między innymi niektórych obywateli państw o niskim wskaźniku uznawania wniosków. Każda osoba powinna nadal mieć możliwość przedstawienia indywidualnych powodów ubiegania się o ochronę. Nowy pakt ma jednak przyspieszyć ocenę części podań i decyzji powrotowych. Szczegółowe zasady zależą od sytuacji konkretnego wnioskodawcy.

Czy uchodźcy z Ukrainy są wliczani do tej statystyki?

Nie wprost. Większość obywateli Ukrainy korzysta z unijnej ochrony czasowej, a nie z klasycznej procedury azylowej. Pod koniec 2025 roku około 4,5 miliona osób posiadało taki status w EU+. Jest to osobna kategoria prawna i statystyczna. Nie należy dodawać jej automatycznie do liczby 822 000 wniosków.

Wnioski o azyl w UE spadają, ale presja nie zniknęła

Wnioski o azyl w UE i państwach EU+ spadły o 19 procent, przede wszystkim z powodu gwałtownego zmniejszenia liczby podań obywateli Syrii. Niemcy nadal otrzymały najwięcej wniosków, choć liczba nowych spraw również tam znacząco się zmniejszyła.

Nie oznacza to jednak zakończenia kryzysu migracyjnego. Ponad milion spraw na różnych etapach nadal oczekuje na rozstrzygnięcie, a około 4,5 miliona obywateli Ukrainy korzysta z odrębnej ochrony czasowej.

Od 12 czerwca 2026 roku Unia stosuje nowy pakt migracyjny i azylowy. Jego skuteczność będzie można ocenić dopiero po sprawdzeniu, czy nowe procedury rzeczywiście skrócą czas oczekiwania, poprawią ochronę granic i jednocześnie zagwarantują prawo do indywidualnego rozpatrzenia sprawy.

Najważniejsze jest więc uczciwe przedstawianie danych. Wnioski o azyl w UE rzeczywiście spadły, ale liczba 822 000 nie oznacza ani 822 000 nowych nielegalnych migrantów, ani 822 000 osób, którym przyznano ochronę.

Źródła

• Europejska Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu: najnowsze trendy azylowe za 2025 rok
• Europejska Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu: raport azylowy 2026
• Rada Unii Europejskiej: pakt migracyjny i azylowy
• Rada Unii Europejskiej: wspólna lista bezpiecznych państw pochodzenia
• Rada Unii Europejskiej: mechanizm solidarności na 2026 rok
• Reuters: rozpoczęcie stosowania nowego unijnego paktu migracyjnego