Kryzys CDU: Merz spotka się z liderami partii. Rośnie presja na kanclerza

Kryzys CDU staje się coraz poważniejszym problemem dla kanclerza Niemiec Friedricha Merza. Po dotkliwych porażkach we wrześniowych wyborach landowych część działaczy otwarcie krytykuje kierownictwo partii, mówi o odejściach członków i domaga się zmiany politycznego kursu. W poniedziałek 2 listopada Merz spotka się w Berlinie z przewodniczącymi struktur powiatowych. Chociaż zaproszenie dotyczyło przedstawicieli około 330 organizacji, udział zgłosiło 164 działaczy. Wśród postulatów pojawia się nawet rozdzielenie funkcji kanclerza i przewodniczącego CDU.

Spotkanie odbędzie się w Konrad-Adenauer-Haus, czyli berlińskiej centrali Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej. To tam kierownictwo ugrupowania będzie próbowało odpowiedzieć na zarzuty działaczy z różnych regionów Niemiec.

Lista problemów jest długa. Nie chodzi wyłącznie o wyniki wyborów. Przedstawiciele struktur lokalnych wskazują również na niezrealizowane oczekiwania wyborców, wysokie koszty energii, sytuację finansową samorządów oraz napięcia w koalicji CDU/CSU i SPD.

Niektórzy otwarcie kwestionują zdolność obecnego kierownictwa do odbudowania zaufania. Inni ostrzegają jednak, że personalna walka o stanowiska może tylko pogłębić problemy.

Kryzys CDU w liczbach. Spotkanie w Berlinie

Merz zaprosił liderów około 330 struktur. Przyjedzie tylko 164?

CDU ma w Niemczech blisko 330 organizacji powiatowych, których przewodniczący reprezentują lokalne struktury partii. To oni utrzymują bezpośredni kontakt z członkami ugrupowania, samorządowcami i mieszkańcami.

Wszyscy zostali zaproszeni do udziału w dwudniowej konferencji poświęconej przyszłości CDU.

Jak poinformowała agencja dpa-AFX, powołując się na rzeczniczkę partii, na spotkanie zgłosiło się 164 przewodniczących.

Oznacza to, że udział zapowiedziała około połowa wszystkich uprawnionych przedstawicieli struktur terenowych.

Nie należy jednak traktować nieobecności pozostałych osób jako automatycznego dowodu buntu przeciwko kanclerzowi. Konferencję zorganizowano w dwa dni robocze, co dla części lokalnych działaczy może stanowić przeszkodę zawodową lub organizacyjną.

Najważniejsze będzie to, jakie postulaty zgłoszą uczestnicy oraz jak odpowie na nie kierownictwo partii.

Kryzys CDU nie sprowadza się bowiem do frekwencji na jednym spotkaniu. Jego źródłem są przede wszystkim wyniki wyborcze i narastające niezadowolenie części działaczy.

Historyczna porażka CDU. W Meklemburgii zabrakło 0,1 punktu procentowego

Najbardziej wymownym symbolem problemów ugrupowania są wybory do landtagu Meklemburgii-Pomorza Przedniego, które odbyły się 20 września 2026 roku.

Według ostatecznych danych krajowej komisji wyborczej CDU zdobyła zaledwie 4,9 procent głosów.

To oznacza, że partia nie przekroczyła pięcioprocentowego progu wyborczego i po raz pierwszy w swojej historii nie uzyskała reprezentacji w jednym z niemieckich parlamentów krajowych.

W poprzednich wyborach z 2021 roku CDU osiągnęła w tym landzie 13,3 procent. W ciągu pięciu lat straciła więc 8,4 punktu procentowego.

W głosowaniu z 2026 roku najsilniejszą partią została AfD, zdobywając 38,2 procent. SPD uzyskała 35,5 procent.

Wyniki te pokazują głęboką zmianę układu sił politycznych w regionie. Dla CDU szczególnie dotkliwe okazało się to, że zabrakło jej niewielkiego ułamka procenta do wejścia do parlamentu.

Oficjalne wyniki: Landeswahlleitung Mecklenburg-Vorpommern.

Berlin również odwrócił się od CDU. Lewica przed chadekami

Kolejna porażka przyszła tego samego dnia w niemieckiej stolicy.

W wyborach do berlińskiej Izby Deputowanych CDU otrzymała 18,8 procent głosów i zajęła drugie miejsce.

Zwyciężyła Die Linke z wynikiem 25,7 procent. AfD uzyskała 16,3 procent, Zieloni 14,3 procent, a SPD 12,1 procent.

W nowym, liczącym 153 mandaty parlamencie CDU ma 33 miejsca. Najwięcej, bo 45, zdobyła Die Linke.

Dotychczasowa koalicja CDU i SPD utraciła większość. Trwające po wyborach rozmowy o utworzeniu nowego rządu pokazują, jak bardzo zmienił się układ polityczny w stolicy.

Dla Merza berliński rezultat jest szczególnie niewygodny, ponieważ konferencja działaczy odbywa się właśnie w mieście, w którym CDU przegrała walkę o pierwsze miejsce.

Źródło: oficjalne wyniki wyborów do Abgeordnetenhaus z 12 października 2026 roku.

Saksonia-Anhalt. Kolejny sygnał ostrzegawczy dla CDU

Problemy niemieckich chadeków nie ograniczają się do Berlina i Meklemburgii-Pomorza Przedniego.

W wyborach do landtagu Saksonii-Anhalt, przeprowadzonych 6 września, CDU uzyskała 17,2 procent głosów na listy partyjne.

W porównaniu z poprzednimi wyborami oznacza to spadek o 19,9 punktu procentowego.

AfD zdobyła 43,8 procent głosów na listy, wyraźnie wyprzedzając pozostałe ugrupowania.

Trzy wrześniowe wybory pokazały więc, że CDU traci poparcie w różnych częściach wschodnich Niemiec.

Nie oznacza to automatycznie identycznych nastrojów w całym kraju. Poszczególne landy mają własne uwarunkowania polityczne, jednak wyniki stały się istotnym argumentem dla działaczy żądających zmian w CDU.

Źródło: zestawienie wyników wyborczych Saksonii-Anhalt.

Kryzys CDU widoczny w Brandenburgii. Działacze mówią o odejściach

Jedne z najbardziej zdecydowanych wypowiedzi krytycznych wobec kierownictwa partii padły w Brandenburgii.

Désirée Schrade, przewodnicząca CDU we Frankfurcie nad Odrą, oceniła sytuację jako alarmową. W rozmowie z agencją dpa powiedziała, że w jej strukturach widoczne są odejścia członków, którzy wskazują niezadowolenie z polityki federalnej.

Schrade chce usłyszeć od Merza, jak wyobraża sobie przyszłość ugrupowania i w jaki sposób CDU zamierza ponownie przekonać obywateli do swojego programu.

Podobne zastrzeżenia przedstawił Christian Große, szef CDU w powiecie Potsdam-Mittelmark.

Jego zdaniem oczekiwania wielu członków partii po przejęciu odpowiedzialności za rząd federalny nie zostały spełnione.

Große zwraca uwagę na trudną sytuację finansową samorządów. Ostrzega, że gminy i powiaty obciążone długami mogą mieć coraz większe problemy z wykonywaniem swoich zadań.

Krytykuje także rozważane nowe obciążenia podatkowe i domaga się oszczędności w administracji federalnej.

To konkretne postulaty polityczne przedstawiane przez działaczy CDU, a nie decyzje przyjęte przez rząd.

Brandenburskie głosy pokazują, że kryzys CDU jest odczuwany również na poziomie lokalnych organizacji, gdzie działacze muszą odpowiadać na pytania wyborców dotyczące codziennych problemów.

Czy Merz powinien oddać przewodnictwo CDU?

Coraz bardziej otwartym tematem staje się podział funkcji kanclerza i przewodniczącego CDU.

Friedrich Merz kieruje obecnie zarówno rządem federalnym, jak i własną partią.

Część działaczy uważa, że połączenie tych obowiązków utrudnia odbudowę struktur terenowych i prowadzenie wewnętrznej debaty.

Poseł CDU do Bundestagu Bastian Ernst, jednocześnie przewodniczący struktury w Oldenburg-Land, wskazał możliwość powrotu do rozwiązania stosowanego w przeszłości przez Angelę Merkel.

Merkel zrezygnowała z przewodnictwa CDU, pozostając na stanowisku kanclerza.

Ernst uważa, że takie rozwiązanie mogłoby ponownie zostać rozważone. Nie ogłosił jednak oficjalnego wniosku o natychmiastową dymisję Merza.

Podobny kierunek dyskusji wskazuje Désirée Schrade. Jej zdaniem partia potrzebuje osoby mającej odpowiednio dużo czasu i energii na odbudowę organizacji.

Nie jest to jednak stanowisko całej CDU.

Matthias Kerkhoff, szef struktur CDU w Hochsauerland, ocenił, że rozdzielenie funkcji kanclerza i przewodniczącego nie znajduje szerokiego poparcia w partii i mogłoby dodatkowo utrudnić zarządzanie ugrupowaniem.

Te różnice pokazują, że działacze dostrzegają podobne problemy, ale nie są zgodni co do sposobu ich rozwiązania.

Czego żądają działacze? Niższych kosztów energii i konkretnych reform

W wielu wypowiedziach przedstawicieli struktur powiatowych powtarza się ten sam problem: wyborcy oczekują działań, które odczują w swoich domowych budżetach.

Jednym z najważniejszych tematów mają być ceny energii elektrycznej.

Część działaczy CDU domaga się szerszych ulg dla gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw. Kierownictwo partii deklaruje poparcie dla obniżek kosztów energii, ale rozwiązania wymagają uzgodnień z koalicyjną SPD.

Kolejnym problemem są koszty życia, obciążenia gospodarki i tempo reform państwa.

Lokalni działacze wskazują, że ogólnokrajowe deklaracje nie zawsze przekładają się na odczuwalne zmiany w gminach i powiatach.

W tym kontekście kryzys CDU ma również wymiar gospodarczy. Partia musi odpowiedzieć na pytanie, jak przekonać wyborców, że jej propozycje przełożą się na lepsze warunki życia i prowadzenia działalności.

Na TwojaPolonia24 informowaliśmy wcześniej o napiętej sytuacji pracowników niemieckiego przemysłu, między innymi w artykule Volkswagen chce zamrozić podwyżki wynagrodzeń do 2030 roku. To odrębna sprawa, ale pokazuje znaczenie polityki gospodarczej dla mieszkańców Niemiec.

Kierownictwo CDU odpowiada. Potrzebna rozmowa z partyjnymi strukturami

Generalsekretarz CDU Franziska Hoppermann podkreśla, że konferencja ma posłużyć wypracowaniu odpowiedzi na wyzwania stojące przed ugrupowaniem.

W rozmowie z niemieckimi mediami wskazała, że kierownictwo chce lepiej uwzględniać opinie przedstawicieli organizacji lokalnych.

Zapowiedziano również kolejne regionalne spotkania z członkami partii w 2027 roku.

Serap Güler, przewodnicząca struktur CDU w Kolonii i sekretarz stanu w niemieckim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, również opowiada się za szerszym udziałem działaczy terenowych w podejmowaniu decyzji.

Według niej to właśnie lokalni politycy wiedzą z pierwszej ręki, z jakimi problemami przychodzą do nich mieszkańcy.

Oficjalne stanowisko kierownictwa zakłada zatem dialog oraz poprawę skuteczności działań partii, a nie automatyczne zmiany personalne.

Już po wrześniowych wyborach CDU opublikowała komunikat, w którym Merz przyznał, że ugrupowanie nie ma wystarczająco przekonujących odpowiedzi na część pytań obywateli.

Kanclerz zapowiedział wtedy większy nacisk na reformy, poprawę komunikacji i odbudowanie politycznej wiarygodności.

Stanowisko CDU: oficjalna ocena wrześniowych wyborów opublikowana 21 września.

Co zaplanowano na dwa dni rozmów w Berlinie?

Konferencja przewodniczących struktur powiatowych odbywa się w poniedziałek i wtorek, 2 i 3 listopada.

Według informacji agencji dpa pierwsze rozmowy z generalsekretarz Franziską Hoppermann zaplanowano na poniedziałek około godziny 14:00.

Spotkanie z Friedrichem Merzem ma rozpocząć się około godziny 17:30.

Przewidziano również dyskusję poświęconą reformowaniu Niemiec, rozmowy o strukturze organizacyjnej CDU oraz propozycjach zmian w statucie partii.

Spotkanie z kierownictwem ma charakter niepubliczny. Nie należy więc oczekiwać pełnej transmisji wszystkich rozmów ani zakładać, że szczegółowe wypowiedzi uczestników zostaną ujawnione.

W tle kolejna ważna decyzja. CDU rozmawia o wyborze prezydenta Niemiec

Spotkanie działaczy odbywa się również w okresie przygotowań do przyszłego wyboru federalnego prezydenta Niemiec.

W niemieckiej chadecji trwa dyskusja o osobie, którą CDU i CSU mogłyby poprzeć jako następcę Franka-Waltera Steinmeiera.

CSU wskazuje na Ilse Aigner, przewodniczącą bawarskiego landtagu.

Merz nie przedstawił jeszcze ostatecznego stanowiska w tej sprawie. Według informacji agencji dpa kierownictwo CDU ma zająć się kwestią kandydatury 9 listopada.

Nie wiadomo, czy podczas obecnej konferencji zapadną w tej sprawie jakiekolwiek ustalenia.

To kolejny temat pokazujący, że przed kierownictwem ugrupowania stoją nie tylko pytania o program, lecz również o obsadę ważnych stanowisk.

Kryzys CDU a przyszłość niemieckiej koalicji

CDU tworzy rząd federalny wspólnie z CSU i SPD. Spory dotyczące reform, kosztów energii czy polityki społecznej utrudniają wypracowanie wspólnego stanowiska.

Wielu lokalnych działaczy chadeków uważa, że rząd powinien szybciej realizować zapowiedziane decyzje.

Z drugiej strony przedstawiciele kierownictwa wskazują, że w koalicji kompromisy są konieczne, ponieważ żadna z partii nie może samodzielnie narzucać całego swojego programu.

Nie ma obecnie potwierdzenia, aby dwudniowa konferencja miała zakończyć się zerwaniem koalicji lub zmianą kanclerza.

Problemem jest raczej to, czy Merz zdoła przekonać własnych działaczy, że obecny kurs pozwoli CDU odzyskać utracone poparcie.

Równocześnie w Berlinie trwa osobny proces polityczny związany z powyborczym układem sił. Więcej o tym sporze pisaliśmy w artykule Koalicja z Lewicą w Berlinie. Dwudziestu posłów SPD zgłasza sprzeciw.

Nie należy jednak utożsamiać landowych negocjacji koalicyjnych z rozmowami wewnątrz federalnych struktur CDU.

Czy Merz zdoła opanować kryzys CDU?

Przed poniedziałkowym spotkaniem widać dwie wyraźne postawy w partii.

Jedna grupa działaczy żąda szybszych reform, mocniejszego przywództwa i większego wpływu struktur terenowych na decyzje kierownictwa. Niektórzy proponują również zmianę sposobu zarządzania partią.

Druga grupa uważa, że dyskusja o stanowisku przewodniczącego odwraca uwagę od najważniejszego zadania, czyli realizacji zapowiadanych zmian gospodarczych i społecznych.

Obie strony odnoszą się do tego samego problemu: CDU utraciła znaczną część poparcia w ostatnich wyborach, a lokalni przedstawiciele zgłaszają rosnącą niepewność wśród członków.

Wynik dwudniowej konferencji nie jest jeszcze znany. Dopiero po zakończeniu rozmów będzie można ocenić, czy spotkanie przyniosło konkretne decyzje, czy pozostało przede wszystkim forum wymiany krytycznych opinii.

Kryzys CDU ma dziś wymierne podstawy: historyczną porażkę w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, przegrane wybory w Berlinie, duże straty w Saksonii-Anhalt oraz publiczne zastrzeżenia części działaczy.

Merz staje przed zadaniem przekonania własnej partii, że polityka jego rządu może przynieść rezultaty. To będzie jeden z głównych tematów poniedziałkowych rozmów w Berlinie.