upał w pracy w Niemczech i prawa pracownika przy 26, 30 i 35 stopniach — Przy ponad 30°C pracodawca musi wdrożyć skuteczne środki ochronne, ale pracownik nie może automatycznie wyjść do domu.

Upał w pracy w Niemczech: prawa pracownika przy 26, 30 i 35°C

Upał w pracy w Niemczech wraca jako jeden z najważniejszych tematów dla pracowników, ponieważ w kolejnych dniach temperatury w Berlinie mają dochodzić do około 33°C, a Deutscher Wetterdienst ostrzega przed silnym obciążeniem cieplnym w części kraju. W biurach, magazynach, halach, kuchniach i pojazdach może być jeszcze goręcej niż na zewnątrz.

Wiele osób sądzi, że po przekroczeniu 30 albo 35°C można po prostu przerwać pracę i wyjść do domu. Niemieckie przepisy nie dają jednak pracownikom automatycznego prawa do „Hitzefrei”. Nakładają za to na pracodawcę obowiązek oceny zagrożenia i zastosowania skutecznych środków ochronnych, gdy temperatura staje się zbyt wysoka.

Najważniejsze progi to 26, 30 i 35°C, ale nie działają one jak prosty wyłącznik. Upał w pracy w Niemczech należy oceniać razem z wilgotnością, ruchem powietrza, nasłonecznieniem, ciężkością wykonywanych obowiązków, ubraniem ochronnym i stanem zdrowia pracownika.

Najważniejsze informacje

Co trzeba wiedzieć podczas fali gorąca?

Temperatura w pomieszczeniu roboczym zasadniczo nie powinna przekraczać 26°C.
Jeżeli na zewnątrz jest ponad 26°C, pomieszczenie może być cieplejsze, ale pracodawca powinien rozpocząć działania ochronne.
Przy temperaturze powyżej 30°C pracodawca musi wdrożyć skuteczne środki ograniczające obciążenie cieplne.
Powyżej 35°C pomieszczenie bez specjalnych zabezpieczeń nie jest odpowiednie jako zwykłe miejsce pracy.
Upał w pracy w Niemczech nie daje automatycznego prawa do samodzielnego wyjścia z pracy.
Przy ponad 30°C pracodawca musi zapewnić odpowiednie napoje, na przykład wodę pitną.
Szczególnej ochrony mogą wymagać kobiety w ciąży, osoby starsze, młodociani i pracownicy z chorobami przewlekłymi.
Pracownicy wykonujący obowiązki na zewnątrz wymagają osobnej oceny ryzyka uwzględniającej słońce, wiatr, wilgotność i wysiłek fizyczny.
W szkołach w Berlinie nie ma jednej temperatury, od której automatycznie ogłasza się Hitzefrei.

Upał w pracy w Niemczech: co oznaczają 26, 30 i 35°C?

Zasady dotyczące temperatury w miejscu pracy wynikają z niemieckiej Arbeitsstättenverordnung oraz z Technicznej Reguły dla Miejsc Pracy ASR A3.5. Rozporządzenie wymaga, aby w pomieszczeniach panowała temperatura bezpieczna dla zdrowia. ASR A3.5 wyjaśnia natomiast, jakie działania należy rozważyć przy konkretnych wartościach.

Temperatura powietrza w pomieszczeniu	Co oznacza dla pracodawcy?
Do 26°C	Jest to zasadniczy poziom, którego temperatura w pomieszczeniu nie powinna przekraczać.
Powyżej 26°C do 30°C	Jeżeli na zewnątrz również jest ponad 26°C i działa ochrona przeciwsłoneczna, pracodawca powinien zastosować dodatkowe środki. Przy ciężkiej pracy lub szczególnie chronionych osobach może być konieczne szybsze działanie.
Powyżej 30°C do 35°C	Skuteczne środki ochronne są obowiązkowe. Pracodawca nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że „latem musi być gorąco”.
Powyżej 35°C	Pomieszczenie bez zabezpieczeń stosowanych przy pracy w upale nie jest odpowiednie jako miejsce pracy przez czas przekroczenia tej temperatury.

Przy ocenie, czy upał w pracy w Niemczech wymaga dodatkowej ochrony, ważne jest to, że chodzi o temperaturę powietrza w miejscu wykonywania obowiązków, a nie wartość pokazywaną przez aplikację pogodową. Termometr ustawiony w nasłonecznionym oknie również może dawać mylący wynik. Pomiar powinien odzwierciedlać rzeczywiste warunki, w których pracownik wykonuje swoje zadania.

Upał w pracy w Niemczech nie jest oceniany wyłącznie na podstawie jednej liczby. W magazynie bez ruchu powietrza 29°C może być bardziej obciążające niż 31°C w dobrze wentylowanym biurze. Jeszcze większe znaczenie ma wysiłek fizyczny, praca w odzieży ochronnej oraz wysoka wilgotność.

Czy przy 35°C można iść do domu?

Nie automatycznie. Nawet gdy upał w pracy w Niemczech przekracza poziom 35°C, pracownik nie powinien samowolnie opuszczać stanowiska. Takie zachowanie może zostać potraktowane jako odmowa pracy. Najpierw trzeba zgłosić problem przełożonemu i umożliwić firmie podjęcie działań.

Przekroczenie 35°C oznacza, że pomieszczenie bez dodatkowych zabezpieczeń nie nadaje się do zwykłej pracy. Pracodawca może jednak przenieść pracowników do chłodniejszej części budynku, zmienić godziny, wprowadzić dodatkowe przerwy, ograniczyć ciężkie zadania albo zastosować rozwiązania znane z pracy w wysokiej temperaturze.

Do takich zabezpieczeń należą między innymi okresy schładzania organizmu, kurtyny lub natryski powietrzne, osłony cieplne, specjalna odzież ochronna i odpowiednio zorganizowane przerwy. Jeżeli firma skutecznie ograniczy zagrożenie, praca może być kontynuowana.

Uwaga: temperatura 35°C nie daje automatycznego prawa do samodzielnego wyjścia do domu. Oznacza natomiast, że zwykłe pomieszczenie bez specjalnych środków nie może być dalej traktowane jako odpowiednie miejsce pracy.

Jeżeli pracodawca ignoruje wysoką temperaturę, warto zgłosić sprawę przełożonemu, osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo, Betriebsratowi, lekarzowi zakładowemu albo właściwemu urzędowi nadzoru pracy. W przypadku ostrego zagrożenia zdrowia decyzję trzeba podejmować indywidualnie, najlepiej po konsultacji z prawnikiem lub przedstawicielem pracowników.

Jak pracodawca powinien reagować na upał w pracy w Niemczech?

ASR A3.5 nie narzuca jednego rozwiązania dla wszystkich firm. Pracodawca ma dobrać środki do warunków, rodzaju pracy i możliwości technicznych. Najważniejsze jest to, aby działania były realnie skuteczne, a nie tylko zapisane w wewnętrznym dokumencie.

zasłanianie okien roletami, żaluzjami lub zewnętrznymi osłonami,
wietrzenie pomieszczeń wcześnie rano i nocne schładzanie budynku,
wyłączanie niepotrzebnych urządzeń emitujących ciepło,
stosowanie wentylatorów, klimatyzacji lub przenośnych urządzeń chłodzących,
przesunięcie godzin pracy na wcześniejsze pory dnia,
wprowadzenie elastycznych lub częstszych przerw,
przeniesienie ciężkich zadań na chłodniejsze godziny,
czasowe przeniesienie pracownika do chłodniejszego pomieszczenia,
złagodzenie zasad ubioru, jeżeli nie narusza to wymogów bezpieczeństwa,
zapewnienie odpowiednich napojów.

Przy temperaturze powyżej 26°C odpowiednie napoje powinny zostać udostępnione, a po przekroczeniu 30°C ich zapewnienie jest obowiązkowe. Najlepszym rozwiązaniem jest woda pitna lub niesłodzone napoje. Alkohol oraz duża ilość bardzo słodkich napojów nie pomagają w bezpiecznym nawodnieniu.

Upał w pracy w Niemczech nie oznacza automatycznego obowiązku montażu klimatyzacji. Firma może zastosować inne skuteczne rozwiązania. Jeżeli jednak rolety, wentylatory i zmiana godzin nie zmniejszają obciążenia, konieczne mogą być dalej idące działania.

Praca w magazynie, hali, kuchni i samochodzie

Upał w pracy w Niemczech nie dotyczy wyłącznie klasycznych biur. Może być szczególnie niebezpieczny w magazynach z metalowym dachem, halach produkcyjnych, pralniach, kuchniach, piekarniach, warsztatach i kabinach pojazdów.

W takich miejscach ciepło pochodzi nie tylko z pogody, ale również z maszyn, pieców, oświetlenia i procesów technologicznych. Pracodawca musi uwzględnić łączne obciążenie, a nie wyłącznie temperaturę powietrza na zewnątrz.

Kierowcy i kurierzy mogą być narażeni na gwałtowne nagrzewanie kabiny podczas postoju. Firma powinna zapewnić sprawną wentylację lub klimatyzację, możliwość robienia przerw i dostęp do napojów. Dotyczy to szczególnie osób, które przez wiele godzin wsiadają i wysiadają z pojazdu.

W gastronomii i piekarniach może występować rzeczywista praca w wysokiej temperaturze niezależnie od pogody. Wówczas potrzebna jest bardziej szczegółowa ocena ryzyka, ponieważ zwykłe progi letnie mogą nie oddawać faktycznego obciążenia organizmu.

Upał w pracy w Niemczech na budowie i na zewnątrz

Dla osób pracujących na budowie, przy drogach, w ogrodnictwie, rolnictwie, ochronie, gastronomii plenerowej lub przy dostawach problemem jest jednocześnie wysoka temperatura i promieniowanie UV. Niemiecka ustawowa ubezpieczalnia wypadkowa podkreśla, że wzrasta wtedy ryzyko odwodnienia, spadku koncentracji, wypadków, udaru cieplnego i długoterminowych uszkodzeń skóry.

Przy pracy na zewnątrz nie wystarczy spojrzeć na zwykły termometr. Tak zwana temperatura oceny uwzględnia ciężkość pracy, ubranie, bezpośrednie słońce, wilgotność i wiatr. Według aktualnych zaleceń działania ochronne powinny być rozważane od 26°C, a od 30°C są konieczne.

Pracodawca powinien zapewnić zacienione miejsca pracy i odpoczynku, zmienić godziny wykonywania najcięższych zadań, ograniczyć pobyt w pełnym słońcu między 11.00 a 15.00, wprowadzić elastyczne przerwy oraz udostępnić wodę. Jeżeli wymagają tego warunki, powinien również zapewnić nakrycie głowy, ochronę karku, okulary z filtrem UV i odpowiednie środki ochrony skóry.

Upał w pracy w Niemczech jest szczególnie groźny, gdy pracownik wykonuje ciężkie zadania w kasku, kamizelce, kombinezonie lub innym wyposażeniu utrudniającym oddawanie ciepła. W takich sytuacjach firma musi uwzględnić dodatkowe obciążenie i częściej organizować przerwy.

Kto wymaga szczególnej ochrony?

Pracodawca powinien zwracać większą uwagę na osoby starsze, młodocianych, kobiety w ciąży, osoby karmiące oraz pracowników z chorobami układu krążenia, płuc, nerek lub innymi schorzeniami zwiększającymi ryzyko podczas gorąca.

Nie oznacza to obowiązku ujawniania wszystkim współpracownikom szczegółów medycznych. Pracownik może skonsultować się z lekarzem zakładowym, który oceni, czy potrzebne są dodatkowe przerwy, lżejsze zadania, przeniesienie do chłodniejszego miejsca albo czasowe ograniczenie ekspozycji.

Upał w pracy w Niemczech może również zmieniać działanie niektórych leków oraz zwiększać ryzyko odwodnienia. Osoby przyjmujące leki powinny skonsultować wątpliwości z lekarzem lub farmaceutą, ale nie zmieniać samodzielnie dawkowania.

Jak rozpoznać niebezpieczne przegrzanie?

Gdy upał w pracy w Niemczech przeciąża organizm, pierwsze sygnały to często silne pragnienie, ból głowy, osłabienie, zawroty głowy, skurcze mięśni, nudności, rozdrażnienie i problemy z koncentracją. W takiej sytuacji należy przerwać wysiłek, przejść do chłodniejszego miejsca, pić wodę małymi porcjami i poinformować przełożonego.

Objawami poważnego zagrożenia mogą być splątanie, zaburzenia świadomości, bardzo gorąca skóra, omdlenie, problemy z oddychaniem lub drgawki. Podejrzenie udaru cieplnego wymaga natychmiastowego wezwania pomocy pod numerem 112.

Nie wolno zostawiać chorej osoby samej. Do przyjazdu ratowników należy przenieść ją w cień lub chłodne miejsce, poluzować ubranie i rozpocząć ostrożne chłodzenie. Osobie nieprzytomnej nie podaje się płynów.

Czy pracownik może zażądać home office?

Sam upał w pracy w Niemczech nie daje automatycznego prawa do pracy z domu. Home office może być jednak jednym ze sposobów rozwiązania problemu, jeżeli charakter obowiązków na to pozwala i strony uzgodnią taką zmianę.

Jeżeli dom jest jeszcze bardziej nagrzany niż biuro, przeniesienie pracy nie poprawi bezpieczeństwa. Różne są też zasady dla stałego stanowiska telepracy urządzonego przez pracodawcę oraz okazjonalnej pracy mobilnej. Najrozsądniejsze jest ustalenie z firmą konkretnego rozwiązania zamiast samodzielnej zmiany miejsca pracy.

Co z upałem w szkołach w Berlinie?

Rodzice często pytają, czy wysoka temperatura automatycznie oznacza Hitzefrei. W Berlinie nie istnieje już jedna granica temperatury, po której szkoła musi odesłać uczniów do domu. Lekcje powinny zostać dostosowane do pogody.

Dyrekcja może skrócić zajęcia, zmienić organizację dnia albo w wyjątkowym przypadku odwołać lekcje, jeżeli bezpieczne prowadzenie nauki nie jest możliwe. Nie dotyczy to jednak automatycznie szkół ponadpodstawowych wyższego stopnia, szkół zawodowych i drugiej ścieżki edukacyjnej. Opieka oraz zaplanowane posiłki mają być zapewnione także podczas ekstremalnej pogody.

Uczniowie nie powinni więc samodzielnie opuszczać szkoły tylko dlatego, że jest gorąco. Rodzice powinni czekać na oficjalną informację od dyrekcji.

Co upał w pracy w Niemczech oznacza dla Polaków?

Dla Polaków pracujących w magazynach, budownictwie, gastronomii, transporcie, produkcji i usługach najważniejsze jest to, że pracodawca nie może całkowicie ignorować temperatury. Upał w pracy w Niemczech podlega zasadom bezpieczeństwa tak samo jak inne zagrożenia zawodowe.

Nie trzeba czekać, aż ktoś straci przytomność. Warto zgłaszać problem na piśmie, podawać godzinę i zmierzoną temperaturę oraz opisywać konkretne objawy i warunki. Pomocny może być Betriebsrat, Sicherheitsbeauftragter, Betriebsarzt lub właściwy urząd Arbeitsschutz.

Jednocześnie pracownik nie powinien bez uzgodnienia wychodzić do domu, odmawiać wszystkich obowiązków ani ignorować wymaganej odzieży ochronnej. Nawet podczas gorąca kask, obuwie ochronne lub inne wymagane zabezpieczenia mogą być obowiązkowe. Rozwiązaniem powinno być ograniczenie obciążenia przez organizację pracy, a nie rezygnacja z ochrony.

Sprawdź najważniejsze informacje dla pracowników

Aktualne wiadomości o prawie pracy, wynagrodzeniach, świadczeniach i codziennym życiu znajdziesz w dziale Newsy TwojaPolonia24.

Masz problem w pracy albo ważny temat?

Możesz zgłosić go naszej redakcji przez formularz Dodaj news. Każdą informację sprawdzamy przed publikacją.

Co zrobić teraz?

Jeżeli upał w pracy w Niemczech staje się uciążliwy, najpierw zmierz temperaturę w miejscu wykonywania obowiązków i zgłoś problem przełożonemu. Nie ograniczaj się do ogólnego stwierdzenia, że jest gorąco. Podaj wartość, godzinę, rodzaj pracy i występujące objawy.

Zapisz temperaturę w kilku porach dnia.
Zgłoś problem przełożonemu lub działowi personalnemu.
Poproś o wodę, dodatkowe przerwy, zmianę godzin lub chłodniejsze stanowisko.
Skontaktuj się z Betriebsratem, jeżeli firma nie reaguje.
Przy chorobie przewlekłej porozmawiaj z lekarzem zakładowym.
Nie opuszczaj samowolnie stanowiska bez uzgodnienia.
Przy objawach przegrzania natychmiast przerwij wysiłek i poproś o pomoc.
W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod numer 112.

FAQ: upał w pracy w Niemczech

Czy przy 30°C pracodawca musi coś zrobić?

Tak. Gdy temperatura w pomieszczeniu przekracza 30°C, pracodawca musi zastosować skuteczne środki ochronne. Może to być zmiana godzin pracy, dodatkowe przerwy, wentylacja, ograniczenie ciężkich zadań lub przeniesienie do chłodniejszego miejsca. Przy ponad 30°C musi również zapewnić odpowiednie napoje.

Czy przy 35°C mogę samodzielnie iść do domu?

Nie ma automatycznego prawa do samowolnego wyjścia. Powyżej 35°C zwykłe pomieszczenie bez specjalnych zabezpieczeń nie jest odpowiednim miejscem pracy. Pracodawca może jednak zmienić stanowisko, godziny lub zastosować środki właściwe dla pracy w upale. Problem należy najpierw zgłosić firmie.

Czy pracodawca musi kupić klimatyzację?

Nie zawsze. Przepisy wymagają skutecznej ochrony, ale nie nakazują jednej konkretnej technologii. Pracodawca może zastosować rolety, wentylatory, wcześniejsze godziny, dodatkowe przerwy albo inne rozwiązania. Jeżeli te środki nie działają, może być konieczne zastosowanie mocniejszego chłodzenia.

Czy woda musi być bezpłatna?

Przy temperaturze powyżej 30°C ASR A3.5 wymaga udostępnienia odpowiednich napojów, na przykład wody pitnej. Przy ponad 26°C napoje powinny być zapewniane. Nie oznacza to napojów energetycznych lub alkoholu. Najbezpieczniejsza jest woda albo niesłodzony napój.

Czy zasady dotyczą również pracy na zewnątrz?

Tak, ale ocena jest bardziej złożona. Uwzględnia nie tylko temperaturę, ale także słońce, wiatr, wilgotność, ubranie i ciężkość pracy. Upał w pracy w Niemczech na budowie lub przy dostawach może wymagać cienia, zmiany godzin, częstszych przerw i dodatkowej ochrony przed UV.

Czy mogę pracować bez kasku albo odzieży ochronnej, gdy jest gorąco?

Nie wolno samodzielnie rezygnować z obowiązkowego wyposażenia ochronnego. Pracodawca powinien tak zorganizować pracę, aby ograniczyć przegrzanie mimo konieczności używania zabezpieczeń. Może skrócić czas ekspozycji, zwiększyć liczbę przerw lub przenieść ciężkie zadania na chłodniejsze godziny.

Czy szkoły w Berlinie automatycznie dają Hitzefrei?

Nie. Berlin nie stosuje jednej temperatury, po której lekcje muszą zostać odwołane. Dyrekcja dostosowuje naukę do warunków i może wyjątkowo skrócić albo odwołać zajęcia. Rodzice i uczniowie powinni czekać na oficjalny komunikat szkoły.

Podsumowanie

Upał w pracy w Niemczech nie daje automatycznego prawa do wolnego, ale nakłada na pracodawcę konkretne obowiązki. Przy temperaturze powyżej 26°C powinny pojawić się środki ochronne, po przekroczeniu 30°C są one obowiązkowe, a przy ponad 35°C zwykłe pomieszczenie bez specjalnych zabezpieczeń nie nadaje się do dalszej pracy.

Najważniejsze jest szybkie zgłoszenie problemu i znalezienie bezpiecznego rozwiązania. Pracodawca może zmienić godziny, zapewnić wodę, zwiększyć liczbę przerw, przenieść pracownika lub schłodzić pomieszczenie. Pracownik nie powinien jednak samowolnie opuszczać stanowiska.

W czasie fali gorąca warto zwracać uwagę nie tylko na termometr, ale również na objawy organizmu. Zawroty głowy, nudności, skurcze, splątanie lub omdlenie są sygnałem, że upał w pracy w Niemczech może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia.

35°C w pracy w Niemczech. Czy możesz odmówić i iść do domu?