Emerytura po 45 latach w Niemczech pod znakiem zapytania

Emerytura po 45 latach w Niemczech może zostać gruntownie zmieniona. Rząd chce zlikwidować możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę bez potrąceń dla tzw. besonders langjährig Versicherte. Federalna minister pracy Bärbel Bas zapowiada jednak ochronę osób, które są już blisko emerytury. W grę wchodzi nawet kilkuletni okres przejściowy.

Emerytura po 45 latach w Niemczech ma zniknąć w obecnej formie

Rząd federalny przygotowuje jedną z największych reform niemieckiego systemu emerytalnego od lat.

Jedna z najbardziej kontrowersyjnych propozycji dotyczy Altersrente für besonders langjährig Versicherte, czyli emerytury dla osób szczególnie długo ubezpieczonych.

Obecnie osoby spełniające wymagany 45-letni okres ubezpieczeniowy mogą przejść na emeryturę przed osiągnięciem standardowego wieku emerytalnego i nie ponosić z tego powodu trwałych potrąceń.

Komisja ds. zabezpieczenia emerytalnego zaproponowała likwidację tego rozwiązania, a rząd zapowiedział wdrożenie całego pakietu rekomendacji.

Oficjalne założenia reformy można znaleźć na stronie Bundesregierung – 33 rekomendacje dotyczące reformy emerytalnej .

To już nie jest naprawdę „Rente mit 63”

W niemieckiej debacie rozwiązanie nadal bardzo często nazywane jest „Rente mit 63”. Ta nazwa jest jednak dziś myląca.

Z emerytury bez potrąceń w wieku 63 lat mogli korzystać przede wszystkim najstarsi uprawnieni po wprowadzeniu reformy.

Dla kolejnych roczników granica wieku stopniowo rosła.

Osoby urodzone w 1964 roku lub później mogą obecnie skorzystać z emerytury po 45 latach ubezpieczenia najwcześniej po ukończeniu 65 lat.

Standardowy wiek emerytalny dla tych roczników wynosi natomiast 67 lat.

Aktualne zasady potwierdza Deutsche Rentenversicherung .

Kiedy można dziś przejść na emeryturę bez potrąceń?

Minister Bas obiecuje rozwiązanie przejściowe

Najważniejsza nowa informacja pojawiła się podczas debaty budżetowej w Bundestagu 11 września.

Federalna minister pracy Bärbel Bas potwierdziła, że przy planowanej reformie potrzebne będą rozwiązania przejściowe.

Chodzi przede wszystkim o osoby, które przez wiele lat planowały przejście na emeryturę według obecnych przepisów i są już stosunkowo blisko osiągnięcia wymaganego wieku.

Bas wcześniej mówiła również, że wskazywany przez komisję okres pięciu lat może być punktem orientacyjnym. Rozważane mają być także rozwiązania dla szczególnie trudnych przypadków.

Najnowszą deklarację minister opisuje Tagesschau .

Merz również mówi o ochronie osób blisko emerytury

Kanclerz Friedrich Merz także deklarował, że likwidacja dotychczasowej emerytury po 45 latach ubezpieczenia nie powinna nastąpić z dnia na dzień.

Pod koniec sierpnia wskazywał, że rząd potrzebuje okresów przejściowych.

Jednocześnie Merz argumentuje, że niemiecki system emerytalny powinien ograniczać zachęty do wcześniejszego opuszczania rynku pracy.

Niemcy mierzą się z niedoborem pracowników, starzeniem społeczeństwa oraz rosnącą liczbą osób pobierających emerytury.

Dlaczego rząd chce zlikwidować tę emeryturę?

Argument zwolenników reformy jest przede wszystkim demograficzny.

Coraz mniej osób aktywnych zawodowo finansuje coraz większą liczbę emerytów. Jednocześnie wiele przedsiębiorstw zmaga się z brakiem wykwalifikowanych pracowników.

Komisja uznała więc, że system nie powinien dodatkowo zachęcać osób z długim stażem ubezpieczeniowym do odchodzenia z rynku pracy nawet dwa lata przed standardową granicą wieku.

Według danych przytaczanych w debacie około 30 procent nowych emerytur stanowią obecnie świadczenia dla besonders langjährig Versicherte.

Przeciwnicy: 45 lat ubezpieczenia to wystarczająco długo

Plan budzi jednak bardzo duży sprzeciw.

Krytycy argumentują, że osoby, które rozpoczęły pracę bardzo młodo i przez dziesięciolecia odprowadzały składki, nie powinny być zmuszane do pracy tak długo jak osoby, które weszły na rynek zawodowy znacznie później.

Szczególnie często wskazuje się pracowników fizycznych, opiekę, budownictwo, przemysł, logistykę czy inne zawody, w których dalsza praca do 67. roku życia może być znacznie trudniejsza niż w pracy biurowej.

Przeciwko całkowitej likwidacji obecnego rozwiązania wypowiadali się również niektórzy politycy CDU z landów wschodnich.

Ważne dla Polaków: lata pracy w Polsce mogą się liczyć

To szczególnie istotna informacja dla Polaków, którzy część kariery zawodowej przepracowali w Polsce, a później przenieśli się do Niemiec.

Do wymaganych 45 lat nie muszą w każdym przypadku wchodzić wyłącznie okresy ubezpieczenia przepracowane w Niemczech.

Deutsche Rentenversicherung potwierdza, że przy sprawdzaniu 45-letniej Wartezeit mogą zasadniczo zostać uwzględnione również odpowiednie okresy obowiązkowego ubezpieczenia z innych państw członkowskich UE.

Oznacza to, że kwalifikujące się okresy ubezpieczenia z Polski mogą mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do niemieckiej emerytury dla besonders langjährig Versicherte.

Nie oznacza to jednak, że Niemcy wypłacą emeryturę za wszystkie lata przepracowane w Polsce. Poszczególne państwa obliczają i wypłacają swoją część świadczenia zgodnie z zasadami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zasady uwzględniania zagranicznych okresów opisuje Deutsche Rentenversicherung .

45 lat nie oznacza wyłącznie 45 lat zwykłej pracy

Kolejny ważny szczegół: ustawowe 45 lat to Wartezeit, czyli wymagany okres ubezpieczeniowy.

Do tego okresu mogą zaliczać się nie tylko obowiązkowe składki z normalnego zatrudnienia.

Nie każdy okres bez zatrudnienia jest jednak automatycznie zaliczany. Na przykład Bürgergeld oraz wcześniejsze Arbeitslosengeld II co do zasady nie tworzą takich okresów dla tej 45-letniej Wartezeit.

Ostatnie dwa lata przed emeryturą mają szczególne zasady

Osoby planujące emeryturę po 45 latach powinny szczególnie uważać na okres bezrobocia bezpośrednio przed planowanym przejściem na świadczenie.

Okresy pobierania Arbeitslosengeld w ostatnich dwóch latach przed rozpoczęciem tej emerytury są zasadniczo uwzględniane tylko w szczególnych przypadkach, na przykład gdy bezrobocie wynika z niewypłacalności lub całkowitego zamknięcia firmy przez pracodawcę.

Ma to zapobiegać sytuacji, w której pracownik kończy zatrudnienie dwa lata przed emeryturą i przechodzi na Arbeitslosengeld tylko po to, by „dociągnąć” do wymaganego wieku.

Czy po reformie będzie można odejść wcześniej z potrąceniami?

To zależy od rodzaju emerytury.

Obecnej Altersrente für besonders langjährig Versicherte po 45 latach nie można po prostu pobrać jeszcze wcześniej w zamian za potrącenia.

Istnieje jednak odrębna Altersrente für langjährig Versicherte po co najmniej 35 latach ubezpieczenia.

Ta może zostać rozpoczęta wcześniej, ale za każdy miesiąc przed ustawową granicą naliczane jest trwałe potrącenie wynoszące 0,3 procent.

Łączna redukcja może wynieść nawet 14,4 procent i pozostaje na całe życie.

Reforma ma być uchwalona jeszcze w 2026 roku

Rząd zapowiedział szybkie tempo.

Koalitionsausschuss zadeklarował zamiar wdrożenia wszystkich 33 rekomendacji komisji, a proces legislacyjny ma zostać zakończony do końca 2026 roku.

Nie oznacza to jednak, że likwidacja emerytury po 45 latach zacznie działać automatycznie 1 stycznia 2027 roku.

Właśnie dlatego tak ważne są zapowiadane przepisy przejściowe. Data faktycznej zmiany i grupa osób objętych ochroną muszą zostać określone w ustawie.

Co powinny zrobić osoby zbliżające się do 45 lat?

Emerytury w Niemczech wzrosły w tym roku o 4,24 procent

Reforma wieku emerytalnego to tylko jedna z dużych zmian w niemieckim systemie.

Od 1 lipca 2026 roku emerytury wzrosły o 4,24 procent. Przy standardowej emeryturze po 45 latach średnich zarobków oznaczało to wzrost o około 77,85 euro brutto miesięcznie.

Więcej o tegorocznych zmianach pisaliśmy tutaj: Zmiany w Niemczech od lipca 2026 – emerytury, praca i nowe zasady .

Warto również pamiętać o okresach choroby. W niektórych sytuacjach brak odpowiedniego ubezpieczenia może stworzyć lukę w przyszłych prawach emerytalnych: Luka w emeryturze w Niemczech – DRV ostrzega .

Pozostałe informacje dotyczące emerytur, pracy i zmian prawnych znajdziesz w naszej sekcji wiadomości z Niemiec .